psk@kurdistan.nu
PSK PSK Bulten Komkar Komjin Roja N Wean / Yayn Ariv Link Webmaster
Deng Kurdistan
 PSK
PSK Bulten
 KOMKAR
Komjin
 Roja N
 Wean/Yayn
 Ariv
 Link
Webmaster
 
Teksta dadgehkirina pşevan Qaz Mihemed Sedr Seyf Qaz

Di Festvala Komara Kurdistan da, ku ji aliy Wezareta Roşenbr ve li Hewlra paytext hati b amade kirin, broşorek (namlke) pik di nava mvanan da hat belav kirin. Ku ji aliy Bedredn Salh ve bi zaravey soran ptn ereb hatiye nivsn, Sam Ergoş j vegerandiye kurmanc bi ptn latn.

Namlke li ser dadigeh kirina Qaziyan b tda helwest mraniya hers qaz hatibn destnişan kirin.

Me baştir zan, Kurdn me yn Bakur j, ji v namlke helwesta mraniya qaziyan haydar be. Ji bona v yk me teksta namlkey ji Sam Ergoş xwast ew j ne kir yek du, daye me, ku ciy rz spas e.

Em li jr kurmanciya namilkey belav dikin.

Dema N-Hewlr

**

Pşgotin..

Dema ko di trmeha 2000- de, le Selahedn heval min Bedredn Salih ji nişka ve

ket odeya min ya Kurdistan TV di dest w de ev nivsa li jr heb, beriya ko li

nivs binrim, min qed bawer nedikir ko ez rojek ji rojan v nivs bibnim

zanibim ka pşevan kurd, serkomar Kurdistan Qaz Mihemed hevaln w li

Mehabad awa hatine dadgehkirin di w dadgehkirin de i derbas bye. Dema

ko min dest bi xwendina w kir, bi awak wel ketim bin bandora w, te digo qey ez

bi xwe di rniştina dadgehkirin de amade me, bawer dikim ev yek d ji bo we j

tiştek pir balkş be.

Bedredn ev nivs ji pirtkek fars bi awayek ji ran bi dest xistib wergerandib

ser soraniy, w ji min xwest ko soraniya w bikim kurmanciya bi tpn latn bi

herdu awayan j em wek pirtkek biweşnin. Bi rast j gelek gelek karn min hebn

ez pir mijl bm, l bel ev nivs tiştek wel b ko qed nedikaribm bjim na,

lewra j b yek du min qebl kir di nava end rojan de min kire kurmanc.

Helbet ji ber gelek sedemn ko kurd p dizanin, i qas ji dest wan hatibe,

dagrkern Kurdistan nehiştiye ko kurd droka xwe zanibin hertim j her tişt

kurdan y drok ketibe dest wan, winda kirine r nedane ko haya ti kes ji wan

be, hinek dokumentarn weke v nivs j ko hene, di refn tar nepen de

veşartine i qas ji wan bt, d r nedin bikevin dest kurdan, l bel dimne ka k

keng li k, kurdek, yan dilsozek kurdan derfet bibne tiştn weha ji tartiya

wan cihan derxe roniy bibnin. Bi hviya ko paşeroj ev derfet mezin z de

bibin.

Bel, di v nivs de beşdarek rniştina dadgehkirina pşevan Qaz Mihemed

hevaln w Sedr Seyf Qaz, hem gotin byern dadgehkirin rekord kirine w

dem ji bo hin aliyn taybet yn Şah leşker hukmeta ran ap kiriye, l bel

piştre ev yek wek eşekerekirina nepeniyn leşker weke gefek li ser ewlekariy

hatiye qeblkirin, di cihek taybet y nepen de hatiye veşartin arşvkirin. ro pişt

derbasbna ew qas salan, va derdikeve ber ronahiy yek ji byern her balkş ji

kurdan re radixe ber avan. Bi hviya ko di paşerojek nzk de, em karibin

berhemn din yn weha pşkş xwendevan kurd bikin.

Sam Ergoş

Selahedn

Hezran - 2005

Teksta dadgehkirina pşevan Qaz Mihemed Sedr Seyf Qaz

Di derbar dadgehkirina pşevan Qaz Mihemed Sedr Seyf Qaz de, pir hatiye

gotin nivsandin, diyar e ko ev nivs du grp in, grpa yek ew kes in yn ko

xwestine drok vaj bikin li gor berjwendiyn dijminn kurdan, ttal gotin tiştn

dr wan zatan nivsandine hewl daye w drok vaj bikin, l bel xuya ye ber

roj j bi bjing nay girtin, belgeya me j dilsoz evna gel kurd ya ji bo qaziyan

ra proza wan e.

Grpa duy ya wan nivsan j, ew rzdar in yn ko ji dilsoziya xwe şevbr mane ji bo

ko qul valahiyn veşart yn karesat, ango rxiyana Komara Kurdistan

bidarvekirina pşevan w eşkere bikin. Ya ko niha li ber dest we ye, teksta w

nivs ye, ya bi xameya efser Kiyomers Salih, y negihan kovara artşa

şahenşahiya ran hatiye nivsandin ko wel diyar e bi xwe beşdar dadgehkirin

bye. Teksta v dadgehkirin wek wjenameke taybet ap kiriye pir bi nepen li

efsern mezin cih bawera Şah payebilindn hukmet parve kiriye.

Ev hejmara taybet ko bi nav Tac Kiyan hatiye nivsandin li Stad Bingeha

Navendiya Fermandariya Artş hatiye arşvkirin, me wergirtiye wergerandiye

kurd.

Girngiya v belgenamey ew e ko efser Kiyomers Salih wek negihanek aktv

jhat bi xwe beşdar dadgehkirina pşevan Qaz Mihemed Sedr Seyf Qaz bye,

navhat ji ber ko xwarziy serleşker Fereydn Cem, y mr Şems ya xweha Şah

b, lewra cih bawer piştrastiya Şah b, her ji ber v yek j hem nameyn

nepen yn Şah ran li ber dest efser Kiyomers Salih bne, ji bo ko her di nava

heyamek de, hinek ji wan di belavoka taybet de ji berpirsiyarn leşker re bne

apkirin, yan pişt ko tne organzekirin, bişnin Namexaneya Nepen ya Artşa ran.

Wel diyar e ko ev name ji bo bawerkirin dilgermiya efsern artşa ran b,

herweha heta niha j name, yan rojnameyn ap dibin, dawiya sal tevan didin hev

ji bal Arşvxaneya Serokatiy ve tne apkirin parastin.

Ev ya li ber dest we j, wek me li jor j got, teksta w nivs ye ya ko ji teksta

dadgehkirina qaziyan hatiye wergirtin di w wjenamey de hatiye apkirin.

Bedredn Salih

10 tebax 2000

Efser Kiyomers Salih dinivsne:

Pişt qediyana dadgehkirina qaziyan bidarvekirina wan, min ew byer tev, b km

zde di mehnameya Mahnamey de weşand neyn girng j min di

wjenameya Tac Kiyan de ap kirin, l bel beriya ko bikeve ber destan belav

bibe, ez bang dadgeha artş hatime kirin, li w der gote min: Tu bi sa

eşkerekirina nepeniyn dadgehkirina qaziyan tmetbar pileya efseriy ji min

kişand, salek j cezay girtin li min hate birn, ji ber v yek j hem weşandina

Mahnamey rawestiya hem j ev ne nehatin belavkirin.

Pişt azadbna ji girtgeh, sala 1947- Kiyomers ev agahdar di hejmara 57- ya

Mahname ya xwe de weşandine, herweha beriya v yek j sala 1946- di hejmara

66- ya Mahnamey de dinivsne:

Pişt qediyana cenga chan ya duyemn vegera leşker rs ngilzan ji bo welatn xwe, artşa ran kete livn tevger. Her ev negihan di hejmarn 44 64 yn Mahnamey de, byern saln 1943 1946 yn Kurdistan Azerbcan j vedigre piştre li ser komara Kurdistan Azerbcan bi dr dirj ne mijarn hr girng weşandine ko hinek ji wan hatine arşvkirin hinn din j ap bne.

Di piraniya hejmarn Mahnamey de, wefadar dilsoziya serokhoz dbokr, El

Yar Esed serokeşr Mameş Qeren Axa Eşayer Reşd Beg Herk Hesen Tlo

Quqyas Mamed Nr Beg Begzade Mihemedemn ep Herk Hemzey Qadir

Mameş yn din, ji şah ran Derbara w re, yan weşandine, yan j di

Namexaneya Artş de hatine arşvkirin. Ya ji tevan entketir, tkiliya Omer Xan

Şikak ya bi Derbar re ye ko Omer Xan di dema fermandariya xwe ya hzn leşker

komara Kurdistan de li Seqiz derdorn w, nz (17) name ji bo piştrastkirina

Derbara Şah ji dilsoziya xwe ji bo Şah ran şandine di nameyan de xwe mna

serbaz Derbara Şah ran qebl kiriye amadeyiya xwe ji bo pkanna erk

fermann Derbara Şah nşan daye. Herweha ev name j niha di Namexaneya Artşa

ran de, parast ne.

T zann axay dbokr, El Yar di namek ji wan nameyn xwe de, bi tr fereh

b kman, agahdariyn li ser awaniya yna xwe ya bi Qaz Mihemed re ji bo

bakr Azerbcana Rsya civnn wan, ji Şah ran re şandine.

Derfet niye ko em di v kurtenivs de li ser naveroka wan hem nameyan rawestin,

l bel di war bandora naveroka nameyan de, ev nameyn El Yar dirba her mezin

b ko bi Komar ket. Di derbar rjeya nameyan de j, Omerxan Şikak pirtirn

hejmara nameyan ji Derbar re nivsandine.

Di cih de pişt derketina leşker rs ji Kurdistan, Omer Xan bi lez namek ji Şah re

nivsandiye t de ji Şah xwestiye ko i qas z ye artşa ran bigje Kurdistan

nivsandiye: Va ye ez bi xwe tev hem hoza Şikak, wek serbazn Şah ran amade

me fermann we pk bnim. Her ji bo ko Derbara Şahenşa ji dilsoz berfermaniya

xwe piştrast bike, herdu kurn xwe yn bi nav Qadir Lezgn j şandin cem

Şahenşah li Tehran, ji bo di dema hatina artşa ran de ji bo Kurdistan bi

taybet j ji bo bajar Mehabad, rnşandriya artş bikin bibin avsaxn w.

Ji bil Omer Xan, serokhoz eşrn din yn kurd j ji bo piştrast rnşandriya

artş selimandina dvelaniya xwe ya ji Derbar re, kur bira kesn dilsozn

xwe, şandibn Tehran.

Efser Kiyomers Salih dinivsne:

Di roja 7 meha iley de, hin yekneyn leşker yn ran ko t de tobxane trbar hin tank (Hin tankn kevnn jikarket) hebn, ji Tehran ber bi Tewrz ve dabn r s rojan piştre, ango di 10 meh de li derdorn bajar Tewrz bi cih bbn, l bel her bi bihstina v ney, hemu mezinn hukmeta Azerbcan ber bi Rsyay ve reviya bn ji welat derketibn, artşa ran j ji bo ko piştrast bibe, heta roja piştre, ango 11 meh, xwe ji ketina bajar Tewrz, da al.

Li vir efser Kiyomers Salih dinivsne:

Dema ko bajar Tewrz hate girtin, ez ji bo derxistina hejamereke n ya Mahnamey vegeriyabm Tehran. Rojn piştre biryara yna ber bi Kurdistan ve, ji artş re derket, her ji bona v yek, yekneyn leşker yn ko her ji serdema komara Kurdistan ve li Sine Kamyaran Dwandere, heta nz Seqiz bi cih bbn carna j bi leşker Komara

Kurdistan re rast pevnan dihatin, ji wan re biryara yna ber bi Mehabad ve

derket.

Leşker Tehran bi hin yekneyn leşker ran re li Tewrz, ji bo ko bigje hzn

me li jor nav wan an, ji riya Qezwn ber bi Kurdistan ve da r. Ev leşker di roja

19 meha iley de giha Mehabad pir bi lez efsern taybet ketin pey Qaz

Mihemed Seyf Sedr. Artşa ran li padgana pika Mehabad dan li wir bi cih

b, her w şev bi btel pwend bi Tehran re dan daxwaza awaniya

yeklakirina arensa qaziyan kir, yn qaz j di leşkergeh de girt bn. Pir bi lez

bersv ji Tehran hat ko komteya dadgeha meydan ava bye va ye ji bo

dadgehkirina wan, ber bi Mehabad ve t.

Roja 26 iley komteya dadgeh bi serokatiya kolonel Xulam Husn Ezm

dadger kolonel Hesen Kofaniyan dadyar sergurd Cafer Sani di bin avdriya

kolonel Emr Hoşeng Xilitber de gihiştin Mehabad civna dadgehkirina qaziyan

dest p kir.

Efser Kiyomers dibje:

Ez j di hem rniştin civnn dadgehkirina wan de amade bm, rniştinn dadgeh hin seetan berdewam bn, pirsiyar s ji bal dadger kolonel Hesen Kofaniyan ve dihatine beravkirin, dikarim bjim pirsiyar rona zelal nebn. Behra btira san ji bal qaziyan ve dihatin retkirin qaziyan pir bi wrek daxwaza anna belgeyan dikir, l bel ji ber ko ber her li Tehran sn wan hatibn diyarkirin her li wir j biryara daw hatib girtin, biryar j neb ko ti belge ji wan san re bne beravkirin, lewra rniştina dadgeh wek rzbendiyek, pişt hin seetan qediya pişt nv seet j biryara bidarvekirina qaziyan hate pejirandin. Di rastiy de, ev biryar li Tehran hatib girtin her w şev j biryar gihand qaziyan.

Sn Qaz Mihemed yn ko bi tmeta wan biryara cezay bidarvekirin l hate

birn, ev in:

1- Bazirganiya petrol bi dewleta Rsya re, bi rjeya %51 ji dewleta Rsya %49 ji

komara Kurdistan re, b razbna deweta navend.

2- Guhertin destkariya nexşeya welat ran cidakirina pnc parzgehn Ormiye,

Kirmanşa, Sine, Tewrz lam.

3- kirin hildana ala ji komara Kurdistan re, bi arma aku das li ser away ala

Rsya.

4- Lxistina sikeya pereyan ji hukmeta Kurdistan re li ser away Rpiyeya rs bi

wney Qaz Mihemed.

5- kirina nexşeya Kurdistana mezin ya her ar pereyn Kurdistana ran, Iraq,

Tirkiy Srya.

6- Anna biyaniyan ji bo ran danna beşeke axa ran li ber dest wan, wek

mnak, Mela Mistefay Barzan.

7- Xwarina gef lafan li Şahinşah ran dewleta ran ragihandina şer

handana xelk Kurdistan li dij Şahenşa Aryamhr.

8- kirina peymanan bi hukmeta Rsya re li dij hukmeta ran alkariya hzn

dagrkern rs li tevaya axa ran.

9- Ragihandina serxwebna hukmeta Kurdistan dagrkirina beşeke mezin ya axa

ran li ser nav axa Kurdistan.

10- Şandina kesan hatin-yna dervey welat seredana Rsya rniştin civnn

bi Baqrof y serkomar Azerbcana Rsya re.

11- kirina peyman bondn bazirgan bi biyan neyarn ran re, b pirsa

Tehran.

12- Girtin kuştina karmendn hukmet rxandina xaniyan şewitandina maln

wan, bi taybet j karmendn ne kurd.

Nivskar negihan Mahnamey di berdewama vegrana xwe de dinivsne:

Qaz Mihemed pir bi tund, bi tin s nebin, hem sn din ret dikirin, s sn ko

ret nekirin, ev in:

1- yna Bakuya Azerbcan hevdtina bi Cafer Baqrof re.

2- Hebna ala, l bel ne weke mna ko ew dibjin aku dasn li ser away ala

Rsya li ser b.

3- Hatina Mela Mistefay Barzan, ew j ne kes ew an be, l bel ew bi xwe hatiye,

ji ber ew kurd e Kurdistan mala her kurdek ye, maf her kurdek heye ko li her

busteke axa xwe ya ew bixwaze bij, ji ber maf y xwediy mal ye.

Sn Seyf Qaz, yan j Mihemed Husn Xan Qaz, Wezr Ceng Cgir Serokomar

Qaz Mihemed:

1- yna dervey welat, Baku paytexta Azerbcana Rsya.

2- kirina tkiliyan civna bi Pşewer y Serokomar Azerbcana ran re li

Tewrz civn kirina peymanan bi herdu serokomarn Azrebcana Rsya

Azerbcana ran re, ango bi Pşewer Baqrof re ko peymaneke skukey ya

leşker bye.

3- Wergirtina wezareta ceng ya Komara Kurdistan li dij hukmeta ran.

Sn Sedr Qaz ko wek nner gera 14 ya Meclisa Şraya Mill ya ran

(Parlemnt) ji bal xelk kurd ve li Mehabad derdorn w hatib hilbijartin:

1- Nivsandina helbesteke bi coş germ ji Mela Mistefay Barzan re bixranna w

ya bi w helbest pgotina w ya wek sembola proza gel kurd.

2- Alkariya Qaz Mihemed wezrn Komara Kurdistan hukmeta w danna

rwcihn hukmetdariy avakirina karbrn hukmetdariy li Mehabad.

3- Nivsandina namek ji Qaz Mihemed re ko t de dibje: Xwe bigirin heta alkariya

derve digje we.

4- Handana xelk li dij hukmeta ran piştrastkirina berpirsiyarn Komara

Kurdistan li Mehabad ko d dewleta ran nikare bi komara Kurdistan re şer bike.

Di derbar hrkariyn pkhatina dadgehkirin de j, Kiyomers Salih dinivsne:

Rniştina dadgeh bi qas ar seetan berdewam b grpa dadgeh pişt nv seeta

pirsn lihevguhertina dtin nrnan, biryara bidarvekirina wan girt bi riya btel

pwend bi fermandariya artş, ko w ax Spehbed Erşed Homayon serok

fermandariy b, general Acdan Şa li Derbar kolonel Fethulla Mnbaşyan re kir

ji w der ve biryara vegera Tehran girt.

Heman şev ji riya Miyanduwaw ve vegeriyane Tehran helbesta ko Ebulqasim

Sedr Qaz j p hatib sbarkirin, her bi kurd di hejmara 66 ya Mahname Muselsil 153 de hatiye weşandin, l bel t de tevliheviya hin peyvan şaşiyn ap j hene, ji ber efser Kiyomers kurd nedizanib wel diyar e y ko tayp j kiriye, w j kurd nedizanib ko bikaribin fonetka helbest bi baş binivsnin ap bikin.

Div bal bikişnim ser w yek j ko her di heman kovara wjenameya Tac Kiyan

de, pir nivsn hja li dor Komara Kurdistan tevger alakiyn huner edeb yn

w ax yn Mehabad hatine weşandin. Ev j teksta w helbest ye ko b benda

yekemna sbarbn bidararvekirina Sedr Qaz:

Ya Xwa be xr by helloy berzefirr Barzanekem

Remz proz gel nştmanekem

Barzan dujminşkn , şr jiyanekem

Pt le ser aw qezat le mall giyanekem

By to gel nştmanim b xw dl e

Jr epok dujmin zerd mat zell e

Dill dujmin le tirs hellmetit dte lerze

Niye dujmin berengarit lem kurey erze

Be to nasra gel nştman kurdewar

Etoy berz barz le her laye diyar

By to ye ke dujmin be ser nştmanda zall e

By to gel wek mel zamar b perr ball e

To merd meydan neberd rolley

Wars proz rs Barzan tolley

Be mj xawen nştman gel xw

Be berzt baz Barzan ltkey kw

Lay dujmin barz nawbang be nawan

Be bstin dujmin irkemze degr le tawan

Be Barzanim denazim, eqdes ry zemn e

Bşey şr awekey mayey jn e

Le to fr bn be derd bbeşan aşnay

Be to b şew bextreşan rewşenay

B to ye em nştmane deken beş beş dabeş

Bem beş pirrş perşane b bbeş

Her to bo nştman xemxor pirr mişr

Feramoşit nekird le kat xurbet dr

To bo gel nştman mujde hem firştey

Beşarethner em herd şar deştey

Gelim b to hetw perşan werrez b

Mel b perr ball giriftar qefes b

Be to geşawe ruxsar pirr ir irkim

Be to rizgar jiyawe gel mehtk skim

Kurd im lew xake bme, bew awe jiyawim

Bo azad gel rizgar nştmanim nemawim

Min be rt qt pxwas bkiras

Le mall xoma dujmin be serbarim denas

Meqdem xrit laybird xem zorim le ser şan

Be to sarj b ten pirr zarim hall perşan

Zam derd kurdanim pirr jan le mj e

Derman derd muzmn dr dirj e

Serwer Mustefa ye, bo Muhemmed, pştwan e bira ye

Ya reb şilewer key ew d ira ye

Ya reb be fezl feyz xot nr man

Muweffeq ke Muhemmed, hem Mustefa ra bi xatir Quran

Fexr gel Mustefa Barzan mayey şanaz

Fdate giyan ser mall Sedr Qaz

Ewey Barzan wa nenas b hoş b zeman e

Kerr gj wj heywan nezan e

Ewey nahez Barzan e, caş xofiroş e yan

Gewad bab e, zollekurd e dayk zan

Pişt derbazbna nz s mehan di ser dadgehkirina qaziyan re, li fermandariya

artşa ran grpek ji bo dubare dadgehkirina qaziyan ji kesn jrin hate

destnşankirin:

1- Kolonel Reza Nko Zade (Dadger)

2- Kolonel Receb Eta (Serok Dadgeha Pdan)

3- Efser Husn Sulih Co

4- Efser Nebew, wek parzer ji qaziyan re hatib destnşan kirin.

Li vir negihan Kiyomers dinivsne: Tev ko tawanbaran (qaziyan) bi hr parastin

retkirina wan san di 114 rpelan di rniştina yek de dab dadgeha pdan

daxwaza selimandina san j kirib, l bel daxwaza wan ji bo heyama s mehan li

Dadgeha Meydaniya Fermandariya Artş hatib hiştin awa j li Mehabad hatib

girtin morkirin, wel bi heman away mab ti kesek ne amade b, ne veke ne j

bixwne.

Herweha j dema hatina grpa dadgeh ji Tehran ji bo Mehabad, ten ev daxwaza

xweparastina qaziyan j bi xwe re neann ji bo ko bi kman di dema dubare

dadgehkirina wan de, ji wan re bibjin ko em v xweparastin qebl j nakin. Tev ko

yn sdar pir ji nivsara ji bo xweparastin selimandina bsiya xwe

amadekiribn, piştrast bn j, l bel wel diyar b ko biryara sbarkirina wan her li

Tehran hatib girtin erkirin j.

Di berdewama nivsa xwe de, Kiyomers dinivsne:

Grpa pdan dubare dadgehkirina qaziyan ji bal fermandariya leşker ve hate destnşankirin ji Şah ran re j hatine nasandin. Şahenşa hin şret raspr dabn wan ko nabe bi ti away di dadgeh de ti guman sawrn wan hebin berdewam bi riya btel pwendiya wan ya bi fermandariya artş re hebe.

Em, grpa diyarkiriya dadgeh di 25.3.1947 de, me ji Tehran ber bi Tewrz ji

wir j ber bi Miyanduwaw Mehabad ve da r, di 28.3.1947 de, em gihiştin cih

xwe şevek me li padgana Mehabad bhna xwe da. Spd dadgeh dest p kir,

despk Qaz Mihemed an dest bi lpirsna w hate kirin sn w heman ew 12

maddeyn ber bn yn ko ji bal Dadgeha Leşkeriya Meydan ve berbiry w hatibn

kirin, Qaz Mihemed j tin s nebin, tevn din bi tund ret kirin.

Qaz Mihemed dubare ji bo selimandina san, daxwaza belgeyan kir. Di hem dema

xwendina san xweparastin de, Qaz Mihemed pir aram tena b, pir bi rz

hmin bersva pirsiyaran dida.

Ji ber ko Qaz pir li ser retkirina san radiwestiya, dadger bi ser Qaz de qriya pir

bi xeyidn p re peyiv, Qaz Mihemed j bi xeyidn karvedana xwe nşan da bi

ziman fars ji dadger re got: Şuma hem xurdey dgiran ra neşxwar mkund. Ango:

Hun j dsa heman xwarina xelk dicn.

Herweha j j re got: Şuma eger dn nedard xudara hem nemşnasd, man bi hsab

ktab axret nedard, laeqel zerre cewanmerd başd!. Ango: Ko ne dn we hebe

ne j hun Xwed binasin baweriya we ya bi hsab ktaba axret j nebe, qe nebe

bila hinek mirovantiya we hebe.

J re got: We ev hem derew buxtan awa ji min re kirine?! eger hun rast

dibjin, belgek bnin!.

Ji ber ev gotin bi fars sivikahiyeke mezin e, lewra qaziy dadger pir xeyid bi

mistan li ser xwe xist bi fars ji Qaz Mihemed re got: Kurdan seg sifet?!. Ango:

Kurdn kik sfet.

Lbel xeyidn gefn dadger bandorek li Qaz nekir, belk berevaj, hn btir

berbiry dadger b j re got: Kik bşeref brmet hun in, ko ne ji xwe ne

ji xelk ne j ji qann re snorek nabnin, axir hey bşeref, tu her dikar biryarek

ko w bşeref din girtiye, pk bn, ji v p ve ti şaşiyn din ji dest te nayn, min ji

z de bi sing fereh xwe ji v yek re amade kiriye, ko ez bs im di riya

azadiya gel xwe de tme kuştin, ez v yek weke dilovaniyek ji cem Xwed ji xwe

re qebl dikim, ez bi v merg mirina merd şanaz dikim.

Pişt qediyana gotinn xwe, Qaz Mihemed biryar girt ko d ti gotinek neke

bersva ti pirsiyareke qaz j nede, sond xwar ko bersv nede got: Ev namerd her

i şaşiyek dike, bila bike.

Dadger j ji bo ko Qaz Mihemed hinek aram bibe belk ji biryara xwe j poşman

bibe, dema bhnvedana dadgeh ragihand pişt bhnvedan pir hewl da ko bersva

pirsiyarn dadger kolonel Nkozad bide, l bel Qaz Mihemed got: Niha biryar ew e

ko ez bme bidarvekirin, ev j ji bo w soz peyman ye, ya ko min daye gel xwe,

min biryar girtiye bi gel xwe re, ji gel xwe re bijm j re bimirim j, niha ez awa

amade bim soz sondeke ko min xwariye bişknim, ji ber w hem bşerefiya

kolonel ko xwe kiriye dadger, eger kesek din ji min bipirse, eger na, ez ne amade

me bersva w bidim.

Dema ko xuya b Qaz Mihemed ne amade ye bipeyive, grpa dadgeh di nava xwe

de kete şwir, near ma biryar girt di dewsa kolonel Nkozad de, kolonel Receb

Etay ko serok dadgeh b, b dadger dadgeh.

Pirsiyar dubare ji ya yekemn ve dest p kir, Qaz Mihemed j tev pirsiyarn ko ber

ret kiribn, dsa j ret kirin. Di bersva w pirsiyar de ka ima b axaftina bi

hukmeta navend re bondn bazirganiya petrol bi Rsya re mor kirine? Qaz

Mihemed keniya got:

Kjan petrol, kjan br kompanyaya petrol li ber dest me bye ji bo ko em bazirganiy p bikin?, seyr e!, eger hun dixwazin bi nareway s tawanan bidin pal me, s tawann wel ji me re kin ko bi kman hinek beraqil bin. Heye ko hun ava v em di Mehabad re derbaz bide, bi petrol bihesibnin, bi rast j we pir bi nezan bserber ev s ji me re kirine, ko ti bingehek ji wan j nne.

Herweha di bersva w pirsiyar de ko Qaz Mihemed r daye, yan j daxwaz kiriye ko

biyaniyn mna Mela Mistefa tkevin axa ran, Qaz Mihemed dsa mna s mehan

ber bersva v pirsiyar j da got:

Mela Mistefa li Kurdistan ne biyan b, Kurdistan mala her kurdek ye, kes wa l nekirib ko ew bte v der, rewş wa kirib ko ew bt, ango ji beşeke mala xwe hatiye beşeke din ya mala xwe wesselam

Ca kolonel Etay yek bi yek dsa pirsiyar dikirin Qaz Mihemed j her wek ber,

dubare s ret dikirin. W dem kolonel Nkozad ko dadger b Qaz Mihemed pir bi

tund li hember w derketib, mna mar xwe dixwar, perek qumaş ko reng w sor,

sp kesk b aku dasek li ser hatib ngarkirin, ji anteya xwe derxist ji Qaz

Mihemed re got:

Ma qey ev ne hem hukmet ala teşklata we ye?!

Kolonel tif ala kir xiste bin ling xwe p l kir!!

Qaz Mihemed li hember v kar kolonel got:

Pşiy ev qed ne ala Kurdistan ye, ji ber li ser ala me aku das nne, ya din j ev reftara we nşana kmaqil brmetiya te ye, piştrast bin dest we nagje ala Kurdistan ko hun w bhurmet bikin, rojek j t li ser v xaniy ko t de tm dadgehkirin, d ew ala bte hildan li ser biheje. Min ala Kurdistan raspariye Mela Mistefay Barzan li ser mil xwe, ji v iyay ji bo iyay han, ji v bajar ji bo bajar han, ji v welat ji bo welat han dibe, heta rojek li ser hem bilindahiyn Kurdistan tte hildan diheje, piştrast bin ew roj d bt.

Ca kolonel ji Qaz Mihemed daxwaz kir ko tev pirs ji dervey rojeva dadgeh ye j, l

bel eger ko bibe ji wan re qala hin xweser reftara Mela Mistefa Barzan bike?!

i wek bawer dtinn w, i j wek reftar sinca Barzan bi xwe, l bel b

demargirj.

Qaz Mihemed got:

Dev ji Mela Mistefa Barzan berde, te bi xwe j got, Mela Mistefa kesek biyan ye ev ji dervey rojeva dadgeh ye.

L bel kolonel dsa daxwaz j kir..

Qaz Mihemed got: Eger ko bi dirust ji te re qala Mela Mistefa bikim, heye ko bibj aldar evn demargirjiya kurdan ez girtime.

Kolonel Eta j re sond xwar ko ew ji rastgoyiya w bawer dike.

W j re got:

Her di v dadgeh de, ji min re xuya bye ko her tişt te gotiye dibj, te ji krahiya dil xwe bi bawer gotiye.

Ca Qaz Mihemed got:

Ez nikarim ji we re qala hem xweseriyn Barzan bikim, hun j qed nikarin Barzan bi dirust binasin, eger ko ez j bjim, hun qed napejirnin ko dujmin xwe bi van hem kar xweseriyn baş bedew binasin yek weha di rza dujminatiya we de be.

Dadger daxwaz kir ko li gor agahdariyn xwe, Mela Mistefa ji wan re bide nasandin,

her tişt di derbar w de dizane, bibje.

Qaz Mihemed dsa tekez kir got:

Ne ez ne j kesek din nikare Barzan weke ko awa heye, ji we re bide nasandin, dixwazim em dev ji v yek berdin.

L bel dsa j xwest ko ji wan re bibje. Qaz Mihemed j got:

Baş e, l bel ez bi ten dikarim di hin hevokan de bjim, i zelamn keramet şerafet mirovant egd merd sexawet mrn netirsiya kesn mezinn di drok de heye, tev li cem Mela Mistefa hene, bawer rast pak dilsoziya ji Xwed ol xelk hejar

damay gel re, yn di despka slam de hebne, ev hem li cem Barzan hene. Mna ko Sad dibje: Her an hem darend, b tenha dared. Ango: Y ko li cem teva bi hev re heye, hem bi tin li cem w hene. Ca hun dixwazin bawer bikin bila li we xweş bt, dixwazin j bila li we nexweş bt.

Tevn ko li dadgeh bn, ji v pesna Qaz Mihemed hbet man. Qaz Mihemed dixuy

ko ev hem gotin ji krahiya dil xwe bi bawer digotin ti sawr guman nebn ko

pesna dida Mela Mistefa, ne ji bo xatir şabna Mela Mistefa ne j ji ber xatir

grpa dadgeh b.

Etay j pirs:

Ev hem xeyidna we ya ji cenab kolonel Nkozad ima b?! Ji ber me

bihstiye ko li v welat mna te hmin, aram liserxwe nne?!.

Qaz Mihemed got:

Ez w maf nadim ti kes ko sivikahiy bi gel min bike, niha ji bona gel min cezay bidarvekirin li min hatiye birn, niha ez ji bo xatir i amade bim sivikahiya her xwr nemerdek qebl bikim min bi tin bersva w daye, ne btir, ev kar Xwed ye ko div xwr bserlingek bt sivikahiy bi gel kurd bike, ne ji hjay lzaniya w ye. Ca ez i dixwazim ko her bhurmetiyek qebl bikim?! Her wek helbestvan fars Sad dibje: Her an kes dest ez can bişyed, her ani der dil dared bigyed. Ango: Her kes ko dev ji can xwe berde, div ko her tişt di dil w de ye, bibje. Eger ko ez ne wek bnezaket dibnim, h j di dil min de tişt ko min bigota pir e, niha tişt ko min ji Xwed hv dikir, Xwed ew daye min, ango merg şehdbna ji bona ol gel xwe hvxwaz im ko ez bi rk sor biim bargeh Xweday mezin dilovan.

Dawiya dadgehkirin sek din j da pal Qaz ko xudgirav ev malika helbest:

Hem serbiser poşt bi duşmen dehm, ez an b k xudra bi kuşten dehm.

Ango: Em hem pişta xwe bidin dujmin, ji w baştir e ko em yek xwe bidin kuştin. Ji

hejmareke efser kadroyn Komar re xwendiye wan j kiriye paroleya xwe. L

bel Qaz Mihemed got:

Cara pş ye ez v helbest dibihzim.

Piştre dadger bi xwe got: Na na, Sedr Qaz (Ebulqasim Sedr Qaz) ev helbest gotiye

Qaz Mihemed helbestek din ji hza ekdara Komara Kurdistan re gotiye t de

dibje: Artş hukmeta ran wek malika helbesta: Premerd zinezh mnald,

prezen sendeliyiş hem mmald. Ango: Kalek ji kul derd xwe dinaliya, preka

w j kursiya w dimal.

Efser Kiyomers Salih pişt karkinarbn, di jrnivsa kovareke din de dinivsne:

Dema ko ez negihan Mehnameya artş bm, ez wek negihan tevl piraniya

dadgehn meydan leşker bedew b me, l bel min qed ti car kesek bi qas

Qaz Mihemed bi cerg wrek nediye, di dema dadgehkirin de qed netirsiya b

pir bi bminet dipeyiv bersva pirsiyaran dida, weke ko di rwresmn cejn

şahiyek de rniştibe, wel b.

Her di derbar dadgehkirina cara duyemn ya Qaz Mihemed de, Kiyomers Salih di

Mahnameya xwe de dinivsne ko w hem serphat byern dadgehkirin, wek ko

awa bne nivsandine wel diyar e her bi sedema v yek j b, dawiy bi sa

eşkerekirina nepeniyn leşker dij ewlekariy, Mehnameya w nehatiye

belavkirin efser Kiyomers j daye dadgeh.

Efser Kiyomers herweha j berdewam dibe dinivsne:

Dema ko kolonel Nkozad sivikah bi Qaz Mihemed gel kurd kir Qaz Mihemed j pir bi tund bersva w da, Qaz Mihemed got:

Pşiyn me, pir ji me baştir hun dinasbn, Xwed li w helbestvan xweş bibe y ko dibje: .

Efser Kiyomers Salih dibje:

Helbestek pir bi mane bilind germ b, ko bi fars xwend rih rşaln ecem şeyan derdixist. Min dixwest w helbest binivsnim bizanibim ka helbesta k ye, l bel dem dema dadgehkirin b, min nedikarib dsa helbest p bidim dubarekirin. Qaz Mihemed pişt xwendina helbest got: Hun weha nşan me dane ji me re nasandine, hezar rehmet li wan bin.

Kolonel Eta dsa ji Qaz pirsiyar kir:

Ji dema ko Mela Mistefa ji v der ye, i pwendiyn we p re hebne, eger hebne, kjan roj awa bye?.

Qaz Mihemed got:

Heta Barzan gihiştib derdorn Şino Nexed j, pwendiyn me

bi hev re hebn, l bel ji dema ko ew dr ketiye, ti pwendiyn me nemane haya

min j nne.

Dsa j pirs:

Er hun dikarin bibjin ka dema pwendiya we bi Mela Mistefa re heb, Mela Mistefa i raspariye we? i nexşeyn w yn ji bo rizgarkirina te hebn?!

Di bersv de Qaz Mihemed got:

Mela Mistefa Barzan pir hewl da ko ez p re biim, heta h neketibm girtgeh, ji min re got ko ez dil xwe bi bsiya xwe xweş nekim. Mela Mistefa wney rastney we eceman ji min re kişand ez tgihandim ka hun awa i k ne!.

Kolonel Eta j pirs:

Hun dikarin ji me re bjin ka wney me y w ji te re kişandib, i awa b?

Qaz Mihemed got:

Bi rast j w ji her kes baştir hun nasne. Mela Mistefa ji min re got ko ti gel milet ne wek eceman in, dema ko desthilata eceman hebe, kesn ji wan bdilovan, bwijdan zalimtir nne, l bel eger bindest bn, kes wek wan nikare xwe mezlm bike bikeve hvkirin, di dema hz de her i y ji dest wan t dikin, di dema b desthilatiy de j bi her i away rizgar bibin, dikin dibjin, ca tu li benda w yek nemne ko te ti s nekirine ecem d li te biborin.

Dsan kolonel Eta j pirs:

Tu ne poşman ko tu p re ne y?!.

Qaz Mihemed bersv da got:

Eger ko Xweday mezin v away mirina min weke xwehlakkirin qebl neke, na ez ne poşman im, ji ber min soz dab gel kurd ko ez bi wan re bijm ji bona wan bimirim. Min dizanb eger ko ez bima neketama dest we, piştrast im we d pir kes ji xelk Mehabad gel kurd ji tolhildana min bikuşta, ca lewra yekem, şam e ko ez bs tme kuştin, duyem j, li soza xwe xwed derketim hvxwaz im rsor dinya qiyamet y cem Xwed gel xwe bim.

Pirsiyar:

Er dema ko tu di girtgeh de b y, ti nexşe plan, yan tiştn din yn Barzan yn li dervey Mehabd ji bo rizgarkirina te hebn?.

Qaz Mihemed got:

Bel, Barzan xeber da min ko her şeveke ez bibjim, ew dikare hejmareke mezin ya pşmergeyn xwe bişne tkevin padgan bi her away be min ji girtgeh rizgar bikin, Mela Mistefa pir dixwest ko ez li girtgeh nemnim neym kuştin.

Pirsiyar:

L w ima ev yek nekir?

Bersv:

Min bi xwe nexwest!

Pirsiyar:

ima, tu ima ne amade b y rizgar bib?!

Qaz Mihemed bersv da:

Ji ber hin sedeman.

Kolonel Etay pirsiyar kir:

Sedem i bn?

Qaz Mihemed got:

Di ser de, ji ber wan soz peymanan b yn ko min gotin, duyem j ji bo w yek b ko xwna btir neyte rtin, bi taybet ji bona mana min, ez btir perşan kuşt kuştar bm.

Kolonel Eta got:

Bi rast j tu perşan xwe, yan barzaniyan, yan j tu perşan serbazn me b y?!

Qaz Mihemed got:

Na wella ez ne perşan xwe ne j y serbazn we bm, belk ez perşan kurdan xortn barzaniyan bm, eger na, min ev yek ji xwe re daniye min dizanb ez her bme kuştin ev hviya min e j.

Kolonel Etay:

Tu dikar ji me re bj ka ima ev qas perşan barzaniyan ?!

Qaz Mihemed:

Ji ber hin sedeman!!

Kolonel Eta:

Ew sedem i ne?!

Qaz Mihemed:

Ji ber Mela Mistefa barzan hviya paşeroja gel kurd in min j ala Kurdistan raspariye wan, ew v alay biparzin, heta roja w tt, ala Kurdistan li cem wan e, ne y ko kolonel Nkozad tif l kir xiste bin ling xwe, hviya min ji Xwed ew e ko rojek bt ew ala bi dest bikare bihz Barzan li ser v xaniy ko niha ez t de tm dadgehkirin herweha j li tev bilindahiyn Kurdistan bte hildan.

Kolonel Eta:

Pirsiyara daw, er bi rast j tu bi xwe ney, yan Mela Mistefa tu bi xwe re nebir nedixwest tu bi w re bi?!

Qaz Mihemed:

Wel diyar e hun ji gotinn ez dibjim bawer nakin?!

Kolonel Eta: Na, dixwazim tu ji min re rastiy bibj?

Qaz Mihemed:

Ji te re dibjim, tu j sivikahiy nek, yan i rastiy ji te re bibjim, ev t i maney?!.. Na, ez k ve biim, vira axa Kurdistan ye, bav kaln min li vira jiyane, xwe ne ez Pşewer y jinsfet im ko welat gel xwe bihlim birevim?!..

Kolonel Eta, ji tirsa ne wek ko Qaz Mihemed dubare bixeyide mna Nkozad w j

riswa bike, z daxwaza lborn kir sond xwar ko niyaza w ne sivikahkirin b, l

bel axaftinek b hate gotin.

Qaz Mihemed:

Eger ko min axaftinek gotibe li we xweş hatibe, mebesta min ne ew bye ko dil we xweş bikim, min bi tin rast gotiye.

Kolonel Eta:

Bi rast j ez dixwazim tu bersva v pirsiyara min bid, ko tu ev qas hogir gel welat xwe y, ima awa b te r da biyaniyan tkevin v welat bibin serbazn gel te?!

Qaz Mihemed:

Hun ev qas v gotin dubare dikin, wel diyar e merema we hzn rs ngilzan e?

Serheg Eta:

Na, merema min Mela Mistefa Barzan ye!

Qaz Mihemed bi ken got:

Demek e min bersva v pirsiyara we daye, dubarekirina w ne gerek e, min ji we re got ko ne min ne j biyaniyan ne j kurdan, Barzan ne aniye, Mela Mistefa kurd e Kurdistan mala her kurdek ye. Mela Mistefa weke mirovek ji beşeke mala xwe, hatiye beşeke din, maf her kes j heye ko li her cih kuncek milk mala xwe bij ev maf w ye, baş baş bizanin min bi xwe nexwest biim, eger na endn otomobl li ber dest min bn, her dema ko min bixwesta, min dikarib ji axa ran derkevim, min pir j baş encama v kar xwe dizan, min hun pir baş dinasn, her weke ko Barzan j digot, di dema zelliy de, kes nikare mna we bikeve hvkirin mezlmiyeta xwe nşan bide, l bel di dema desthilatdariy de, ti kesn ji eceman zalimtir bdilovantir serhişktir dilreştir nne.

Bi v away dadgehkirina Qaz Mihemed qediya. Ca dora Mihemed Husn Xan Seyf

Qaz hat pir bi heybet aram bi wrek kete hundir te digot qey ev ne dadgeh

e j.

Kolonel Nkozad dsa kete cih xwe y ferm ry xwe da Seyf Qaz dest bi

pirsiyran kir. Pirsiyar:

Tu awa bye wezr ceng te ima ev berpirsiyariya pembey wergirt merema te ji v kar i b?!

Seyf Qaz:

Min bi şanaz ev erk wergirt merema min xizmeta gel min b tiştek din na.

Nkozad:

Merema te xizmet b, yan j te dixwest bi riya berpirsiyariy diravan bid hev p bij?

Seyf Qaz bi ken:

Kolonel, meger tu bi xwe j min nanas, ji bil ko min ev yek ji bona

diravan nekiriye, min bi qas 2 milyon tumenan j ji gel komara Kurdistan re

mezaxtiye ko dirav mal min y taybet kesane b. Kolonel wel diyar e ji bil ko

tu tiştek di derbar min de nizan, tu herweha tiştek ew qas di derbar sinq ttaln

dadgeh de j nizan!

Li vir, ji ber kolonel h j ji gotinn Qaz Mihemed xeyid dilpir b hest bi şkestin

dorandin dikir, dixwest behanan ji Seyf Qaz re derxe xwe bixeyidne, l bel

Seyf Qaz hoşdar day j re got:

Me d dev ji jiyan mala xwe berdaye eger tu yek misqal bedeb cesaret bik, ez ne wek Qaz me ko her bi gotin sixfan dev ji te berdim. Mista xwe kire gir nşan kolonel da got:

Ez bi v mist, ser guh dev dirann te bişknim, ma qey ji mirin p ve ko hviya me ye, tiştek din heye?! we ji me re milyonek derew buxtan gotinn kirt tiştn din, tiştn din yn bmane kirine, ca hun dixwazin ko şaş namaqliyn btir j bikin!. Ti bingehek derew buxtann ko we ji me re kirine nne, l bel ez li vir didim xuyakirin ko ez wan hem derew buxtanan bi şanaz li ser xwe qebl dikim d ez ne amade me

bersva we bidim.

Bi v away daw li dadgeha Seyf Qaz j hat. Ca dor giha Ebulqasim Sedr Qaz ew j

an ber dadger yekem pirsiyara ko li w kir ew b:

Er merema we ji w namey i b ya ko we ji Qaz Mihemed re nivsandib daxwaz kirib ko heta alkar digje wan, xwe bigirin?!.

Sedr Qaz got:

Qed tiştek wel nebye ger wel ye, kerem bikin nşan bidin!.

Ca dadger got:

Ew i helbest e te ji Barzan re nivsandiye?

Sedr Qaz got:

Bel min helbest nivsandiye, min ji Barzan hez kiriye min j re helbest nivsandiye.

Dadger dubare j pirs:

Er alkariya te gotib, ber j hatib kirin, yan ev cara yekemn b ko ji bal biyaniyan ve alkar bi we re bihata kirin?!!

Sedr Qaz dsa j got:

Ez ret dikim ko tiştek weha nebye.

Dadger got:

Hun ima li Tewrz bi Pşewer re civiyan we gotbj bi Nemaz Elyof y fermandar leşker y rs li Miyanuwaw re kiriye hatin-yna Alxander li Merax kunsul Rsya li Ormiy kiriye we bi wan re rniştin civn kirine?!

Ebulqasim got:

Ev pwstiyn roj bn.

Dadger got:

Ev kar sxuriya ji rsan re b.

L bel Ebulqasim Sedr Qaz ev dtina w ret kir got:

Sxur ji k re, ima i li welat me heye ko weke awa heye rsan nedtibe, tiştek, cihek heye ko rs bi xwe nebin wir.

Ca dadger nav hin nameyn din j an ko xudgirav w weha weha nivsandine.

Ebulqasim got:

Min her tiştek ji her cihek re nivsandibe, min kopiyeke w li cem xwe hiştiye, hv ye dosyaya me bişnin Tehran, name belgenameyn min tev li wir in, d baştir zelal bibe ka min i ji k re nivsandiye.

Bi v away dubare dadgehkirina hers qaziyan j qediya, desteka dadgeh dubare

kete giftgo gengeş, bervaj dadgehkirina din ya meydan, ko di kmtir nv seet

de daw li şwira xwe an b biryara xwe girtib, v car biryar girtina grpa dubare

dadgehkirin btir 10 seetan berdewam b, di w heyam de pwendiya btel di

nvbera Mehabad Tehran de berdewam b, heta seet 12 nva şev biryar girt

cezay bidarvekirin li hers qaziyan bir pir bi lez j ev biryar gihande Tehran.

Ti kes ji Qaz Mihemed Sedr Seyf Qaz ji me j, me ji biryara Tehran fm

nedikir, l bel dema ko me didt reng smay fermandar leşker pir hatiye

guhertin destn w dilerizin bi lez bi btel mijl pwendkirina bi Tehran re ye,

em p hesiyan ko biryara her giran di derheqa wan de hatiye girtin.

Biryar wel b ko w şev bi tin nv seet pwendiya btel bi Tehran re hebe, l

bel w şev wel diyar b ko fermandariya arteş Derbara Şah j heta ber sib li

benda encama dawiy ya dadgeh mabn.

Ya rast ew e ko dadgeha pdan j heman sn dadgeha meydaniya ber dubare

kirin ji bo san j belgeyn pwst ne ann, ti girng j neda retkirina tawanbaran

(qaziyan) biryara bidarvekirina hersyan j pejirand.

d kar hate kirin ji bo ko cihek nava bajar bibnin da ko li wir dar sdar hilxin,

wel diyar b fermandar leşker ztir, beriya biryara dadegeh bte girtin j, rojek

ber xaniy ko li arira ye hin qatn w hene, destnşan kirib, ango her ji ser

de cih bidarvekirin ji wan re destnşan kirib, fermandar got:

Me cih pwst amade kiriye.

Di nava otomoblan de, li benda destra birketin bn, l bel ji Tehran biryar

hatib girtin ko xudgirav ji bo tirsandina xelk kurd ji bo ko pend bretan j

bigirin, li meydana arira ya nva bajar Mehabad bne bidarvekirin. Fermandar

Mehabad di dema hatina grpa dadgeh de ji bo Mehabad, xaniy ko li meydana

arira b, ji rniştvann w vala kirib, xaniy ko s qatn w hebn, hers qatn

w bi behaneya ko bi şev d efsern avdriya bajar l bimnin ji rniştvanan vala

kiribn, s deriyn xan hebn ko yek ji meydan re y din ji dervey meydan re

dihate vekirin y sy j ji hewşeke pik ya xan re vedib.

Destra birina Qaz Mihemed ya ber bi meydan ve hate dayn, dema ko otomobl

gihişte ber deriy xaniy li meydana arira, Qaz Mihemed pirsiyar kir:

ima div ez li vir peya bibim?!

Y efser j re got:

Rwtiya te d ji vir ber bi Tehran ve bte organzekirin hin pirsiyar mane ko d li vir li te bne kirin.

Qaz Mihemed ji otomomobl daket, dema ko kete nav w qerebalixiy, dt ko

dadger kolonel Nkozad melayek kurdewar hin serbazn ekdar di odey de ne,

herweha maseke mezin Quranek j li ser masey heye, serok tendirustiy ko n

ji Tehran hatib Mehabad, tev li wir in. Di w odey di cih de Qaz zanib ko

yna wan ya Tehran derew e ew bi xapandin aniye ariray.

Dadger Nkozad dest bi xwendina cezay dadgeh kir ew tgihand ko her niha div

ev ceza pk bt. Ji Qaz Mihemed re got:

Eger ko wesyeteke te heye, bibje yan j binivsne.

Qaz Mihemed pir bi gurc eleng cih xwe y li pişt masey girt dest bi nivsandina wesyetnam kir, heta end rpel nivsand, piştre wel dixuy ko westiya ye, lewra ji meley Mehabad re got:

Were ez dibjim, tu binivsne.

Qaz Mihemed pir bi zelal digot p dida nivsandin. Got:

Binivsne bila filan erd filan cih filan der... ji bo mizgeft dibistan nexoşaxan be, da ko ji bo ji gel kurd, nivşn paşeroj mifa j bigirin. Şretn yekbn bihevrejiyan evn li kurdan kir. Dema ko daw li wesyetnameya w hat, dest bi xwendina nimj kir. Ji

xwed tobe hv dixwest. V yek nz du seet nvan dem derbaz kir, dadger ji

derbazbna v hem dema dr dirj xeyid, ew ji bo vegera Tehran bi lez b.

Pişt ko Qaz Mihemed wesyetnameya xwe nivsand nimj hvkirina ji Xwed

qedand, daxwaz kir ko r bidin wesyet şretan ji xelk kurd re binivsne. Dadger r

day. Dawxaza xame kaxezan kir, j re an, her ji bo ko dadger kolonel Nkozad

tevn li wir j bibihzin fm bikin, ji mele re got:

Were binivsne, ez i ji te re dibjim, tu her w binivsne.

Mele got:

Qurban ez i binivsnim?, bila ez bizanim ka tişt tu dixwaz binivsnim, d

dadger riy bide te?!.

Qaz Miheemd xeyid got:

Dadger k ye ko r bide, yan nede min ka ez dixwazim i bjim?!.

Li vir Kiyomers Salih dinivsne:

Qaz Mihemed ew tişt bi fars digotin ji mele re digot, tu bi kurd binivsne.

Mele got:

Qurban ez nizanim bi kurd binivsnim.

Qaz Mihemed xeyid got:

Ev j yeke din ji bextreşiyn gel kurd e.

Di berdewama v mijar de Kiyomers Salih dinivsne:

Ca Qaz Mihemed dubare bi xwe dest bi nivsandina wesyetnameya xwe kir bi away li jr bi destxetek pir bedew nivsand:

Bi nav Xweday mezin dilovan.

Gel min y kur birayn min yn hja, birayn min yn parxwar, gel min y zorlkir, va me ez di gavn her daw yn jiyana xwe de me, werin ji bo xatir Xwed d dujminatiya hev mekin pişta hev bigirin, li hember dujmin zordest zalim derkevin, xwe belaş mefiroşin dujminan, dujmin her ew qas we dixwaze heta kar xwe bi we pk tne qed bi we re dilovan nake, di her derfetek de be, qed li we nabore. Dujminn gel kurd pir in, zordest bdilovan ne, sembola serketina her gel netewek, hevgirtin yekbn e, piştgiya tev gel e. Her gel ko yekt tebayiya w nebe, ew hertim di bin dest dujmin de bimne, ti tişt we gel kurd ji geln li ser ry v erd ne kmtir e, belk hun bi mran egd hjatiya xwe, ji geln ko rizgar bne, li pştir in j. Geln ko ji dest dujminn xwe yn zordest rizgar bne, mna we ne, l bel yektiya yn xwe rizgar kiriye hebye, bila hun j mna tev geln li ser ry erd, d bindest nebin, her bi yekbn hesd bi hev nebirin xwe nefirotina ji dujminan re, li dij neteweya me, hun dikarin rizgar bibin.

Birayn min, d bi dujminan meyn mexapin, dujminn kurdan ji her reng grp

netewek bin, her dujmin in, bdiolavan ne, b wijdan in rehm bi we nakin, d we bi hevdu bidin kuştin, d we temah bikin bi derew xapan, d we berengar hev bikin. Ji dujminn gel kurd tevan, dujmin ecem ji tevan zalimtir melntir Xwednenastir bdilovantir e, dest xwe ji ti tawanan li dij gel kurd naparze, bi dirjahiya drok bi gel kurd re xerez kna w ya kevnar hebye heye j. Temaşa bikin, binrin tev zilamn we yn mezin, her ji Simayl Axay Şikak, heta Cewher Axay biray w Hemze Axay Mengur end endn zilamn din, ew hem bi xapan aram kirin xelk ji pişt wan vekir, ca pir bi nemerd ew kuştin. Ew tev bi sond Quran xapandin ko xudgirav niyaza eceman ya xr bi wan re heye d qenciy bi wan re bikin, l bel her xweşbawer e bi sond sozn eceman hatiye xapandin j bawer kiriye. Heta niha bi dirjiya drok kes nedtiye bi tin carek j ecem li sond sozn xwe xwed derketibin ehdn dane kurdan pkbnin, hem derew xap bn. Ca va ye ez wek birayek we y pik, di riya Xwed de, ji bo xatir Xwed ji we re dibjim, hev bigirin ti car pişta hev ber medin, piştrast bin eger ko ecem hingiv bide we, diyar e jar xistiy. Bi sond sozn derewn eceman mexapin. Eger ko hezar car j dest li Qurana proz bixin soz j bidin we, bi tin niyaza wan xapandina we ye, ji bo ko hlek li we bikin. Va me ez di demn daw yn jiyana xwe de me, ji we re dibjim ji bo xatir Xweday mezin, ez we şret dikim ko ya ji dest min hat, bi ser can tekoşn, bi şret nşandana riya rast, min ji we re xemsar nekiriye, niha j di v dem rewş de, dsa ji we re dibjim ko d bi eceman mexapin ji sond destlxistina wan ya li Quran ehd peymann wan bawer mekin, ji ber ko ne Xwed dinasin ne j ji Xwed pxember roja qiyamet hsab ktaban bawer dikin. Li cem wan bi tin ji ber ko hun kurd in, bila hun misilman j bin, hun sdar mehkm in, hun ji wan re dujmin in, ser mal can we ji wan re helal e weke xeza qebl dikin. Soza min ne ew b ko ez biim we di dest van dujminn dilreş de bihlim, min pir caran j rabor zilamn me yn mezin dihizirandin, zilamn me yn ko eceman bi xap sond derew hleyan ew girtine kuştine, near bi derew hle ew xapandine, kuştine. Ew tev li bra min bn ti car j min ji eceman bawer nekiriye, l bel beriya ko vegerin vir, endn caran gotin raspr bi name bi şandina kesn navdrn kurd fars, bi dayna soz ehdn yekcar zde mezin ko niyaza xr ya dewleta ecem Şah bi xwe j heye ne amade ne ko bi tin dilopeke xwn j li Kurdistan birije, niha hun bi av ser xwe encama sozn wan dibnin, ger mezinn hoz eşrn me xanet nekira xwe nefirotina hukmeta ecem, weha nedihate ser me we, komara me j.

Şret wesyeta min ew e, bila zarokn we bixwnin, ji ber ti tişt me ji y geln din

ne kmtir e, bi tin xwendin nebe, bixwnin ji bo ko hun ji karwan gelan paş ve

nemnin her xwendin eka kujeka dujminan e. Piştrast bin bizanin eger ko tebay

yekbn xwendina we baş be, hun pir baş bi ser dujmin xwe de serbikevin j.

nabe bi kuştina min bi kuştina bira pismamn min, av we bitirse, heta hun digjin hv armancn xwe, div hun h j pir kesn din yn mna me, di v riy de gor bikin.

Piştrast im pişt me pir kesn din j her d bi xap durtiy ji hol bne rakirin.

Piştrast im pir kesn ko d pişt me j bikevin xapn eceman, d ji me zanatir hjatir j bin, l bel hvdar im kuştina me ji dilsozn gel kurd re bibe pend bret.

Wesyeteke din ya min ji we re ew e, daxwaz bikin her iy we ji bona serfiraziya gel

kir, alkar we gel be, piştrast im Xweday mezin d we bi ser xne d alkariya we

bike. Heye ko hun bibjin: L ima ez serneketim?! Di bersv de dibjim: Bi Xwed

kim, ez serket me, i nmetek, i serketinek ji w yek mezintir e ko va me ez niha

di riya gel welat xwe de, ser mal can xwe didim, bawer bikin min pir ji dil

dixwest eger ko ez mirim bi mirinek bimirim ko di hizra Xwed resl Xwed

gel welat xwe de, rsor bim, ji min re ev serketin e.

Xweştiviyn min, Kurdistan mala her kurdek ye, her wek di mal de, endamn mal

her kes ji her karek dizane, w kar disprin w, d maf ti kes nne ko hesdiy p

bibe, Kurdistan j her ew mal e, eger ko we zan kesek li v mal dikare karek bike,

dev j berdin bila bike. d nabe hun keviran derxin ser riya w nabe dil we ji

w yek bişe ko berpirsiyariyn mezin di dest yek ji we de hene, eger ko karn

mezin ketin ser mil yek ew kar bi r ve bir, wel diyar e j dizane

berpirsiyariyn w yn mezin j li hember w erk hene. Piştrast be biray te y kurd

her ji dujmin dilbikn baştir e eger ko berpirsiyariyn mezin li ser mil min

nebna, niha ez di bin dar sdar de nedirawestiyam, lewra j nabe hun bi hev re

temahkar bin.

Yn ko fermann me pk neann, ne her bi tin pkneanna fermanan, l bel tam

dujminatiya me dikir, ji ber ko me xwe wek xizmetkar gel xwe qebl dikir, niha ew

di nava mal zarokn xwe de, di nava xewa şirn de ne, l bel va ye li ser nav

xizmeta gel, di bin dar sdar de me va ez demn daw yn jiyana xwe bi v

wesyetnam derbaz dikim. Ca eger ko berpirsiyariyn mezin di stoy min de nebna,

ez j d niha di nava zarok ziyn xwe de, di xewa şirn de bma. Ko ez niha ji bo

pişt yna xwe j, we şret dikim, ew j yek ji berpirsiyariyn di stoy min de ye.

Piştrast im eger ko yek din ji we j berpirsiyariyn min bigirtana ser mil xwe, niha

ew li şna min di bin dar sdar de bya.

Ji bo razbna Xwed li gor berpirsiyariya di stoy xwe de, mna kurdek xizmetkar

gel di riya akiy de, min ev şret li we kirin, ko hvdar im ji niha p ve pendan

j wergirin dirust guhdariya şretn min bikin. Bi hviya ko Xweday mezin we bi

ser dujminn we de, bi ser xne:

1-Baweriya we bi Xwed tişt ji cem Xwed tt peristina Xwed pxember

(Silavn Xwed l bin) hebe, di pkanna erkn ol de xurt bin.

2- Yekt tebayiya di nava xwe de piparzin, kar neqenc li hember hev mekin

temah mebin, bi taybet j di berpirsiyariy xizmet de.

3- Xwendin zanist pileya zaniyariya xwe pş ve bibin, ji bo dujmin kmtir we

bixapne.

Ji dujminan bawer mekin, bi taybet j dujminn ecem, ji ber ko bi end awa

riyan ecem dujminn we ne, dujminn gel welat ola we ne. Drok selimandiye

ko berdewam li kurdan bi behane ne, bi kmtirn tawan we dikujin ji ti tawanan j

di derheq kurdan de, dest xwe nagirin.

5- Ji bo hin rojn jiyana bqmeta v din, xwe mefiroşin dujminan, ji ber dujmin

dujmin e ne cih pbawerbn ye.

6- xanet li hev mekin, ne xaneta siyas ne giyan mal ne j ya nams, ji ber

xanetkar li cem Xwed mirovan j sivik sbar e, xanet li y xanetkar vedigere.

7- Eger ko yek ji we dikarib karn xwe b xanet pk bne, p re alkar bikin, ne ji

ber temah bexliy li dij w derbikevin, yan Xwed neke li ser w bibin sxurn

biyaniyan.

8- Cihn ko min di wesyetnamey de ji mizgeft nexoşxane dibistanan re

nivsandiye, hun tev daxwaz bikin da ko pk bn mifa j bigirin.

9- Hun ji xebat hewl tekoşn ramewestin, ji bo ko mna tev geln din ji bin dest

dujminan rizgar bibin. Mal din ne tiştik e, eger ko welat we hebe, serbestiya we

hebe, w ax her tişt we heye, hem mal, hem serwet, hem dewlet, hem rmet

hem j d nştiman we j hebe.

10- Ez bawer nakim, heq Xwed nebe, ti heqn din yn ti kes li ser min hebin, l

bel eger ko kesek wel dt ko km yan j zde tiştik w li cem min e, min malek pir

li pişt xwe hiştiye, bila bie ji warisn min bixwaze bistne.

Heta ko hun hev negirin, hun sernekevin, zilm zor li hev mekin, ji ber ko Xwed

pir z zaliman ji hol radike nabd dike. Ev soza Xwed ya b km zde ye,

zalim dirxiy nabd dibe, Xwed toleya zilm j hil dide. Hvxwaz im van gotinan

txin guh xwe Xwed we bi ser dujminn we de bi ser bixe, weke Sad kerem

kiriye: Murad ma neshet bd guftm, hewalet ba Xuda kerdm reftm.

Ango, mirada me şret bn me kir, me hun rasparin Xwed em n.

Xizmetkar gel welat

Qaz Mihemed

Pişt ko Qaz Mihemed daw li nivsandina wesyetnamey an, ji dadger re got:

Dixwaz ji te re bixwnim?!

Dadger got:

Ne hewce ye.

Qaz Mihemed got:

Baş e, l bel ji ber di şer slam de bidarvekirin napesend e, ko

hun min bikujin, min gullebaran bikin.

L bel dadger ev daxwaza w qebl nekir, ji ber biryara dadgeh xeniqandina bi wers b.

Ca Qaz Mihemed got:

Ez nimj bixwnim destratn beriya mirin bikim. R day..

Beriya bie ber wers sdar, ry xwe da Qbley herdu destn xwe bilind kirin ji Xwed hv kir bi dengek bilind got: Xwedwo, tu şahid ko min ji bo xizmeta gel ti xemsar kman nekiriye. Xwedwo, tu şahid ko her tişt ji dest min hatibe, min di riya te de ji bo razkirina te kiriye. Xwedwo, ji bo xatir xwe, toleya mezlman li din li axret j ji zaliman hilde, ko dizanim her wel ye j. Ey Xweday ko haya te ji her tişt heye, tev geln bindest gel kurd j, ji bin dest van zaliman rizgar bike.

Piştre Kiyomers dibje: Ev rwresm hvkirinn ji Xwed, nz bst deqqeyan

berdewam bn, herweha peyvn ko Qaz Mihemed bi kurd digot, min wateya wan ya

bi fars ji meley kurd ko li wir b, dipirs.

Pişt van rwresman, Qaz Mihemed bir ber wers sdar bi dar ve kir. Btir du

deqqeyan dirj nekir ko Qaz Mihemed can xwe da. Seet j bb ar pişt nva şev.

Ca şaret kamyona ko Mihemed Hisn Seyf Qaz y wezr ceng y Komara

Kurdistan t de b kir, da ko ew j bte meydan. Seyf j ann w odey, dema ko

dadger mele serok tendirustiy dt, di cih de zanib ko karesat i ye, l bel qet

aloz neb nehate guhertin.

Dadger cezay dadgeh xwend, j re got ko ew dikare wesyetnameya xwe binivsne,

w j cih xwe y li pişt masey girt hem wesyetnameya xwe di deh rpelan de

nivsand, heta w dem j, nzk b berbeyan dihat. Gava ko ew ber bi meydan ve

bir, bi ziman kurd dest bi hildana paroleyn şoreşger kir bi mist lingn xwe

kete lxistina ser guhn efser serbazan. Li her serbaz dixist, radixist erd,

qriyn Seyf Qaz, mna qriyn şr bn. Hem xelk arira dordorn w, ji

xew şiyar kir, bi lxistina her kesek re ko dest w digihişt, weke şr diqriya,

digot: Bij Qaz Mihemed, bij kurd, bij serxwebna gel kurd, em dimirin, l bel

gel kurd ti car namire, hun xeyal dikin. Ji ber ko deng Mihemed Hisn Xan Seyf Qaz dengek mezin b bi xwe j pir bi heybet netirs b, heta ew gihande ber sdar, bi mist lingan, hin kes li erd xistibn, pir kes ji deng w ji xew rabn, l bel ji ber ko her ji var ve rewşa awarte qedexeya hatin-yn hatib ragihandin, kes nediwriyab ji mal derbikeve.

Ew bi dar ve kir, l bel pişt du deqqeyan wers sdar qetiya bi erd ket,

dubare ew rakir h j diqriya. Ca bir ber sdara syemn ya ko ji Sedr Qaz re

hatib amadekirin dubare bi dar ve kir, w ax seet bb pnc sib dinya

yekcar rona bb.

Dor giha Ebulqasim Sedr Qaz, l bel ji ber ko btir seetek di kamyon de av li

r mab, gj hr bb, herweha ji ber ko ew qas ji cih bidarvekirin j ne dr b,

hinek fm kirib ka karesat i ye!.

Dema ko ew daxist xist odey de dadger mele em dtin, di cih de dest bi hvkirin kir got:

Axir ti sn min nne, hv dikim min bişnin Tehran ji bo ko kar min hn btir zelal bibe.

Meleya Mehabd j re got:

Fiht ye, wa meke, ev qas hv meke, bi mran wek yn din be, cezay dadgeh ye div bte pkann, ca ima bi mran nemir, merdane jiyay merdane j bimire, tu ima dil dujminan bi xwe xweş dik?! Evana dujminkarane we bi dar ve dikin.

Van gotinn mele pir bandor l w kir, lewra j rnişt dest bi nivsandina wesyetnamey kir.

Tişt balkş ew e ko efser Kiyomers Salih qala naveroka wesyetnameyn Sedr

Seyf Qaz nekiriye, meger ko derfet ji dilsoz hogirn droka kurd re bibe ko di

arşvxaneya artşa ran de, teksta wan wesyetnameyan j bibnin ji n ve zind

bikin.

Kiyomers Salih piştre dinivsne:

Dema ko daw li wesyetnameya xwe an, ber bi meydana bidarvekirin ve bir, dema ko laşeyn Qaz Mihemed Seyf Qaz dtin, rewşa w aloz b haya w ji xwe nema, nidikarib xwe li ser lingan bigire, naar her awa be serbazan wers xiste stoy w ew j bi dar ve kir daw li karesata bidarvekirina hers serdarn kurd hat.

Pişt bidarvekirina wan, otomobla ko em ji Tehran anbn, amade b, hinek drtir

meydana arira rawestiya b, beriya w hing tiştn me di otomobl de hatibn

barkirin, bi lez grpa dubare dadgehkirin ez hin serbaz suwar w otobos bn

me ber bi Miyanduwaw Tewrz ve da r, seet deh sib em gihiştin Miyanduwaw.

Min qed bawer nedikir ko berpirsiyar rbern kurd ev qas bi cerg egd in, heta

niha j deng Qaz Mihemed ko digot: Xwedwo, toleya mezlman ji zaliman hilde,

yan j qriya Seyf Qaz ko hem meydan derdorn w tij kirib mist pn li

efser serbazan dixistin, li ber av min di guh min de ne.

Min karib her ji dr ve hin wneyn w bigirim, nediwriyam nz w bibim pişt

bidarvekirina wan j her ji dr ve bi hilxist min wneyn wan girtin. Min wel didt

ko diayn Qaz Mihemd d qebl bibin, l bel nizanim keng awa j.

Hem ev nivsa we li jor xwend, di hejmara 61 ya Mahnameya artş ya 1325 (1946) de bi v away hatiye nivsandin apkirin j. Div behsa w yek j bikim ko di

wesyetnamey de pir paragraf hevok hatine rakirin piştrast im ev j bi zanbn

hatiye kirin, bi taybet j di w beş de ya ko şret gel kurd dike, l bel di w

belavok de ya ko bi nav Wjename bi taybet bi awak nepen ji efsern artş

cihn taybet re dihate apkirin, tev ko ew j hatiye sansorkirin, l bel kmtir cihek

w hatiye rakirin dadgehkirina hers qaziyan bi dirust t de hatiye nivsandin.

Di hejmareke piştre ya w kovar de efser Kiyomers Salih dibje:

Bi behaneya ko li dij ewlekariy ye, r nehate dayn Wjenameya min j bte weşandin. Herweha di dawiya nivsa xwe de dibje:

Qaz Mihemed ji mele re got, sibe v wesyetnamey şretn min j bide xelk bajar Mehabad.

Qaz Mihemed şretn xwe dane mele, l bel pişt bidarvekirina Qaziyan, dadger nivsa Qaz Mihemed ji meley kurd stand da min got:

Ev d paşeroj bibe ftne, min j wel di Wjenameya xwe de weşand, l bel piştre piştgir nedan weşandina w. Herweha div w yek j bibjim ko wesyetnameya malbat, wesyetname raspriyn destxet yn Qaz Mihemed yn ji gel kurd re, herdu j di Namexaneya Arteşa ran de, ango li (Bayegan Nigarxeny Milliy Stad Artş), tev hem

hejmarn Mahnamey Wjenameya Tac Kiyan j hatine parastin.

Ji bil vana, tev belgenameyn dadgehkirina efser mezinn serhildan şoreşn

seranser ran, wek mnak, hem naveroka dadgehkirina efsern Xurasan

Azerbcan Qezwn Şraz Tehran Esfehan dadgehkirina efsern Tde

serhildana artşa şahenşah hza esman Eniya Gelr aldarn Dr.Museddeq

Sureyya ya jina Şah Erdeşr kevne zavay Şah ran re, di w Namexaney de,

wek xwe hatine parastin.

avkan:

- Wjename Tac Kiyan, Wjeya Fermandariya Artş.

- Kovara Mahnameya Artşa ran.

 
   
Deng Kurdistan 2008