PSK PSK Bulten KOMKAR Roja N Wean / Yayn Link Ariv
Deng Kurdistan
PSK
PSK Bulten
KOMKAR
Roja N
Wean/Yayn
Ariv
Link
Webmaster
psk@kurdistan.nu
 

ZİPO

Romaneke Drok Henek

C E M A L

Not Pşn

Xwendevann delal,

Min roka Zipo di sala 1992-93yan da, di Rojnama Heftey Azadda, di hejmarn 24-38 da weşandi b. rok li ser şer Zipo Hesen Axa b... L ne giha b daw. Min goti b ez rojek v rok temam bikim.

Mixabin ev kar gelek dereng ket, ji navber 17 sal derbaz bn. L dereng be j min v dawy ev kar bi c ani. Nuha ez temamya w di malpera me da biweşnim.

Şık tune, ji xwendevann delal hinekan ew beşn pş xwendi bn. L herhal di bra wan da km tişt maye. Gelek kesan j dibe ku qet ne xwendine, bi taybet nesl teze... Bona v yek, ez wan her 8 beşn pşn careke din di malpera me da yek bi yek, her hefte beşek biweşnim. Da ku her ne xewdine p haydar bin, her ku xwendine j bnin bra xwe... Pişt w j dawya rok biweşnim. Bi temami 29 beş e.

Ez bawer im ev roka han, ango serphatyn Zipo gelek bala we bikişne, hn bikenin -li cy ku bigrin- waxtek baş derbaz kin...

C e m a l

Trmeh 2009

Beşa Yek

ZİPO ŞER MİŞKAN

Zipo biray min e, du salan ji min mezintir e. Nav xwe y esl Slim e. Piştra miellm gund ev nav teze l kir. d nav ber nay bra kes. Hal mesele ha ye:

Slim zarokek pir heşer b. Qelemn heval xwe dişkand, defter kitbn wan diirand, şer wan dikir. Tim, ser av w bi birn b. Bona v yek, rojek dersdar j ra got: ''Lan zipir, senn neren Selm?!'' (*)

d ji w roj vir da nav w b Zipir. L malm e, Kurd dibjin Zipo. Zipo here, Zipo were!

Zipo hn di zik dya xwe da reng ry xwe nşan daye. Diya min digot: Zipo phnn usa davt ku, min bi zik xwe digirt, bi deqqan bhiş dimam min digot: ''Ecba giran, tu dib ev ne zarok e di zik min da, hstira Tfo ye!'' Tfo j gundyek me ye. Hstireke w ya dn heb. Kes li pişta xwe siwar ne dikir phn davtin ku mala xelk dişewitand...

Zipo ne ten li mekteb, li mal j ne rehet b. Belak xud b. Em ji şer şewata w bi eman keti bn. Tr bi ser kikan va dikir, heywanan dikirin kze kz, xwe li dar beran dixistin. Bi dv piskan ra tenke gir dida, pisk bi şinginya wan dn dibn, xwe didan ol yan. Bona v yek di mala me da kik pisk tune bn, heywanan ji dest w direvn din.

Ji ber ku pisk tune bn, di mal da mişk pir bn. Kf dikirin. Di nav ard sawar da l xwe derxistin. Post penr kun kirin. Toraq ne hiştin. Dya min nifirn din li Zipo dikir, digot:

''Zipo zipo! Xud te ne hle! Tu y ji gur birtir, ji mar taztir b!''

Ne di bra Zipo da b. Dikenya digot: ''Tu mereq meke, day can, ez di heq mişkan da bm!''

Rojek me dt, Zipo oyek girtye dest xwe, ketye kler li ber kuna mişkan novedary dike. Berek va novedar dike, berek va j, bastiq kakilan didize...

Pir ne bor, deng ji kler bilind b. Hela helaya Zipo ye. Kuna mişk derket girtye bi d ketye! Me d ringnyek hat! Em n ku text nn gr bye, nann tendr yn tenik fireh wek pşo hişk, li ser erd belav bne mişk Zipo li ser diin tn!

Dya min kire qrn: ''L l, xul li ser min! Lo lo, malşewityo, bisene!''

L Zipo bi d mişk ketye, teq reqa w ye, tiştek nabihse.

Me dt, tiştek got ''culp!'' b şingnya beroş. Beroşa rn b. Zipo, bi ling pl kiri b. Rn li der dor belav b beroş welger, gindir b, ber dr. Deng dya min dil pare dikir:

''Lo lo Zipo! Xwez min li cy te kikek banya din!''

Mişk ji kunek xwe avte ptaga ard genim Zipo j oy xwe kire kun. Qre qra w b. Digot: ''De were, de were!''

Ptageke mezin b. (Li ba me, ptagn han bi xwel ka rixa dwr tne kirin, bi xwelya sip tne syaxkirin gelek paqij in). Di w hay hy da ptag pare b, ard sip li ser erd belav b... Zipo di nav ard da li mişk digere... Ser av w ss bne, tu dib aşwan e!

Dya min gihşty da ber slpaxan. Zipo kire zirn rev. W şev şevtira din ne hate mal. D bav min bi d ketin, ji der cranan pirsn, li gel daristanan gern, Zipo tune!

B roja sisyan. D bav min digryan digotin: ''Herhal y guran ew xwar'' Hfa wan ewqas bi Zipo dihat, ez şaş metel dimam. Te digot ew Zipoy şert bela ni ne, zarokek delal şrn e... Pesn w didan ku nay gotin! Digotin: ''L i kurikek jr b! d xortek temam b. Herhal av nezera xelk l ket!''

Dereng şev b. Em di xewa şrn da bn. Nişkava b şemateya dya min: ''Lo lo, z rabin, mal dişewite!''

Em ji nivnan hilpekyan ku agir d ye. B qrn zirna me. D bav me bi dest me girtin me xwe avte der. Der cran j hatin hawar. L me ne kar mala xwe xilas kin. Agir bi xurt bi der pace girti b mala me, bi tev pez dewar hertişt me, li ber av me, tev ax waxa me şewit .

Hing me nişkava Zipo dt. Li ser sergu sekinye teqe teqa w ye. Dikene dibje:

''Te dt day, min awa zora mişkan bir... Ew hem şewitn d tu zirar nadine te!''

* * *

Xwendevann ezz, roka Zipo dirj e. Zipo mezin b, nav deng w li dinyay belav b. Dibe ku careke din em dsa behsa serphatyn w bikin

Li v dinyay Zipo km nabin. L eger hn w nas nakin eger di mala we da mişk hene, xeber bidine min. Ez, biray xwe Zipo bibnim bişnim. Ew b we xilas ke! Kar w ev e

-------------------------------------

(*)''Lo serser, ma Slim'tya te li ku!''

Beşa duduyan

Zipo doza mıxtary dike

Zipo zor bela dibistana gund xilas kir xerby. Da ku bixwne, bibe meriv! L bav min teselya xwe j şşti b; digot, ''Zipo naxwne tucar nabe meriv!''

Xeber dihatin, digotin Zipo ketye mekteban. L bi rast j, Zipo xwendina xwe xilas ne kir. Me bihst ye eskery bye onbaş. L eskerya w j rehet derbaz ne b. Yek birndar kir, kete heps. end caran frar kir. Eskerya ku xelk di du salan da xilas dikir, w derxiste heyşt salan!

Li dawya dawy esker xilas kir hate gund. Dema b xerby zarokek 13 sal b, wexta hat, merivek 28 sal... Ne dihate naskirin. Li gund j xwe ne da ber karek. Simln reş qeytan badida, şewq ser xwe xar dikir li nav gund digerya, tirs dikire dil xelk. Hn tiştn ps b b. end quriş ku mala me berhev dikir, ew j ji dest me digirt dida esrar şerav.

Hing di gund me da mesela mixtary heb. Nvye gund milk axayek b bi nav Hesen Axa. Merivek w j tim mixtar b. Ewana gelek zulm neheq li me dikirin. L hd hd gund hişyar bn xwestin v rewş biguhurnin. Gotin, ''ma piran em in, ima meriv ax bibe mixtar? Em yek ji nav xwe hilbijrin.'' Gotina xwe kirin yek hazirya hilbijartin kirin.

Nner Hesen Axa bo mixtary, dsa wek ber, pismam w Zilkf b. Nner gundyan j Ristem b. Ristem merivek kamil, paqij jhat b. Hesen Exa, xwest Ristem bi nerm vegerne, ne b; xwest bi pere bikire, ne b; xwest bitirsne, ew j ne b. Dt ku vcar mixtar ji dest die, dest bi dek dolavan kir.

Roja hilbijartin nzk b b gund ji bo guhartin gelek şa hvdar bn. Hing Zipoy me derkete meydan. Got, ''ez mixtar bim!'' Me got: ''Heyran, me rehet bihle, ev ne şuxil te ye. Tu merivek bereday y gund li ser te yek nabin. Ne xwe rezl bike, ne j rayan pare bike.''

L tu gotin ne dikete ser Zipo. Digot ez ez! end pxasn din j li dor xwe komkirine mal mal digere, hin caran bi nerm, hin caran bi laf gefan ji xelk rayan dixwaze.

Di wan rojana da, nizanim awa b, berika Zipo tij pere b. Ciln teze ji xwe ra kirn, şşeyn şerav reqy di dolava w da zde bn... Şevan car caran ji mal winda dib, dizika di dihat. Min mereq kir, va Zipo i dike? Şevek bi veşart bi d ketim. L i bibnim rinde? Zipo kete mala Hesen Axa. Ketime şik: va Zipo i rix dixwe? Bi namsa xelk dilze, yan dizy dike?..

Derketime ser dara ty li oda mal nihrm ku i bibnim! Hesen Axa Zipo rniştine dixwin vedixwin, ketine suhbeteke kr. Zilkf j li cem wan e...

Di veger da min bi psr girt j pirs: ''Zipo, ev i hale? Tu li me bbext dik!''

Ber xwest nkar bike, piştra, fmkir ku min bi av xwe dtye, got: ''Ez ax dixapnim, end quriş pere j distnim. Şemat neke, kehr be; aha ev j para te!'' end pangnot dirj min kir.

Min got: ''Rya xwe da here! Ez xwe nafroşim. Ez hertişt ji gundyan ra bjim te rezl bikim.''

Zipo tilya xwe dirj min kir got:

''Dev xwe vek, zman te j dikim!'' derket .

Ez ketime nav fikaran. Bjim, iqa nebe biray min e, hfa min p t. Her usa j henek w tune, dikare her xirabiy bi min bike. Nebjim, ji gundyan ra bbext ye, dek dolavn axa bi ser dikeve...

Bi van fikaran w şev min xew ne kir. Sib rabm m nav gund ku xeberek bi nav gund ketye: Dibjin Ristem meriv Hesen Axa ye, bi peran hatye kirn!.. Ser min zdetir tev li hev b. Bezme mala Ristem ku gund j li wir in. Xelk j dipirse: ''Ristem, ev i mesele ye, tu awa li me bbext dik?..''

Ristem sor bye ji qehran dike qre qr:

''Gundno, ma hn dn bne?!. Hn Ristem ewqas sal nas nakin? Min kng li we bbext kirye? Eva derew e van tiştan Hesen Axa bi xwe derdixe. Dixwaze dubandy bike nava me.''

Hinekan digot: ''Walleh Ristem rast dibje. Vana dek dolav Hesen Axa ne.'' Hinekan j ketibne şik, digotin: ''nsan e, şr xav mtye, dibe dibe...''

Em l gern, ev gotin k derxistye, k dernexistye; l eşkere b ku v gotin merivn Zipo belav dikin. Mal bi mal digerin usa dibjin:

''Gundno, ev tişt caran dibe? Meriv ku me bawerya xwe p anye, di bin dest da bi Hesen Axa ra yek bye me dixapne. Şeva din li mala w bye...''

Y din digot:

''Min bi av xwe dt, ji wir derket.''

Y din digot:

''Ne cara pşn e, bira, ne cara pşn e! Dibjin Hesen Axa gelek pere day Ristem heftek ber ye bajr ji zarokn xwe ra pirt kiry...''

Roja din, Zipo di meydana gund da dikir qre qr:

''Dijmin me, ber Hesen Axa, ew bbextn nav me ne. Div em ber zora wan bibin. Heq wan kuştin e! Hesen Axa tim di saya merivn han da hukim kirye!'' merivn dor, bi hevra dikirin qrn:

''Ristem tirsonek e xizmeta Ax dike. Ew nikare bibe berpirsyar me. Ji bo mixtary mrxasek diletel wek Zipo lazim e, da ku bikaribe şer Hesen Axa bike. Ji bbextan ra mirin! Bij Zipo!''

Ser gundyan tev li hev bb. Rspyan digotin: ''Hn awa bi gotinn van serseryan bawer dikin? Ma hn Zipo nas nakin? Ew bi xwe dixwaze bibe Mixtar, bona v yek van derewan dike.'' L hinekan j digotin: ''Li cyek agir nebe, ewqas d dernakeve...'' Xasima xortn sergerm b tecrube, gelek di tesra van gotinan da diman. Gund b bn du-s bend şer hevdu dikirin.

Ji navber du roj derbaz bn di gund da teqn b. Şevek der penireyn Ristem dane ber gullan. Hin kesan gotin Ax kirye, hinan gotin, ev ş Zipo ye. L bi rast, ew kar herduyan b. Ber şeşara Zipo tune b, l di wan rojan da li pişta w şeşarek peyda b b. Şik tune ku, Hesen Axa ew şeşar daby.

Ji ser v byer s roj derbaz bn, di mala Ristem da agir derket. Ji xelk mal kes ne mir, gundyan ew xilas kirin, l mal tev kadn axur pez dewar reben şewit . Ristem ji gund xeyd, got ''nale li we mixtarya we!'' bi dest jin zarokn xwe girt, derket gundek dr, cem xalann xwe.

Pişt na Ristem li meydan man Zilkf Zipo. L ji gundyan hinek qehir kirin, roja hilbijartin di mala xwe da rniştin ne n ser sindoq. Hinekan j, ji Zipo ewqas aciz bn ku, deng xwe dan meriv ax. Qismek j gotin, ''iqa nebe Zipo meriv me ye'' deng xwe dan w. Bi v away, deng gundyn dij ax b s pare dsa Zilkf b Mixtar.

Pişt v byer navbera Hesen Axa Zipo xirab b. Zipo li vir w di nav xelk da j ra dida xeberan. Sebep ew b ku, Hesen Axa ew xapandi b, j ra goti b ''Zilkf vekişe tuy bib mixtar...'' Zipo ji gundyan ra j dida xeberan, digot: ''Min şer Hesen Axa kir we bbext li min kir, deng ne da min!''

Beşa sisyan

ŞER HESEN AXA ZİPO

Gotin xebern Zipo ne guh Hesen Axa w, gaz Zipo kir j ra got:

''Ew i ye, Zipo, tu di eleyh me da xeber did? Me ewqas pere da te, genim da te, şeşarek da te me tu kir yek ji serokn gund, ev ne bes e? Ma soz qirara me usa b? Tu ima nankory dik? Baqil be ji me ra serşyan dernexe! Him j em dikarin, nuha şunda j gele tiştan bi hevra bikin...''

Zipo dest Hesen Axa j ra got:

''Gelek kesn fsad derewan dikin, Axa! Dixwazin navbera me xirab bikin. Gund j pir caran tiştan li hev zde dikin. Ew wer dizanin ku, ez bi rast j şer te dikim nav min mezin dikin. Eger me qisrek j kirye, bibexşne! Ji pikan qisr, ji mezinan ef... Ez di xizmeta Ax xwe da me; i emr te heye ser seran, ser avan e!''

Hesen Axa got:

Baş e, bila gund usa bizanin tir e... Tu j dikar xwe wek neyar min nşand... L gotinn xirab na! tibara min pik neke. Dema neyartya min dik j, bje ``Hesen Axa merivek camr e, xurt e, xanedan e! Bila dijmin merivan wek Hesen Axa be!'' Wek din j, r nede ew kesn ku dij min xeber didin. Tu di heq Ristem da gelek baş hat. V syaset ji dest bernede. Eger tu gur , xwe bike post berx, da ku xelk bixapn; eger berx , post gurek bikişne xwe, da ku xelk bitirsn... Ne hewce ye dirj kim, tu baqil , jhat y, van tiştan baş dizan... Dema bderan j, şevek were, para xwe bistne. L bila sirr be...''

Zipo cardin xar b dest Hesen Axa, got ''ser ser min!'' xatir xwe xwest derket.

W şunda Zipo, di nav gund da b agir bart. Her gundyn ku wek Ristem hişyar bn, xwed nav tibar bn dij Hesen Axa bn, Zipo ew wek dijmin girte himber xwe. Ji her yek ra qulpek didt. Digot: ''Evana, hem tirsonek in, peyayn Ax ne, cass in... Di rbar vana da ye ku, axat di v gund da berdewam e. Eger ew ne biwana, me axa ji z va revandi b ew zev zozan, rez baxe, pez dewar hem keti bne dest me. Van kesana hevkarn ax ne li pş me asteng in. Div em ber ax vana ji ort hilnin...''

Pxasn dor j ra didane epikan. Wek zurb guran di nav gund da digeryan rş xelk dikirin. Bostan bax gundyan talan dikirin. Di pnan da mirşk ne hiştin dizn. Pez xelk ser j kirin. Hal gund roj bi roj xirabtir dib. Li vir w şer bn. Merivn Zipo end kes birndar kirin merivek j kuştin. Doza xwn kete nava gund. Hesen Axa gelek kfxweş b.

Nav deng Zipo j roj bi roj bilind dib. Kesn bereday pxas li dora w kom b bn. Heya ji gundn dor j meriv dihatin tevl dibn. Digotin ''Zipo şer axan dike''

Di wan rojana da byerek teze rewşa gund guhirand. Gelek merivn Zipo ji v lstik bhay bn, dilpak bn. Ewana bi rast j dixwastin şer Hesen Axa bikin. Bona v yek j car caran di navbera merivn Ax wan da j nexweş dibn.

Rojek wana li hev xist merivek Ax hat kuştin. Ser v yek, Hesen Axa gelek aciz b dt ku, hza Zipo roj bi roj mezin dibe, ji dest derdikeve lstik dibe xeter... Gaz Zipo kir j ra got: Komika xwe belav bike ekn xwe j şunda bide. Zipo got, ez bikim, l her dereng dixist. W, car tama mezinah serokaty girti b dest xwe j ne dib...

Li dawy Hesen Axa dt ku Zipo w dixapne ya xwe dike, end peyayn xwe şande pş Zipo. Ewana l teqandin, hevalek Zipo mir du kes j birndar bn, l bi xwe tiştek p ne hat. Cendirme hate gund ji merivn ax kesek ne girtin, l heval hogirn Zipo kom kirin birin heps. L Zipo ji gund rev waxtek xwe winda kir.

Xelk ji me dipirs, l me j ne dizani b kder i dike. Bi rast em ji na w dilşa bn. Ser me rehet b.

Di w dem da li ser Zipo gelek gotin bn. Hinekan digotin, meriv Hesen Axa ew kuştine bi diz veşartine. Hinekan digotin li Eden dtine. Hinan j digotin derketye y ew di nzk da rş bne ser Hesen Axa...

Pir ne bor, me bihst ku li gund Flikan e. Flikan cran me ye gund Memed Axa ye. Memed Axa dijmin Hesen Axa ye. Di navbera wan da mesela ax av heye. Dijminahya wan kevn e ji hevdu gelek mr kuştine.

Piştra ji Zipo hn bm ku, wexta ji gund derketye, raste rast ye Flikan. Li wir hevalek w y eskery heb, nav xwe Dilo. Di mala w da mehk dimne. Gund p dihesin bi diz hevdu ra dibjin. roka Zipo di nav gund da belav dibe: W awa dij Hesen Axa şerek mran kirye, awa merivn Hesen Axa revandye, awa b tirs e, dilpola ye hwd... rokn w yn eskery j ji tr derdikevin. Dibjin zabitek kuştye blgek belav kirye. Dibjin, ji hepsa heftder revyaye hesp ne gihştin... Her kes tiştek li ser zde dike, digihne y din.

Gund li mala Dilo kom dibin ji bo dtina Zipo. W gaz mala xwe dikin, j ra mirşkan ser j dikin, baviko dikin... Kf kfa w b. Xwar, vexwar b wek loq. Gundyan j dipirsn, digotin:

''Kek Zipo, hela keremke bje, te Yuzbaş awa kuşt? Tu ji hepsa heftder awa revyay?''

Zipo li himber van fort derewan şaş dib dima. Gund van tiştan ji ku derdixin? Dsa j l xweş dihat. Heval w y eskery, Dilo j, baş dizani b ku ew hem derew in. L j ra digot: ''Deng neke, bila usa bizanin tir e...'' Zipo j gor rokn derket li hev dian bersva wan dida. Digot:

''Min di ser xwe da planek kir, heps li dora xwe komkirin ji wan ra got, em aha aha bikin... Gardyan ku bo tekml hat, me ew girt berneda. Heval w dt ku ew veneger, ew j bi d hat. Me ew j girt. L hertişt bi bdeng... Piştra sergardyan hat, me ew j girt. Wek l berazan bi d hev dihatin... Min mifte ji berika sergardyan derxistin... Em ketine oda midr, midr hem hevaln w me girt bir kire qawşek der li ser wan kilt kir. d li cy me ew bn. Me tlefon bir, cil gardyanan li xwe kir, der vekir zndan di tary da qefle qefle berdan. Pişt hemyan j ez du heval xwe y bi dil can derketin. Em li cpa midr syar bn yalla!..''

Her guhdar digotin: ''Eferim walleh!.. ş camran tiştek din e...''

Die guh Memed Axa. Xeber ji Dilo ra dişne, dibje: ''Bila mvan xwe bne em j bibnin. Me nav deng w camr bihstye, bila nanek me j bixwe...''

Beşa aran

Lİ GUND FLİKAN
PEYMANA MEMED AXA ZİPO

Zipo Dilo derketin n mala Memed Axa. Mehmed Axa pişt xwarin, gotin zde dirj nekir hat ser mesel:

Got: Tu dijmin Hesen Axa y ez j dijmin w me. Were, em bi hevra kar bikin. Pere, nan ek ji min, mran ji te. Ji xwe ra hevalan berhev ke!

Zipo dest Memed Axa got: ''Ez xulam te me. Eger tu li pişt min b, d ez v welat ji Hesen Axa ra heram dikim!''

Memed Axa got:

''L tu racon dizan, di şer beg axan da, beg axa bi xwe nayne kuştin... Ew, kulfet mal zarokn wan div tu zirar nebnin... L ji bo milk w, mal w, gund xulam xizmekarn w i dik bike, serbest . Here lxe, talan bike bne!..''

Zipo got:

''Ser seran, Axay min! Ez racon dizanim, tu mereq meke...''

Bi v away ewana soz qirar dane hev Zipo, s-ar hevaln xwe li dor xwe civandin, bi ek rext kirin şevek rş birin ser gund Hesen Axa, Crkan, şivanek w kuştin, pnc hew pez dewar w revandin ann. Memed Axa end wan ser j kir, ji bajr qeymeqam, mideymom, hakim qumandan ezimand, xwarin da van, yn din j derbaz hleke dr kir...

Deng li hawirdor, li gund bajaran z belav b. Hesen Axa, end roj şunda meriv şandine cem Memed Axa, got:

''Min xeber girtye ku ev kar Zipo ye Zipo j li cem te sutar bye. Ev tişt di navbera axa began da nabe. Div tuy Zipo, tev pez dewar min, teslm min bik.''

L Memed Axa her tişt nkar kir got :

''Hay min ji tiştek usa tune Zipo j bi avan ne dtye...''

Hesen Axa, ku di gund xwe da rewşa xwe ne baş b, nexwest bi Memed Axa ra şerek teze derxe. L, w j hfa xwe ji gundyan derxist. Peya xulamn xwe şande ser mala me merivn me, bi ldan phn kotekan em helisandin. Her usa j, dest da ser pez dewar me girt bir...

Bav min kal ji ber van ldanan dyax ne kir, heqya xwe. Ez m gily, l hukumet li pişt Hesen Axa b. Qet guhdarya min ne kirin henek xwe bi min ann... Dya min ji Zipo ra nifir dikir digot: ''Lawo, xud te nehle, ew i bela bn te an ser me!''

L rşn Zipo ne sekinn. W j avte ser mal hin gundyan, got: ''We xbarya min kirye hn ji Hesen Axa ra cassy dikin...'' Mala yek reben, ku j ra digotin Felemez, tev zar z w şewitandin.

Ser v byer, ji tirsan, min ji gund bar kir. Dya xwe ya pr girt, tişt-mişt xwe li erebek siwar kir m hla zmir.

Gund mabn di navbera du agiran da. Him Hesen Axa li wan dixist, him Zipo. Hesen Axa digot: ''Hn alkarya Zipo dikin, zarokn we bi Zipo ra ne, j ra r nşan didin, xwarin didin.'' Zipo j digot: ''Hn pişta min nagirin, hn dij hesen Axa ranabin, hn cassya w dikin...''

Ji herdu al xulam gund dimirin, l tiştek bi axayan ne dib. Rojek, merivek Zipo, nav xwe Xurşd b, got: ''Em ima li xulaman dixin, ew j wek me reben in. Div em li Ax xinin. ber xwe da qonax. Hesen Axa li ardax b. Nşan girt berday. L menzl dr b Hesen Axa xilas b. Pişt v byer, Memed axa gaz Zipo kir got:

''Min ji te ra goti b, ev tişt tucar nabe. Axa Beg dijmin me bin j, adet ni ne ku ew bi dest xulamek bn kuştin...''

Pişt w, tifinga Xurşd girtin ew ji nav ref xwe avtin.

Bi v away gund ji gundyan ra b cennime. Xelk berek va bar kir . Ten Axa hin merivn w end kal prekn belengaz feqr man...

Hesen Axa ji na gundyan xemgn ne b. Ji xwe, daxwaza w j ew b. Dest dan ser mal milk wan, b xudy temamya gund. d ne hewcedar gsin gundyan b, ne j hewcedar wan bi xwe. Motorn teze kirn, da dest xulamn xwe gund bi serbiser ajot.

Em bne gund Memed Axa. Li w, gundyan di nav xwe da qise dikirin. Hinekan digot:

''Eva i ş e? Zipo şer k dike? Eger şer Hesen Axa dike, ji gundyan i dixwaze? Eger şer axan dike, ima bi Memed Axa ra bye yk? Y ku li me zulm dike, Memed Axa bi xwe ni ne?..''

Hinekan j digotin:

''Helbet ev tişt bi dor dibe. ro Hesen Axa ye, sibe dor t Memed Axa. Zipo me ji axayan w xilas bike. Bo v j div em piştgirya w bikin. Ew gundyn ku Zipo l dide, ew j qreta axa dikin, cassye dikin, ma Zipo l nexe i bike?!.''

Xeber ne guh Memed Axa. W gaz Zipo kir got:

''Zipo, di v gund da hin kes dij min te qise dikin, hay te j hebe... Filankes filankes... Dibjin Zipo bi rast şer axan nake, me dixapne. Duh xulam Hesen Axa b, ro bye xulam Memed Axa... Div em deng van merivn fsad bibirin d te bibnim!''

Zipo, ser xwe li ber Memed Axa xar kir, got: ''Dil te bila rehet be, Axa, ez i lazim e bikim!''

Pişt w, Zipo xeber şande wan kesan, got:

''Hn piştgirya min nakin min bihstye dij min qise dikin. Ew bbext ye. Eger deng xwe nebirin neyne ser rya rast, ez guh we bibirim!''

Zipo xerac dan ser xelk: Div her malek ewqas ard sawar rn penr bide; s pezan, yan dewarek bide... Para mezin ji v xerac digiha dest Memed Axa para pik ji bo Zipo merivn w dima.

Hinekan ji tirsan deng xwe birn, i ji wan hat xwestin dan gor dil Zipo qise kirin, pesna w dan. Hinekan j, gotin: ''Ev tişt zordest ye em nadin.'' Vcar dubend, qal qir kete gund Flikan. Berek va merivn Memed Axa, berek va Zipo merivn xwe lxistin tişt ku li gund me Crkan b b, vcar hate ser v gund; gundyan bar kirin n.

Memed Axa j, wek Hesen Axa, motorn teze kirn, da dest xulaman ji derd gundyan xilas b...

Beşa Pncan

ZİPO DİBE ŞX

Nav deng biray min Zipo roj bi roj mezin dib ji snor du gundan derbaz dib. Li gund bajarn dr hezkirn w pyda b bn. Digotin pir mr e! Digotin, axayn mintiq ji dest w ketine eman Digotin, ji sed mtroy li cixar dixe, ji pncsid mtroy ivk ji dest xilas nabin Eger şamarek li yek xe, ew bcan dikeve erd! Digotin, hukumet j ra xeber şandye gotye, were em dara leşker teslm te bikin, gotye na! Amrkan bi d w ketine, gotine ji me ra mrek ha lazim e!..

Gotin, hd hd ji snor mrany j derbaz dib dikete war hkmet. Hin kesan digotin: Zipo ji xeyb dizane, Hesen Axa di derheq w da i plan dike, di w deqq da hay w j dibe... Hinan digotin, gule tu tesr li can w nakin, li cil w dikevin wek pelgn payz diweşin erd Digotin, hukumet Zipo girtye kirye zindana bin erd, b der pace; l gardyan derketine jor ku Zipo ber wan li jor ye. Cardin birine, vcar qelebend kirine; l hatine jor ku, Zipo ber wan derketye bi zincran dilze... Gotine, w berdin, ew merivek bimbarek e, xud li me dixe!

Ji gund bajarn dr bo dtina w meriv dihatin j ra gelek dyar dann. Wek xale, merş, rn penr, hunguv, pez dewar... Hinan pere j didan digotin: Ji bo şer te y dij zalim zordestan ev tişt gelek evzal e. Hatin n ewqas pir b ku, Memed Axa li jor gund, di gely Beko da j ra xanyek taybet kir. Zipo postek kişande xwe, şaşikek da ser xwe b şx.

Hatina şxty ji talana ber gelek zdetir b. Ji v hatin j para mezin dsa digiha Memed Axa. Zipo b b mirşka hkzr di dest w da.

Ji min ra xeber hat, gotin, biray te Zipo te dixwaze, gelek mihm e, dibje bila nesekine b. Dya min grya, got, ''Lao, bi ya min dik, nee. Bi rezl Zipo bawer nabe, ew belak bne ser te!'' L min got, iqa nebe biray min e, ez serk lxim bm.

Me ev tişt hem dibihstin me digo, herhal xelk btaran dike. Va Zipo li ku, şxt li ku! Min di xewna xwe da bidta bawer ne dikir. L wexta ku m Flikan, Gely Beko min hertişt bi av xwe dt, t giham ku, tişt hatye gotin km e ne zde ye. Zipoy me bye şxek temam!

Di r da rast karwanan dihatim. Kom bi kom nsan din dihatin. Bi hesp hstir ga ker peya bn. Kal pr, xort ciwan bn. Min dipirs:

''Hn diine kder?'' Digotin:

''Em diin zyareta Şx el Azam.'' Min digot :

''Hn ji kder tn?'' Digotin:

''Em ji zyareta Şx el Azam tn.''

Hella hella! Va Şx el Azam k ye? Ew j Şxek din e? Min pirs:

''Li ku rdine?'' Gotin:

''Esl xwe ji Crkan e, l nuha li gund Flikan, Gely Beko rdine.''

Himm, va Zipo bi xwe ye! Ji xwe, digotin nav xwe guhartye. Dibe ku ev nava j Memed Axa l kirye...

Li ber ocaxa şx millet ketye dor. Her yek ji welatek hatye. Hin kes bo dtina w bi rojan li wir dimnin. Havn zivistan nabjin, li ber dr, di hewşa fireh da rdinin radizn. Hewş tr nake, li dor qonax, li ser mrgan belav bne, li aral nsan dikele. Hinek diayan dikin, Quran dixwnin. Hinek nexweş in, dinalin. Kor kd in, merivn bi şrpene ne, bi tan in, jinn b zaro ne...

Min ji yek kd pirs, ji qonaxa heft rojan hatye pnc roj e li benda dtina şx e. Min got:

''Ma Şx bi te i bike?'' Gelek hrs b got:

''Usa meb, dev te xar dibe! Pir merivn wek min hatine li vir sax bne ne. Şx Azam xud hkmet e.''

Pir kes bi kurt dibjin ''Şx Azam'', ango ''Şx Mezin''. Gelek xort j hatine bibin esker w, li der o dor talm dikin, perwerde dibin. Nz yek bm j pirs:

''Tu ji bo i şer dik?'' Xort, b dudil bersv da:

''Ji bo Şx Azam.''

''Ev şer dij k ye?''

''Dij minafiqan e.''

''Minafiq k ne?''

''Y ku ne mird Şx in...''

''Şx, ji bo we i dike?''

''Cenneta me hazir dike''

Himm, xuya ye, hem dinya dijmin wan e. Zipo ser wana şştye.

Di nav wan kesan da merivn bajar, bi ciln pak j hebn. Di nav wan da yek gelek bala min kişand. Bi r beravik b, l herhal ji germ, wek zarokan pantolek kurt li xwe kiri b. Di st da makney wneyan dardakir b. Min got belk dn-mn e... Nzk w bm j pirs:

''Kar te i ye li vir? Tu ne kor, ne j kd . Bo eskery j ne ciwan . Ma derdek te heye?'' Got:

''Na, derdek min usa tune. L ez mird Şx im.''

''Tu i kar dik ji ku t?''

''Ez Profesor im, ji Frengstan tm.''

Hella hella, keremke, i mirdn Zipoy me hene! Min got:

''Pek, te di Zipo da, haşa... Ango, di Şx el Azam da i dtye tu by mird w?'' Got:

''Min di sa Msa da tiştek ne dt. Bm mird Marks Mao, ji w kar j tiştek derneket. L Şx el Azam, merivek pir mezin e, rber v zeman ye. Bi gotin kirinn xwe dil min rehet dike''

Min xwe xwe got: ''Hella hella, ecba giran! Tu dib va bi rast Zipo ye, yan yek din?'' d sebra min ne ma. Ji nav w millet zor bela nzk dr bm ji dergevan ra got: Dixwazim şx bibnim.

''Ohoo!'' got dergevan, ''dora te di heftek da nay.''

Min got: ''Ez bir Şx im, filan kes im.'' awa min usa got, ew xelk rnişt, razay, kd kor bzar, jin mr, ciwan xtyar li dora min kom bn, kirin hella hella, gotin: Bir Şx li vir e, bir Şx!..'' Heriqas min got: ''Xwşk birano, ji bo xatir xud, dev ji min berdin, di min da tu hkmet kiramet tune!'' Disa j, psra min bernedan hindik nema min bifetisnin.

L dergevan gihişte hawara min. Ez girtim odeyek ku end mvann giran rniştine ay qehwe vedixwin. Li wir qas nv seet mam. Ku mvann cem şx derketin, yek ket pşya min ez derxistim qat jorn, hizr şx... Heya ku min ry Zipo dt di bin şaşik da naskir, di şik da bm. L na, Zipo bi xwe b! Ryeke reş dirj berdaye, digihje navik.

awa ez di dr da ketim hundir, got:

''Oo, bir min ezz, tu bi xr hat, silamet hat!'' rab ez himbz kirim li cem xwe ser balgy dam rniştandin. Veger meriv xwe got:

''Cemşd, bir min ji rya dr hatye, nuha t bir ye. J ra qehwek bnin xwarin hazir kin.''

Meriv, herdu dest xwe li ser zik xwe, xar b, temenna girt, got: ''Ser seran!'' derket.

Beşa Şeşan

WERE BİBE XELFEY MİN

Ez şaş metel mabm. Zipo xatir min dipirs, l y min, wek dev min hatib girtin. Zipo got:

''Bira, qise bike, dya min awa ye? Hal we awa ye? Li hla we i heye i tune?''

Ez sekinm sekinm, dev min veb, min got:

''Zipo, heyran, ev i hal e, i şxt ye? Tu şxt?!.. Tu ji v xelk reben i dixwaz?''

Zipo kire teqe teq ken got:

''Kuro Ehmo, ji xwe tu ji ber da usa ehmeq . Dev xwe bigre, bi edep qiseke, lao! Ne, ez şx im, dev te xar dibe! Nav min j d ne Zipo ye, Şex El Azam e...'' Piek sekin xeberdana xwe ajot:

''Kuro, ima ji min şx nebe? Yn ku bne şx, iy wan ji min zde ye? Dibe ku post şxty ji bav kal wan maye, l min ev miqam bi saya baz aql xwe heq kirye. Ez ji wan zdetir layq şxty me. L kesek li gund xwe ne bye pxember! Bi hezaran mird min hene, l ji Crkan, ji gund min kesek tune. Ji aral dinyay tn; gund ne, ticar in, feqr dewlemend in, mele ne, profesor in... Ji Crkan qul xud nay. Tu dibj 'xelk reben'... Min bi wan i kirye? Xelk bi xwe ez kirime şx. Ji ber ku, ji wan ra serokek lazim e, rberek lazim e... Ew j ez im! Ez di xizmeta wan da me. Ez bo xilasya wan kar dikim. Ez...''

Min xwe ne girt, gotina w bir:

''Ma tu bo xilasya wan kar dik? Ma Zipo, kes nizane, ez j nizanim te i kir i ne kir?! Te ji axan pere girt mala xelk şewitand. Te gund berdane hevdu, te xelk talan kir, kuşt, revand! Te...''

Min, b hemd xwe, deng xwe bilind kiri b, vcar Zipo gotina min bir:

''Lao usl qise bike, deng te die der! Ma tu belay?! Walleh te didime dest mirdan, te w deqq hr xaş dikin. K dikare li himber min gotinn usa bike? Tu bir min , l hed xwe bizane. Ez bir te me, l şx v millet me, merivek bimbarek im Ehmo, Aql xwe top ser xwe ke!'' Em herdu j bdeng man. Piştra Zipo gotina xwe ajot:

''Ma tu hat li vir min rreş bik? Tu nikar min rreş bik, kes bi te bawer nake Tu elyh min da tiştek bj ew xelk w te tke tke bikin! Ji ber ku wan bawer kirine. Ew kor in, kd in, nexweş in, feqr in... Ewana zulm neheq dtine... Ewana hvya xwe bi min girdane. Ew naxwazin v hvy winda bikin Ez nebama yek din didtin, ji xwe ra ptek dikirin! Tu behsa rasty dik, k bi rasty bawer dike? ris Amrkan li ezmanan digerin, ne hv, l xelk p bawer nake. Dibjin hv nr e, kes nikare pl bike. L ku yek bje Şx Azam ye hv, li ezmanan digere, b lam cm p bawer dikin. Tu v xelk nas nak! Ew ji xeyalan, ji rrokan, ji efsanan, ango ji vir derewan hez dike...''

Min deng xwe bir. i bjim, camr rast dibje!

Zipo dt ku ez bdeng mam, w j deng xwe nerm kir got:

''Tu li zmir, li wan deran i dik? Dya min j bigir were. Nuha, şukur hal min baş e. Tu dibn, xud li min dibarne. Ez bme dewlemend. Ez bme xud nav deng. ivka dewlet li ser ser min hwir. Tu bir min , were, li vir cy te heye. Ez nikarim bi her kes bawer bim... Bibe mil min rast. Ez te bikim xelfe. Him zik te tr be, pişta te germ be, him j bibe xud nav deng... Kuro, li v dinyay nams şeref, rast rind, tişt usa pere nake. Tu nabn, meriv pak tim li bin lingan in...''

Hella hella, va Zipo ewqas gotinn xweş li ku hn bye? Ders mers dibne i? Bi rast ecb mam deng xwe bir. i ji dest min t?

Di v navber da qehwe hat me vexwar. Pişt w xwarin hat. L i xwarin b! Li ser sawar goştek qeland, delal. Piştra şrnah, piştra fkyn cure cure. dsa ay qehwe...

Min got:

''Zipo, şe te ş e!..''

Zipo got:

''Ew hem ş xud ne...''

Hat ser zman min, bjim: ''Walle, ew ne ş xud ne, ş Hesen Axa Memed Axa ne!..'' L vcar min dev xwe girt. Zipo ji min pirs:

''Wek min bihstye tu hn azew , ne?''

''Bel.''

''Vaye emr te digih s sal, hn b jin zaro y. Were ez te bizewicnim. K dixwaz te ra bnim. Cy yek duduyan bnim, sisyan bnim!'' Ez ecb mam min got:

''Ma ew awa dibe?''

''Kuro ima nebe? Meriv car t v dinyay. Eger xud nesb te vekirye, bila deh be!''

''Pek tu bi xwe ne azew ? Wexta te em berdan y, tu j b jin zaro by? Nuha hal te awa ye?'' Zipo ken dest xwe hejand, got:

''Tu w mesel nepirse! Di herem da end bka te hene...'' Ez dsa şaş metel mam, min got:

''Lao, Zipo, ev tişt awa dibe? Ne, tu şx ...'' Zipo bi hrs got:

''Ez şxim, ka ne xadim im. ima ji min ra ar jin zde ne? Pxember me end jin end caryn xwe hebn? Bes ku tu debara wan bike. Bila bir taz nemnin, zdebna jinan xr e... Eger bi min bawer nak, ji mift meleyan bipirs, bila ji te ra bjin...''

Ez ketibme dudily. Min di dil xwe da digot, ''Gid, biim dya xwe bnim, li cem Zipo bibim xelfe kf bikim...'' Cardin j difikirm: ''Eva seltenata heya kng hebe? Gelo ev tişt wek xeyal pir dimeşe?..'' Ez di van fikaran da bm, yek li dr xist, kete hundur, xar b got:

''Seyda, ser we sax be, Xelfe Qasim şehd b.''

Zipo, got ''himm! şehd b?..'' bi av rovyan li min nihr.

Min tiştek fm ne kir. Xelfe Qasim k b, awa şehd b? Zipo bi bihstina mirina w qet xemgn ne b... Heya meriv dikare bje şa b, r lvn w bi kf lerizn. Wek hay w ji hin tiştan heb li benda xebereke usa b... Y ku xeber da, hal w j usa b. Zipo li rye min nihr, piek xwe top serhev kir got:

''Qasim, xelfek min gelek ezz b! Bi dest minafiqan şehd bye...'' Bi av xwe şaret da meriv xwe, l min dt. Meriv hate cem, dev xwe kire guh Zipo, kire piste pist. Zipo, ji tiştn ku dibihstin gelek kfxweş dib. Li dawy got: ''Eferim ji zarokan ra, kar xwe baş kirine!..''

Pişt ku meriv derket, Zipo veger min: ``Xelfek min şehd b, l va ye xud yek nu ji min ra şandye...''

Dil min kire pite pit. Bjim, yan ne bjim?.. Li dawy min xwe ne girt j pirs:

''Zipo, tu xud rast bje. Eva Xelfe Qasim te da kuştin, ne?..''

Ry Zipo zer sor b. Piek fikir ken, got:

''Ma tu ji xeyb dizan? Xelfet ji te ra km e, bav min, tu y ji nuha va doza şxty dik...''

Min got:

''Ez ji xeyb nizanim, l xy te dizanim!..''

Zipo got:

''Min ji te ra got, bibe xudy zman xwe tiştan tevmede! Eva segbava, bi xelfety nema, doza şxty kir. av xwe berda cy min. Te fm kir?..'' Min got:

''Bel, min baş fm kir!''

''De baş e. Ez bir te me, bbexty ef nakim. Li vir merivek wek te ji min ra lazim e, da ku pişta xwe p qeym girdim. Sib bi rkev, here dya min bigir were. L şert xelfety ev e, ji br neke: Div ji şx xwe ra sadiq b, dilpak b eger hewce be, can xwe j bid.'' Min got:

''Sibe z ye. zna min bide, ez du-s roj li vir bimnim. Gelek westya me bhna xwe bistnim.'' Got:

''Baş e, min zna te da!''

 

Beşa Heftan

AMÊRÎKA Jİ ME PİR DİTİRSE

şevê xewa min ne hat. Ketim xem û xeyalan, heya ku berbanga sibê lêxist. Roja dinê, piştî nîvro Zipo di salona mezin da civatek saz kir û mêvanên sereke tê da cî girtin.

Behsa karên welat û dinyayê dibû. Zipo gotin anî ser kar û barê şextîyê û got:

''Va ye birayê min ji Îzmirê teze hat. Dibêje rewşa me li wan deran gelek baş e. Mirîdên me kom bi kom zêde dibin. Xelk li benda me ye, hêvîya xwe bi me girêdaye.'' Û gelek tiştên dinê got.

Ez şaş û metel mam. Min tiştekî usa ne goti bû. Him qise dike him jî çavên xwe li ser min digerîne, da ku ez şaşyekê nekim... Min jî mecbûrî, bi mana ''belê'' serê xwe dihejand û Zipo bi serî hejandina min gelek kêfxweş dibû. Tevî min mirîdên dinê jî, qor bi qor serê xwe dihejandin...

Ew Profesorê sosret, dest bi axaftinê kir û got:

''Seydayê mezin, heya du-sê salan emê zora Hesen Axa û ya hemû minafiqan bibin û hukim bi tevayî bikeve destê me û emê sazûmana dadî û wekhevîyê ava bikin û dinya alem jî bi vê yekê heyran û hijmekar bimîne.''

Mirîdan bi hevra digotin: ''Însallah, însallah!''

Meleyekî dest bi axaftinê kir û got:

''Cîyê ku heq heye, batil zaîl dibe. Şex el Azam derket û rê û tarîqetên din batil bûn. Divê em vê bîr û bawerîyê di nav milet da baş belav bikin. Şex el Azam ji me ra bi terefê Xudê hatîye şandin û ji wî mezintir tune. Divê xelk li dora wî kom be.''

Mirîdan bi hevra digotin: ''Însallah, însallah! Divê kom be!''

Yekî din dest pê kir, got:

''Lê Amêrîka, Îngiliz û Frense ji vî tiştî ra ne razî ne. Ew sê roj in ku di behra Pasîfîkê da keştî û teyareyên wan lîstika şer dikin, ew dijî Şex el Azam in.''

''Eferim!'' got Zipo, bi dengekî bilind, ''te baş fêm kirîye. Ew lîstika şer bi tevayî dijî me ye. Lê me jî, bi saya xudê, keştîyeke wanî mezin binav kir. Çend teyareyên wan li hev xistin û şewitîn, sed û pêncî leşkerê wan mirdar bû...''

Mirîdan bi hevra gotin: ''Yarebbî şukur!''

Yekî leng û rovîreng dest pê kir û got:

''Amêrîka peykên teze avêtîye êzmîn ji bo casûsîya me. Ew şev û roj li ser me digerin, em çi dikin lê dinêrin û Hesen Axa û minafiqên dinê pê hişyar dikin...''

''Rast e,'' got Şex. ``Amêrîka ji me pir ditirse. Berê ji Ûris ditirsîya, lê êdî Ûris ne ma. nê jî ewqas guh nadîye... Çavê wan li ser me ye! Lê em jî wala nasekinin, eger peykê wan heye, di saya xudê da ya me jî heye. Him jî sê hew... Yêk şevê digere, du hew jî rojê. Yê rojê xuya nakin, lê yê şevê ezê, piştî tarîyê şanî we bidim...''

Mirîdan bi hevra gotin: ''Yarebbî şukur!''

Yekî pirsî:

''Pekî seyda, va kafirê Amêrîkê eger dijî me atomê bi kar bîne, emê çi bikin?''

Şex çavê xwe li vî bêbawerî gewr kir û bi hêrs got:

''Cimo, ma tu ji atoma Amêrîkê ditirsî? Me usa hînî we kiri bû? Bawermendî usa ye?''

Cimo, wekî eybeke giran kirîye zer û sor bû, lerizî û got:

Haşa Seydayê mezin, ez çawa ji Amêrîkê ditirsim?! Yanê min got... Yanê eger...

Zipo, destê xwe hejand û got:

''Eger atoma wan heye, di saya xudê da ya me jî heye! Ma em rûniştine, dostê me tunin?.. Kî dizane ku di bin erdê da çi karxaneyên me hene û çi cure sîlehan dikin?.. Lê ev tiştana sirrî ne, ji her kesî ra û li her derê nayêne gotinê...''

Mirîdan bi hevra serê xwe dihejandin û digotin, ''Nayêne gotinê, nayêne gotinê!''

Çay hat belav bû û Zipo gazî merivekî xwe kir û jê ra got:

''Heyder, Gunekaran bînin, dora wan e''

Heyder derket û qasî deh deqqe şunda, tevî heft kesan vegerî. Destê wan bi hevra girêdayî, serê wan qot û lingê wan xasî bû. Zipo emir da, got ''rûnin!'' û ew li nêzikî dêrî dane rûniştandin, destê wan vekirin. Heyder vegerî cimaetê, got:

''Vana gunekar in. Ji gotina seydayê mezin Şex El Azam têr para xwe ne girtine, gotinên wî dane alîkî û qisûr û şaş kirine. Nuha ewê curm û guneyê xwe bêjin û ef bixwazin.'' Û vegerî wan got: ''Şexmûs, tu dest pê bike!''

Şexmûs rabû ser pîyan. Yekî 30-35 salî, rîyeke reş lê, bi rûyekî zer û bi dengekî lerizokî dest pê kir:

''Şexê minî mezin û gelî cimaet!

''Min gelek xeletî û şaş kirin. Min gotinên seydayê mezin Şex El Azam dan alîkî û gor aqlê xwe kir. Bona vê yekê jî ketim rîya şaş û min gelek zirar dane tarîqetê. Bona vê yekê bawermendîya min sist bû û karê me gelek şunda ket. Min şerav vexwar. Min bi keçikan kêf kir. Min perê Ocaxa Mezin xwarin...''

Şexmûs bi vî awayî belkî nîv seetî qise kir. Te digot ev gotin hemû ji ber kirîye û wek papaxanekî dixwîne, car caran ducar dike. Li dawîyê usa got:

''Bi kurtî, curmê min û gunehên min pir mezin in. Min kuştin heq kirîye. Ez ji Seydayê Mezin efê dixwazim. Ew hertiştî dizane. Meriv nikare tu tiştî ji wî veşere. Ew xudan hêkmet e. Ez soz didim ku ruh û bedena xwe ji xirabîyan paqij kim û bêm ser rîya rastê. Ez soz didim ku layîqî Şexê Mezin bim. Eger ew min bikuje jî xwîna min jê ra helal be! Ez xulamê wî me.''

Mirîdan, hemû bi hevra dikirin qîrîn:

''Evî kuştin heq kirîye!''

Ew rûnişt û yê din rabû. Wî jî, hema hema eynî tişt gotin. Û bi vî awayî heft kes jî rabûn gune û curmên xwe gotin û ef xwestin. Mirîdan her carê bi yek dengekî kirin qîrîn:

''Evî kuştin heq kirîye!''

Li dawîyê, Zipo dest bi gotinê kir, ez bêjim du seet, hûn bêje sê seet qise kir. Waazekî temam da. Behsa xirabî û rindîyê, mezinahî û piktîyê, dadî û bêdadîyê û gele tiştên dinê kir. Hella hella, va birayê min Zipo, tu dibê bûye merivekî kamil û zana! Wek pêxemberekî zeman qise dike Gotin ji devê wî wek avekê dikelin tên. Bavê minî reben hat bîra min, ku digot ''Zipo, tucar nabe meriv!'' Nuha xweş bûya û ew rawşa hanê bidîta... Li dawîya xeberdana xwe, Zipo, ji wan gunekaran û ji cimaetê ra nesîhet kir û got:

''Ez ji we ra rîya rast nîşan didim. Ez xwarinê didime we, çek didime we. Ez nasnamê didime we. Hûn di xewê da bûn, min hûn hişyar kirin. Hûn kor bûn, min rê li ber we rast kir. Hûn wek kûsî û marzerikan li ser çar lingan kaş dibûn, min hûn rakirine ser du lingan! Hûn tî bûn, min av da we. Ez şivan im, hûn pez in. Ez rêber im, hûn rêwingî ne. Eger ez nebim hûnê çi bikin? Hûnê rîya xwe çawa bibînin? Hûnê çawa di heqê minafiqan da bên? Hûnê çawa xilas bin ji ezîyetên dinê? Hûnê çawa biçin cennetê?..''

Mirîdan bi hevra dikirin qîrîn:

''Xudê te ji serê me kêm neke!''

''Eger ez nebim, şeytanî leyîn wê bibe rêberê we...''

Mirîdan bi hevra dikirin qîrîn:

''Haşa haşa! Reberê me tu yî!''

Li dawîyê Zipo got:

''We rîya xwe şaş kir, ketin rîya şeytîn. Ji merivtîyê derketin. Minafiqan hûn xapandin. Vêcar we ef dikim. Hûn ketine, we cardin ji erdê radikim. Lê eva cara dawî ye, haa!.. Cardin we xilas nakim! Bi xwe hişyar bin û rîya xwe cardin şaş nekin.''

Her heft gunekar jî ji cîyê xwe rabûn, ber bi pêş n, xwe avêtin lingên şex û bi hevra kirin qîrîn:

''Her bijî Şex El Azam! Em xulamê te ne!''

Û hemû mirîdan bi hevra ducar kirin:

''Her bijî Şex El Azam, em xulamê te ne!''

Piştî wê li ser sênîyan xwarin hat û me têrî xwe xwar.

Ev roj usa derbaz bû.

Beşa Heyştan

GUNE CURM Jİ BO BİNDEST BELANGAZAN İN

Roja din, ez birim talma ke xortan. L i huner nşan nedan ku! Ji nav agir n hatin, bazdan, bi alkarya werisan ji ser avn dn derbaz bn, ji şaxurn as hilkişyan, qele girtin...

Pişt nvro, Zipo, ji nsan hewş ber dr end kes qebl kirin, gor usl şxty bi wan mijl b. Dema şv, gaz dergevan xwe kir, got:

''Cemşd, d bila kes me aciz neke, dixwazim bi bir xwe ra ten bimnim. şerbeta me j bne.

Cemşd got, ''ser avan, Şx min!'' derket. Deh deqqe ne bor bi snyeke mezin veger. Li ser goşt birinc hşnay tr b. Cemşd ew dan pş me got:

''d kes nay şx min, xwe rehet kin.'' Piştra ji dolava nav dwr end kpeyn delal ann li ber me dann. Bi kenek xuyay pirs:

''Kjan şerbet emir dik, Şx min? Ya sip, ya sor, ya zer, yan ya Sko?''

Min tiştek ji v pirs fm nekir, l Zipo ken got:

''Hema ji hemyan j bne! Bir min ji kjan hez dike, bila w vexwe...''

Pişt w, Cimşd di koşek od da sardolav vekir j end şşe şerav, req vsk ann li ber me dann got:

''Kng emrek we hebe ez li ber dr me'' zna xwe xwest derket. Ez metel mam. Min got:

''Keko, ev iye? Tu by şx mezin, hn j te ji van tiştan dev bernedaye?''

Zipo kire teqe teq ken got:

''Wek ber zde venaxwim, l car caran ji bo xatir mvann wek te! Min nekar bi temam berdim...'' Dt ku ez sekinme, got: ''De vexwe li kfa xwe binr, lo!.. Ji req şerav zirar nay. Ew j şerbeta xud ne''

''Pek xelk i dibje?''

''Ma xelk ji ku dizane? Ev tiştana sirr ne!''

Ez hn vexwarin ne bme. L dsa j bo xatir Zipo min yek-du qedeh girtin. L Zipo şşe weke yn av dw vala dikirin. Piek ku ser min germ b, min ji Zipo pirs:

''Pek Zipo, tu bo van tiştan ewqas xelk gunekar dik. Tu dibj bi kean ra kf kirine, şerav vexwarine. Tu ima bi xwe dik? Vcdana te awa ji van tiştan ra raz dibe?''

Zipo ser xwe hejand ken:

''Tu iqas dilpak bom lo! Ev tiştana ji bo bindest belengazan gune ne curm in; l ne ji bo beg axa şx dewlemendan... Ez im ji xelk dipirsim, l k dikare ji min bipirse?..''

Gotina w rast b. Min deng xwe bir. Piek şunda, hal wan nsann ber dr hate bra min min dsa j pirs:

''Tu ima van nsanan di waxt da nabn? ima ewqas li ber der te, li benda dtina te disekinin? Ne gune ne? Piranya wan nexweş belangaz in, ji dtina te are derman hv dikin?''

Zipo wek rovyan ken got:

''Racona şxtye ev e. Eger ez wan er hatin bibnim bi r bikim, qmeta xwe namne. Tişt ku hsan e, her erzan e. Tişt ku etin e meriv nagih bi qmet e, wek ser yayn bilind e...''

''Pek Seyda,'' min got (min j d j ra digot 'Seyda'), ''Dilo li kuye? Ew hevalek tey baş b. Dev ji van tiştan berda, i b?''

Zipo dsa wek rovyan ken got:

''Dibnim, d tu j ji min ra dibj `Seyda'. Eferim, tuy van tiştan z hn b! Haa Dilo? Dilo dev ji van karan berneda. Ew tişt ne hsan e. Kes nikare dev j berde... Dev j berdan bbext ye! L Dilo bbextyek din li me kir, di bin dest da b meriv Hesen Axa, cass kir. Me j cezay w day...''

Min hin kesn din pirsn: Reşd, Silman, Resul, Tacdn yn din... L ew hem j bn. Ji hevaln w yn kevn kes ne ma b. Hinek revya bn xwe veşarti bn, hinek dn b bn, hinek hati bn kuştin... Ji ber ku, ''b bn cass Hesen Axa...'' Min got:

''Bira, rasty bje, evana bi rast cass bn? Ev iqas cass in, malava! Ma va cass hem tn te dibnin?..'' Zipo ken, demek kehr b, wek ket fikarn kr piştra veger min, got:

''Bira, usl raconn serokaty hene. Te Makyavel ne xwendye, min xwendye! Dema ketim heps, li w rast merivn zana hatim. Merivn bi duwanzde lim... Kitb dane min min xwendin... Tu wer dizan ez bi belaş bme serok? Ma serok ewqas hsan e? Heya ku ez bme serok min i kişandin i ne kişandin! L kdera min ne hincir!..''

Dsa piek sekin axaftina xwe ajot:

''Eger tu by serok, div firsend ned kes. Wexta tu by serok, bizan be ku, av hem kesan li cy te ye... Heya div, bawerya xwe bi bav biray xwe j neyn!'' Ser v gotin, herhal hat bra w ku, bi bir xwe ra qise dike, got:

''Bo te nabjim ha... Negire ser xwe! Ango dixwazim bjim ku, div meriv pir hişyar xwe be. Xasima ew kesn ku sirr te dizanin, xetera wan pirttir e... dema ku tu dibn xeter heye, div i hewceye bik. Ev ne meseley heval hogiry ye. Te ne bhistye, Fath Sultan Mihemet ji bo parastina seltenet hem bira pismamn xwe, heya pitikn nav dergş awa kuştin?.. Yavuz Selm, bav xwe ji seltenet awa avt?.. Eger tu serok , div xwe biparz. Ji millet ra serok lazim e. Ku serok ne b tu tişt nabe. Qedera millet di dest serok da ye. Div serok dilpola be. B merhemet, b nsaf, heya b vcdan be! Te fm kir?

Dil min dikire pite pit, ji ber ku, gelek sirr Zipo hn b bm... Difikirm: Ez ji vir sax derdikevim, yan na?.. Bona v yek, min qet nekire yek dudo, got:

''Bel serok! Gelek baş fm dikim!''

Roja din d ne sekinm. T ghiştim ku, mvanya min eger dirj bike, yan ez bibim bbext cass, yan j bibim şehd! Min got:

''Seyda, ya tir ev e ku, ez biim dya xwe rojk ber bnim. Tu zna min bide.''

Zipo gelek şa b, got:

''Eferim ji te ra Ehmo! Cara pşn e ku tu wek baqilan qise dik. Min zna te daye. Bi xr xweş here rojk ber vegere.'' Piştra, herhal tiştek hate br, bi avn tj li ry min nihr got:

''Neb ku poşman b. Te soz daye min ji br neke, di v kar da bbext tune!''

''Heyvax!'' min got di dil xwe da, ''Zipo psra me bernade...'' Tişt ku hat ser zman min, xwe ne girt got:

''L ku dya min ne xwest b em i bikin?''

Zipo ry xwe tirş kir:

''Dixwaze dixwaze!'' got. ``Ew li wir tek ten i bike? Eger ne xwest j, bixapne, yan j bi zor bne. Guney min bi w nay, l xelk w bje, dya Şx el Azam li xerby li ber destan ma ye, bye parsek... Bo nams şerefa me ne baş e.'' Piek sekin ji min pirs:

''Emr dya min nuha gihaye şst, ne?'' Min got:

''Herhal 65 heye.''

''Madem usa ye, ji ser w zde ye! Eger ne hat i lazim e bike! Kuro av mavek nzk, yan şaxurek li wan deran tune?..''

Ez zer zepal bm. Dev li min hate girtin. Min dizani b Zipo pir b nsaf b vcdan e, ne meriv e; l ewqas j ne dihate bra min. Eva cinewir bi xwe ye! Zipo dt ku ez pir şaş bm, ser xwe hejand bi kenek tahl got:

''Ehmo, min dizani b ku tu ne meriv van karan ! Tu wek kewroşkek diltenik , b kezew . Ez te ra dibm ku, serok div dilpola bin, tu ket derd can preke 65 sal... Z ji ber av min here! Yan v kar saf bike, yan li van deran xuya neke! Ez ji meriv tirsonek hez nakim.''

Ez ketime tirs xofeke mezin. Bi lez bez min bersva w da:

''Na bira, na. Na Seyda! Şx Azam! Ez natirsim! Ez i lazim e bikim! Ez bir te me...''

''De baş e, oxra te bi xr be! Ez bibnim, bi rast tu mr , yan kewroşk ...''

Min dirj ne kir bi rketim. awa gihştime bajr li otoboza pşn siwar bm ber xwe da zmir. L ne dya xwe bir, ne j bi xwe m gely Beko. Min mala xwe ji zmir bar kir me dereke din. Cy min veşart ye li qisr menrin, nikarim bjim!

Pek roka Zipo i b? Dawya şer w Hesen Axa i b? Ew j ma careke din. Roj w b, ez w j binivsnim...

Y hey xilas b.

Ax me li om e, xwel li ser kom e... (*)

Her kehr gj e, i dibj bje...

Ker bi kery, carek dikeve hery...

Her fama ra bes e himm, y famkor ra ne bes e def zirne, gim gim...

------------------------

(*) Om: geyşta pars, parsek.

Beşa Nehan

Lİ GUNDEK BURSAY HEVALAN EM DTİN...

Pişt ku ez ji cem Zipo vegerm, awa min di beşa ber da j goti b, li cy ku dya xwe bigrim vegerim Gely Beko, min dya xwe girt careke din terk welat kir, ji zmir m al Bursay, di gundek pik da wek rxat cwar bm. Min navnşan tlefona xwe ji tu ql xwed ra ne got, kes ra name ne şand. Ew tiştn ku min li Gely Beko, li cem biray xwe Zipo dti bn, gelek j tirsya bm. Min digot ne xelfet, nav deng, xwarin vexwarin, ne j ew tirs... Bila Şeytan ry Zipo bibne!

Bi rast j waxtek min bi v away li w gund pik dara xwe kir. Di zev baxeyn xelk da dixebitm nan xwe derdixist. B qisawet bm. Dya min j, reben, heriqas bra welat dikir carina ax dikişand j, ji hal xwe raz b...

L mixabin, bela hat dsa li der me xist... Gelo, merivn Zipo awa cy me doz kirin, awa gihştin me, nizanim, bona v yek ro j şaş metel dimnim. Tu dib ev Zipo ji xeyb dizane, bi rast j xwed kiramet e! Cassn w li hem deran digerin i dibe i nabe hay wan j heye...

Ez rojek ji kar vegerm mal ku va ye du heval li ser doşeg pal dane, pişta xwe dane balf, ay vedixwin dya min a pr j ji wan ra goşt diqelne!

Min got selamnaleykm! firsend neb gotina duduyan ji dev min derkeve.

Ewana wek xudy mal gotin: Eleykmselam, Heval Ehmo, tu bi xr hat! Hela were, keremke rne... Tu li ku y, i ş te li van deran e? Ma tu ne li zmr by? Ma Şx el Azam ne li benda te b?.. Va ye du sal derbaz bn, tu xuya nak. Me got belk tiştek hate ser te. Me got belki bi dest Hesen Axa hat kuştin...

Min got: Hn dibnin tişteki xirab tune, şukur sax ım. L min mereq kir Heval, we awa cy min doz kir?

Heval wek rovyeki ken got: Em zanin... av me guh me hene li her der... Em esker Şx el Azam in...

Dest p li min qerimn. Ez i bjim nuha?.. Him j ev hevalana esker Zipo ne, bi wan ra hle henek nabe, bira mira j nabjin, dikarin bo xatir şoreş bjin teq te di c da bikujin!.. Bdengyek b, min demeke kurt di ser xwe da bir an, piştra got:

Rast e, ez bima... L dya min piek nexweş b. Min got ber ez w bibim toxtor...

Yek ji wan got: Ma li zmir nexweşxwane tne bn, tu li van deran i diger? Him j tu nizan ku Şx el Azam toxtor her mezin e li v dinyay, Loqman Hekm bi xwe ye... Tu ku biray mirovek usa bimbarek , i ş te bi toxtoran ketye?..

Min got: Bel, hn rast dibjin... L her usa j, ez fikirm b pere neim baştir e, ango li ser kek xwe li ser şoreş nebim bar; li cyek kar bikim end quriş bi dest min kevin, hn biim. Bona v yek li kar geryam hatim van deran...

Hevalek kire teqe teq ken got:

Malava, ma li cem Şx el Azam bo bira dya xwe pere tune! Xwed zran l dibarne... Xezne defneyn v dinyay ji bo w ne. Serda j per toza zer sip, ku wek xezneyn İnglz Amrk ne...

Min b hemd xwe got: We got toza zer sip? Gelo ev i ye?..

Heval ji v gotin wek poşman b, got: Na canim, ew ne tiştek e! Ango min xwest bjim zrn zer almastn sip... Ma di Kurdistana me da i dernakeve ku. Nift zr reş e, komir almast reş...

Ez j kenm min got: Bel, usan e...

Bi v away hewa piek nerm b, tirsa min daket. Qelya dya min hate ort. Me dor l girt, tev nan fetir, mast sotn biraşt me xwar, xilas kir. Pişt w yek ji hevalan dest bi axaftin kir got:

Heval Ehmo, tu dia bike ku bir Şx . Ne usa Şx el Azam tu ef nedikir curm te pir giran b. Yek ku soz bide şx vegere heq xwe kuştin e. Di v kar da veger tune, bbext tune!..

Usa digot berek va j şeşara xwe ya erdexur derxistib p dilst... Dil min leriz, gelo va segbava dixwaze i bike?.. Li dawy axaftina xwe usa temam kir:

Em sibe z bi hevra, tev te Day, ji vir hereket dikin, diin. Bila kes p nehese...

d tiştek din ne ma b ez bjim. Min got: Ser seran, Heval!

Ewana gotin: Baş e, em nuha diin, sib z tn. Tu j hazirya xwe bike. Tişt xeff, l bi qmet giran bigir cem xwe. Em wan li tomafla xwe bar kin. Y din ne mihm e, bila bimne...

rabn n. Di dema v axaftina me y daw da dya min li al mtbax b, firaq dişştin. Pişt na wan, dya min hat dt ku ez ketime nav fikarn kr, got:

Lao Ehmo, i ye, ewana i kes bn? Behsa şx dikin, ew i Şx e? Tu ima usa kr difikir?

Min got: Qe pirs meke, Day! Ewana merivn Zipo bn. Cy me doz kirine...

av dya min wek y pm vebn. Got: Hella hella! awa doz kirine, i zanne ku em li vir in?

Ew zanin day, ew zanin... Mirdn wan pir in, av guh wan li her der ye...

Pek ji me i dixwazin?

Hatine ku me bibin cem Zipo.

Na na, tobe, ez naim cem w sersery!

Em mecbr biin...

ima macbr in, lao? Em şev dsa mala xwe bar kin, birevin...

Nabe Day, ew vcar me bigrin bikujin!

Em ji v welat birevin biin welatek Ewrpa. Li wir ew me awa bibne?

Li wir j dibne... Heya em biin Amrka Awstralya j pere nake. Mirdn w li her der bne.

Wax wax, ez pepg! Em herin xwe bavjin bext Hesen Axa, ew bila me ji Zipo biparze.

Ma tu nizan ku Hesen Axa bi xwe Zipo kire bela ser me. W pere sleh nan diday bi dest xwe ew diparast...

Dya min kire gr, Weyl min porkur, xul li ser min!

Tiştek nabe Day, em biin, iqa nebe Zipo Kur te ye. Nuha j bye şxek mezin, wek hukumdar e. Li cem w tu rehet dik...

Na na! got dya min. Ez li cem Zipo rehet nakim. Ma ez nizanim ew i ps heram e! Hn bostek zaro b mala me şewitand, i bela ann ser me... Bav te y rehmet i digot: Ew bibe hukumdar j nabe meriv! Ez bendek bavjim v dar xwe dardakim, baştir e ku biim cem w sersery. Şxt mxtya w j hem derew e, haşa ji şxan!

Ez dirj nekim. W şev xew nekete av me. W kir mi kir, li dawy min dya xwe qane kir ku em biin. Wek din r li ber me tuneb.

Sib da z tomafla Hevalan hat. Me ente buxek xwe t da c kir. Ji xwe wek din tiştek me y hja tuneb.

bi v away em bi r ketin, ji gund bajaran, ji em yan derbaz bn, s rojan şunda gihan Gely Beko, cem Zipo...

Beşa dehan

ZİPO Dİ CİL MELEKAN DA

Di r da min dya xwe hr hr tem kir, got: Neb ku tu ji Zipo ra tiştek xirab bj. Ew d şxek mezin e, wek hukumdaran e; walle d bira nabje, qira me tne!

Reben dya min him ditirsya him di. L qas ku em tirsyan tiştek xirab ne hate ser me. Zipo piek av xwe li min gewr kir got: Lawo Ehmo, te cezayek mezin heq kiri b, l ibkim, bir min . Dv yek hebe bikim xelfe, pişta xwe bidim. L tu t nagihj, qedr v miqama mezin nizan. Dsa j vcar te ef dikim... L careke din hişyar xwe be, ji rya rast dernekeve!

Zipo dya min ra ryek nerm nşan da, heya dest w. Dya min j ew himbz kir ma kir. iqa nebe d kur in. Li v dinyay heya dpişk j ji l xwe hez dike...

Him j day di end rojan da hn rewşa teze b. Dt ku lay w xwed nav dengek mezin e, xelk nexweş reben ref bi ref tn li ber der w kom dibin li are dermanan digerin. Mala w wek koşk qesran e, xizmekarn w qor bi qor in. Eskern w yn lek bi lek bi dijminan ra şer dikin parzgern w nahlin ku li dorber qonaxa w ivkn beyan bifirin... Xwarin vexwarin pir e ku li ba axa mran nay dtin. Hing dya min j qane b ku Zipo bi rast bye şxek temam, bye xwed miqam seltenet.

Serda j, ji ber ku dya Zipo b, herkes j ra hurmet nşan dida, j ra digotin Day dest w ma dikirin. Bona v yek kfa Day gelek li c b. Pir ne bor hn rola xwe ya teze b wek dya mr sultanek... Dya pr te digot ciwan bye, şal şalwar xwe usa badike, di nava qonax bxe da t die...

Carina rojnamevanan j dipirsn, digotin: Day, Şx el Azam di piktya xwe da awa b?

Day usa li wan vedigerand:

Zipoy min hn di zaroktya xwe da gelek jr jhat b. Li dor mala me mişk mar ne hişti bn. Herkesek digot, merivek mezin ji v lawik w derkeve!..

Ango dya min usa qise dikir, pesna Zipo dida, ez şaş metel dimam, te digot syasetmedar heft Sal ye.

L Zipo ne xwest ku day tim li qonax li ber av w be şad hin tiştn w be. Ji ber ku di ode salona xwe da, ji ber avan dr vedixwar bi jinan ra dilst... Bona v yek, ew li Gely Beko di gundek nzk da bi c kir. Ke xortek j dan xzmeta w.

Zipo nav nşana xelfety da min ez kirim fermandar Hza Zipo, li Gely Zipo. Ez end rojn din li cem w mam. Derheq kar bar xelfety da ez agahdar kirim, div i bikim i nekim, bi k bawer dibe, bi k nabe... Bi rast fen ft w pir bn bawerya w bi kes tune b. Bona v yek j merivn nz xwe z bi z diguhartin gelek wan gunekar winda dikirin. Ji min ra got:

Wezfe bide hin kesan bila raporan bidin te di derheq şervann me da. L av te div her usa j li ser wan be... Bi kesi bawer ne be! Derheq hev du da j ji wan raporan bıxwaze... Ango Zipo rxistina cassy kiri b li hem mintiq; herkes cass herkesi b!

Di v navber da ew gotina w di derheq zewac da hat bra min. Ka ji min ra goti b, were cem min, ez te bikim xelfe bizewicnim... L min dt ku qet behsa v mesel nake, di firsendek da ku me bi hevra vedixwar kfa w li c b, an bra w. Min got:

Keko, t bra te, ka te goti b ez te bizewicnim... Ger keikeke usa şrhelal heye...

W ne hişt ez gotina xwe temam bikim. Got:

Ohoo, Ehmo, te hn kar xizmetek ne kirye tu bi d jinan ket, li kf diger!

Min got: Na, ne ji bo kf, Keko. Va ye emr min j derbaz dibe, zarok marok min tunin...

Zipo bi hrs ket:

Ma y min hene? Lez neke lawo, lez neke! Roj b w bibe... Di terqet da usl ne usa ne. Div ber xizmeta şx xwe bik, zingan bikişn, av bn, tifik germ bik! Tu fm dik ez i dibm? Ango ber here dest bi fermandarya xwe bike. Em di şer me Hesen axa da marifetn te bibnin... Mesela zewac piştra... Nuha xwe bi jinek zarokan gir mede. Him j jin hsan in, li cy yek tuy bi dehan bibn?

Pirsa han nişkava ji dev min derket: Ew awa dibe?

Dibe dibe, heyran! Roj b tuy bibn...

L bi rast j ji bo Zipo jin pir bn... Di v war da fen ftn w ne dihate bra şytn. Dema li wir bm, rast ecbeke giran hatim.

Carina ku Zipo guhdarya derd jinan dikir, ew yek bi yek digirtin salon hing ne dihişt kesek din di salon da bimne, da ku jin şerm nekin, derd xwe ji şix xwe ra vekin... Di demn han da ez bi xwe j ji od derdiketim. L carek b hemd xwe bm guhdar w jineke ciwan.

Ez ji aptsxan dihatim hay min tune b ku Zipo di salon da bi jinek ra ten ye. Hay w j ji min tune b. Bi dengek gelek nerm digot:

Tu mereq neke qza min, zarok te w bin. Bes tu bi nefesa şx xwe bawer bike ji min fed neke! piştra dest bi diayn ereb kir... Ez bi ereb nizanim. Zibo ji ku hn bye iqas zane, w j nizanim. L ew gotina Bsmllah rahman rahm, ezbllah şeytan recm,

ewqas fm dikim. Zipo dia xwend piştra dsa vegerande Kurd, got:

Fed neke kea min, fed neke... Zik xwe pas bike, da ku dia tesr bike!

Ez li ber dr mat b bm ma bm. Ewana ez ne didtim. Min ser xwe dirj kir ku Zipo fstan jinik hildaye zik w pas kirye, berek va dia dixwne berek va j zik jinik mist dide... Piştra got:

Nav te bi xr?

Jinik bi şermok bersva w da: Gulzer.

Gulzera delal, mereq neke, zarok te w bin. L div tu şevek li qonaxa min bib mvan... Odeyeke taybet heye, li wir ten raz. Ev der cyek bimbarek e. Şev melekek b cem te, melek xwed. J netirse fed neke...

Bdengiyek b, piştra disa deng Zipo hat: Tu tev k hat vir?

Tev dya xwe hatim.

Baş e, behsa melek neke, dikare bikeve şik raz nebe. Hing shr kirameta diayn min namne melek j nay!.. Eger dixwaz zarok te be, tilsim xwe ev e. Ji dya xwe ra bje ez li cem jinn şx bimnim. Şukur li vir herema mın heye... i dibji, er yan na?..

Jinik hema bersv ne da. Xuya ye dudil b. Zipo dsa dest p kir, got euzublllah şeytan recm! zik jnk hd hd mist da...

Hing jinik biryar da: Bel şx min, ez bimnim.

Baş e! got Zipo bi kfxweş. Nuha vegere cem dya xwe dema tar ket, cardin hilkişe jor, ez oda te ji te ra nşandim...

Ez wek hişk hol b bm li ber w der ma bm. Dema jinik rab ku ji salon derkeve bie qat jr, ez j da ku Zipo bi min nehese, b deng cardin derbaz aptsxan bm... Piek şunda wek teze tm, vegerm hatim salon. Dema Zipo ez dtim, piek şaş b got:

Ma tu li vir by?

Min got: Teze tm, min avek rijand...

Zipo got hella hella! ser xwe hejand.

W şev xew nekete av min. Oda min razan j li qat jor b. Min dery xwe piek vekır hişt dt awa nv şev Zipo, li ser mil xwe bi şalek dirj sip mna cil melekan, di w tary da ji oda xwe derket oda jinik... Ez nz dr bm min guh xwe day: bile bila wan b gotinn wek bismillah ezbillah heya guh min dihatin...

* * *

Rojek j du jinn bi arşef tev du mervn bi şikl dewrşan hatibn ba Zipo. Ber bi var ew ann hundur der girtin. Di oda mezin da sifreya xwarin vexwarin hate hazirkirin, tev snyn goşt birinc fk, bi şşn req şerav xemilandin. Ez Zipo li dor rniştin. Ew du jinana di pişt perdeyek da bi lez bez xwe taz kirin, ciln engyan li xwe kirin, pişt w derwşan li elban xistin wana j dest bi reqsa xwe kirin lstin. L di reqs da i hoste hunermend bn! Laşn xwe wek maran badidan, hrn xwe hildavtin, bi tilyn xwe dikirin şike şik, şaln brişim mr mircann ser bedena wan dihejn aqil di ser da ne dihiştin!..

Min got: Keko ev i mesele ye? Nuha xelk derva i dibje?..

Zipo ken got: Lao tu i saf ! Ma xelk derva i zane ku em li vir i dikin?.. Li kfa xwe binre, bixwe vexwe, ev rojana bi dest nakevin!

L ew jinn di herema te da?..

Ew dı xaniy tenişt me da dimnin b izna min tucar nayn vir. Tu mereq neke, ez bir te me li vir gotina min derbaz dibe, ne y jinan...

Bi v away me heya dereng şev kf kir. Ev delalana carina dihatin li ber Zipo ber min juny xwe didan erd dilstin, carina j rasterast di himbzn me da rdiniştin ku hiş min ji ser min di! Dereng şev Zipo şaret da keyay xwe, saz lstik sekin. Zipo veger min got:

De yek ji vana hilbijre bibe oda xwe; yek ji te ra, yek ji min ra!

Ez şaş metel mam. Min got: Ma Keko, ev tişt dibe?..

ima nebe lao! Ma te ne digot ji min ra jinek?.. Ahan ji te ra jinek, him j i jin!.. Evana ne wek jinn me yn gund ne; evana kubar in, stembol ne... De bigir bibe, heya sibe ji te ra ye...

Walleh min piek fed kir, l i are! Zipo yek ji xwe ra bir, y din j bi min ra hat oda min. (d, xwendevann delal, pişt w i b i ne b, ez nebjim, ji we fed dikim!..)

Min digot belk pişt v byer xelk ku hewş dorber qonax tij dikirin ty ry me bikin. Dema roja din ji wir derbaz bm, min fed dikir ku li ry xelk binrim. L min dt di nav xwe da qise dikin usa dibjin:

Şeva din li qonax derwşan li elban dixist şx mezin biray xwe heya sib zikir dikirin!..

Beşa 11

KOMARA ZİPO

Pişt end rojan Zipo ji min ra got: Ehmo, bes e d, te i post xwe li vir raxistye! Ne dema rniştin ye. Te bhna xwe stend, nuha j dora kar e. Hazirya xwe bike sib bi rkev. Du mihafizn taybet j didim cem te. Her kder div ew li cem tebin. Evana baş perwerde bne...

Min usa texmn kir ku ev herdu mihafiz her usa j cassn Zipo bn. Bi rast j pişt w deq her tişt ku min kir her gav ku min avt, ewana bi dizikan rapor kirin, gihandin Zipo.

Roja din sib z em bi rketin n, ber bi nvro gihan Gely Zipo. Şervanan pşiwazyeke baş kirin bo min, wek usl esker. Him fermandar wan teze bm, him j biray Zipo bm, bona w tibareke baş didane min.

Gely Zpo nz snor gund Crkan, ango gund me y ber ye. Nav v gely ya rast Gely Hor ye. L ev du sal in ku hin kesan nav Zpo l danne. Ji ber ku hzeke me li wir cwar b b ku şer Hesen Axa dikir, nav w Hza Zipo b.

Li dora w gely gelek şikeft hene hza me di wan şikeftan da bi c b bn. Di şikeftan da her usa j xwarin cebirxane, slehn zde hati bn depokirin. L i tune b ku! Klaşn M1, Bks, maknel, doka, hewan... Bombeyn destan, roketn RPG, cure cure mn, dnamt teqemenyn C-4...

Min helbet esker kiri b, ji slehan piek fm dikir; l ev kar eteyan tiştek din b. Pir ne bor, fr v kar j bm. Di bin emr min da mirovn xwed tecrube hebn. Him j, tişt ku me dikir i b, me rş dibire ser gund gom mezrayn Hesen Ağa, carina maln gundyan dişewitand, li xulam xizmekarn w sleh diteqand, bombe davte vir w, ard savar, pez dewar, i bi dest me ket talan dikir dian. Beşek ji me ra, beşek ji Memed Axa ra...

rşn me bi usl eteyan piran bi şev bi diz bn. Me nişkva di ser wan da digirt, talana xwa dikir direvyan. Merivn Hesen Axa j bi tedbr bn. Li gelek cyan senger kiri bn dafik dan bn, li ser snorn gund şev roj li benda me bn. Wan j li me dibarandin, carina di navbera me da şern giran dibn mirov dihatine kuştin, birndar dibn. Hesen Axa li hin cyan mn dan bn ku gelek bi xeter bn. Gelek ji hevaln me p li wan kirin, yan mirin, yan seqet bn.

Mervn Hesen axa j d wek ber ne ten ji bo parastin li benda me bn. Wan j bi usl eteyan rş dianne ser me mal Memed Axa talan dikirin.

Bi v away şer bi salan ajot .

Me li y nexweşxaneyeke pik kiri b, doxtorn me hebn ku birn derman dikirin. Me bi alkarya Memed axa li y apxaneyek ava kirib kovar rojname derdixistin. Her usa me radyoyek serrast kiri b ku sibe-var xebern şoreşa Şx Mezin belav dikir dengbjan t da kilam digotin.

Dema mirov ev rojname dixwendin guhdarya v radyoy dikir, digot qey Zipo zora Hesen Axa birye dest danye ser gund w, ol ya azad kirine! Digotin, v bihar rşa mezin dest p dike... Em v havn Crkan gundn dor rizgar bikin! Em Hesen Ağa şirk xulamn w ji wan deran biqewirnin gund vegerin ser axa xwe... Em reforma ax bikin, erd bi temam ji dest axayan bigrin di nav gundyan da belav bikin. Ne ku ten erd ji dest wan bigrin, her usa j ser wan jkin!

Car yek rojnamevan hat, end rojan li cem me ma, bi nav Sirac Dn... Digotin ber dijmin bye, nuha heval e... Li Gely Zipo gerya. Nexweşxane, apxane radyoya me dt. Resm wan kişand, bi me ra hevpeyvn kir, deng me girte miseccel, piştra j b nav Komara Zipo di rojnemeke Ewrp da weşand.

L Sirac Dn i digotin i ne digotin! Hza me rewşa me mezin kirib, gihandib ezmanan. Digot Şx El Azam ji nuha va li Gely Beko Gely Zipo dewletek ava kirye. Her tişt v dewlet heye; erda xwe, ala xwe, leşker xwe, zindann xwe, nexweşxane mektebn xwe, rojname radyoya xwe... Serok dewlet j Şx El Azam e. Digot hukumeta Şx El Azam heye bir w Ehmo j serfermandar e her usa j serokwezr e... (Bi v yek gelek kfa min hat!)

Sirac Dn digot eskern Şx Zipo şev roj rş dibine ser Hesen Axa dinyay l teng dikin. Wana ji nuha va erdek mezin azad kirine; l di nzik da hem mintiq w azad bikin, Hesen Axa hem axayan ji mintiq bavjin, hem gund azad bin, di bin serokatya Şx Zipo El Azam da sazya azad wekhevy ava bikin... Li dinyay ji nuha va gelek dewlet hukma Şx Zipo nas dikin, dplomat fermandarn wan tn diin, silavn serok xwe tnn piştgir didine...

Sirac Dn resm em Zipo, yn şikeftan, ol yan y me slehn me j kişandib hem di rojnam da derketin. Helbet ber her kes resmn Zipo yn min...

Zipo ji bo v roportaj gelek kfxweş b, pesn Sirac da, got: Eferim ji Sirac ra, rojnamevan usa dibe!.. Xr xweş me ku dewleta xwe lan kir, ez Sirac bikim wezr apemeny. L ten li ser tiştek acizya xwe nşan da, got: Mirov li cem serokan mirovn yekemn, resm mirovn duwemn swemn danayne... Ango Zipo ji resmn min ji yn hin hevaln din aciz b b...

L Memed Axa ji v roportaj gelek aciz b. Ji ber ku em li ser erd w bn w piştgirya me dikir. Gava Hesen Axa ji bo v yek ew gunekar dikir, w sond dixwar digot Na, tu xebera min ji wan tune, min ry wan ne dtye! Dibe ku ew diz keleşn han hatine bi dizikan ji gund min derbaz bne...

L v roportaj ew tiştana gişt eşkere kirin. Him Hesen Axa dij Memed Axa deng xwe bilind kir, him j axayn din yn der dor j bona v yek Memed Axa gunekar kirin, gotin: Tu ima c did şlanker şqyayn han piştgirya wan dik? Sibe ew li ser te j bibin bela...

Bona v yek Memed Axa gaz Zipo min kir gelek hrsa xwe ji me ra an. Got: We ez derewn derxistim. Hem sirn me eşkere bn... Nuha ez Hesen Axa ra i bjim, axayn din ra i bjim?

Zipo got: Ez j gelek xemgn im, Axa. Hem sc w Sirac Dn e! Ez w ceza bikim. Her usa j rojnam tekzp bikim, bjim Sirac derew kirye, ew gel ne di nava erd Memed Axa da ye, l di nav erd Hesen Axa da ye...

Memed Axa ser xwe hejand got: L em resm van ya şikeftn me i bikin?..

Zipo got: Ew j hsan e Axa! Li v welat ya şikeft li her der hene... Ma xelk dr i bizane ku ew yayn kder ne, şikeftn kjan gund ne? Em bjin dibe ku li hev dişibihin...

Baş e, got Memed Axa, i lazim e bike. Her usa j madem tu hat, Zipo Efend, em kar xwe y din j piek qise bikin... Van rojana kar toz awa die? Ticar qaax tn diin? Kes di al me da ne hat...

Rast e, got Zipo, bibexşn, em piek dereng ketin... Van rojn daw alak pir bn, li ser snoran şer giran b, bona v yek mvann me dereng ketin. L xeber hat, ew nzda bn barek baş j xwe ra bnin... Ew awa gihan Gely Beko, para axay min j hema ez bigihnim...

Dest te sax! got Memed Axa. Min end tels ard sawar j hazir kirine, dema n xizmekarn min bila li ker qantiran bar bikin, bi xwe ra bibin. L awa gihan wir ker qantirn me şunda vegernin, ji me ra lazim in.

Mala te ava! got Zipo. Ez van rindyn te tucar ji br nakim, axay min! Ker qantiran j qet mereq neke, ez awa giham wir vegernim.

Em sib z rabn, tev ker qantirn xwe yn barkir tev komek mihafizan bi r ketin...

Di v hevdtin da hin tişt gelek bala min kişandi bn. Yek dewlemendya Memed Axa b. Qonaxa s qat wek qesrek b di nav bax baxeyek mezin da. armedor qonax bi dwarek bilind hati b pan mna bedesten qeleyek. Di hewş da hespn kihl ref bi ref bn. Keryn pez dewarn w ewqas pir bn ku ne dihatine hejmar. Hundir qonax j bi xale şemdann giranbuha, bi kursyn ji dara gz sedefkir, bi alawn zr zv xemiland bn... Di dwaran da post hiran, pezkvyan qertalan... Xizmekar caryeyn w qor bi qor bn...

Ango rewşa Memed Axa wek ya mr sultanan b. Gelo evqas tişt bi hatina gundeki awa dib? Him j Flikan ne gundek ewqas bı bihn bereket b.

Tıştek din ku bala min kişand j ew b ku, roja em hatin Flikan, gund Memed Axa, me ne kar w bibnin. Got mvann min hene em du roj li benda w man ku destr bide, em biin qonax w bibnin. Li gund end heval me diman pvendyn me Memed Axa bi rva dibirin. Em li cem wan man.

Min ji Zipo ra got: Ew ima me dide sekinandin? Nabje ku, vana mvan in min gaz wan kir. Ew nizane ku karn me yn mihm hene?..

Zipo got. Ohoo, vcar dsa baş e! Ez carina tm l vir heftek li benda w dimnim, heya w dibnim... Racona beg axayn v welat usa ne. Ewana gelek caran mvann xwe di ztirn waxt da nabnin li benda xwe didin sekinandin. Bi v away xwe giran nşan didin...

Dsa bala min kişand, Memed Axa ji Zipo ra ne digot Şx El Azam, digot Zipo Efend! Ango ewqas qmet ne diday. L Zipo li ber w wek keya hempayek w b, wek di xizmeta w da...

Mirdn w, heyrann w, ew kesn şelaf ku Zipo wek şxek mezin dikirin ser w digihandin ezmanan, dema ew hal ahwal Zipo li himber Memed Axa bidtana, gelo i difikirn?..

i bjim, dinya ecb e!

L ev mesela toz i b? Pişt ku em bi rketin, min di firsendek da ji Zipo pirs: Keko ev mesela toz i ye?

Zipo ry xwe tirş kir: Lao Ehmo, tiştan tev nede, ev ne ş te ye! Ma xelfetya min fermandar ji te ra ne bes e?!

Min got: Na Keko, bes e ji ser min z de ye! Xwed emr te dirj, hukma te mezin bike! Min ten mereq kir...

Zipo bi avek şikdar li min nihr got:

Mereq di van karan da ne baş e!

Hella hella, ez bir w, xelfey w fermandar w me, l dek dolavn ku bi Memed Axa ra digerne ji min vedişre, gelo ev i şe e?..

Zipo j herhal li ser v yek fikir a piek şunda hesp xwe nz hesp min kir bi dengek nerm got:

Tu bir min xelfey min . Bizan baştir e, l ji kes ra ne bje, bila sir me belav ne be. Eva kar toz ye. Ango ticareta esrar eroyn. Ticar qaax w ji Efganstan ran tnin ber bi roava dibin. Rya wan ji van yan derbaz dibe ev r j di dest me da ne. Ma em para xwe negrin k bigre? Ev toz perek baş dihle ku him tra me dike, him tra Memed Axa. Em aş xwe bi w digernin Memed axa j bar xwe bi w dadigire...

Min ber j ev tışt bihsti b, l bawer ne kiri b. Min digot belki hin kes bbexty li Zıpo tevgera me dikin. L nuha baştir t digihjim, ewqas pere sleh, xwarin vexwarin ji ku t, ew aş awa dıgere... Dewlemend htişama qonaxa Memed Axa j nuha fm dikim...

Beşa 12

RŞA SER WELAT ROJ

Pir ne bor, teşqeleyeke teze derkete ser me, em ketin şerek teze...

Li Başr gund Flikan ber bi Erebstan erd mrek heb, j ra digotin Mr Sado. Xudan erdek fireh b, ku t da gund bajar rz dibn din. Me dibihst, di wan gundan da j ta ji z va, gundyan ji bo azad ax şer mr dikirin, şerkarn wan ya ban girti bn. Carina Mr Sado li wan zor dikir, ber bi al me direvyan, carina j gundyan li mr zor dikir leşker w direvandin ber bi bery...

V dawy gundyan dsa zora mr biri bn, erdek fireh azad kiri bn li wir sazya xwe dan bn. d mixtar gundan j ji wan b, bek j; bi dengn xwe bi serbest ew hildibijartin. d beş bac ne didane mr. Hatina erd, baxe fk, pez dewar d ya wan b. Ango tişt ku me dixwest bikin wan kiri b bi serketi bn.

Xelk wan gundan şah dikirin, digotin: Şukur me zora zalimek bir, erd azad bi dest xist. Em kar welat xwe d bi dest xwe bi r va bibin, em welat ava bikin, ji v xizan nezany xilas bin. dest p kirin di wan gundan da r kirin, dibistan nexweşxane ava kirin.

Tev wan, gundn der dor j bi v guhartin şa dibn. Ev şah giha b heya Flikan Crkan. Gundyn al me, ber hemyan j mird şerkarn Şx Zipo kf dikirin, digotin: Ka binrin, birayn me yn başr awa bi serketin... Azad i xweş e! Nuha dora me ye. Ew berxwedana me j di nz da w bi serkeve em zordest zaliman biqewirnin, azad bextewar bin!..

Ez bi xwe j bi v guhartin ewqas kfxweş bm ku, min ji kek xwe Zipo ra nameyek şand t da got: av me ron! Gund şerkar bi byern başr y v dawy pir kfxweş in. Hvya herkes bilind e. Nuha dor dora me ye!

Pir ne bor, bersva nama min hat. L tişt ecb, Zipo wek bi v yek ewqas kfxweş ne b b... Di nameya xwe da digot:

Ehmo, ewqas şa ne be! Di nav tiştan da tişt hene...

Ez fikirm, min xwe bi xwe got: Hella hella! Ma ev tişt nav tiştan i ye? Ji v byer xweştir baştir?..

Pir ne bor di apemenya me da propagandeyek dest p kir, dij wan gundyn başr. Rojname radyoya me gotinn Zipo belav dikir, ku Zipo digot: Ev tişt ku wan gundyn Başr kirye ne tiştek e! Ev ne şoreş e! Ew mixtar ku wan dane pşya xwe, ew j mirov kevneperest in, gundyan dixapnin... Div gund hişyar bin!..

end roj şunda Zipo dereca propagand bilind kir got: Ew mixtarn Başr bi Hesen Axa axayn din ra hevkar dikin dixwazin tevgera me betal bikin... Ewana xenera xwe li pişta me dixin!

awa aveke sar berd ser agir, van gotinan j li me usa tesr kirin. Hiş me tev hev b. L di rojname kovarn me da, di radyoya me da ev propagandeya dij gundyn Başr usa germ b ku me got herhal Zipo heval tiştek zanin... Me got em demek bdeng bin hela mesele i ye i ni ne?.. Gelo dibe ku ew Mixtarn Başr bbext li me bikin dij me pişt bidine Hesen Axa? Ma ger li cyek agir tunebe ev dman i ye?..

end roj şunda Zipo ji min ra ji hin fermandarn din ra name şand. Di nam da dihate gotin ku ew mixtarn Başr kevneperest in, gundyan dixapnin doz ispat bye ku piştgirya Hesen Axa dikin, ango bbexty li me dikin. Div em rojk ber pş li v yek bigrin. Div em nesekinin, bi hem hza xwe rş bibin ser wan. Ne roja dudily ye. K gor v ferman neke minafiq e, dijmin heq Şx El Azam e! Ceza xwe j pir giran e!..

Ez j, fermandarn din j, em şaş metel ma bn. Tu car ne dihat bra me ku em rş bibin ser gundyn Başr, ku teze ji bandra axa mran rizgar bne... Min di dil xwe da digot: Gelo ev tişt awa dibe? Va Zipo dsa bbexty li doza me dike? Nebe ku yn wek Memed Axa j ra r rast bikin?..

L i ji dest t!.. Ger wek gotina Zipo nekin, ew ser me lde! Ji nuha va mird şerkarn w dikirin hella hella ji Mixtar gundyn Başr ra diran xwe q dikirin... Dawya daw min j, fermandarn din j, me wek gotina Zipo kir. Me eteyn xwe bi rext kirin ber xwe da Başr...

Mixtarn Başr ji Zipo ra ji me ra l şandin. Gotin: Ma hn ima v şaşy dikin? Tu xirabya me ne gihştye nagihje we. Em bir we ne. Hn ima şer me dikin, dijminn me we, axa mran şa dikin?

Gundyan digotin: Lao, hn dn bne? Hn ji me i dixwazin?..

L k guh dide wan! Me car ji Şx Mezin emir grtye div em şer bikin...

Me avte ser gundn wan, maln wan şewitandin. Me r birn, qumbele teqandin. Me pez dewar wan talan kir. L wan j mecbr man ber me dan. Ji me wan gelek kes hate kuştin, gelek gund wan xirabe bn...

Di rojname radyoya me da li ser v şer hella hella b. Zipo nav şer dan b Erşa Welat Roj! Behsa alakyn me qehremanya me dihate kirin. Digotin, Şerwann me ro ewqas Başr kuştin, ewqas mal wan, zevyn wan şewitandin, ewqas pez wan talan kirin!..

Di radyoya Mr Sado da j gelek pesna me dihate kirin. Radyoy digot: Ev mirovn şoreşger in, dij kevneperastan şer dikin...

Memed Axa j ji v şer kfxweş b. Heya piştra hin xeber gihan min ku, ber ew ji Zipo xwestye ku dij wan gundyan şer bike. Gotye: Ewana dibin nimneyek xirab. Ger ew bi serkevin d kes guhdarya me nake. Hing ne ez dimnim li van yan ne j tu... Zipo heyran, ez te bibnim, ro roja te ye, mranya xwe nşan de, me ji v belay xilas bike! Ne usa, d ez j nikarim piştgirya te bikim, da tu li van yan bihwir...

Hing ji Zipo ra ji şer p ve r mecal ne ma b...

L ne ten ku Mr Sado Memed Axa bi v şer kfxweş bn. Her usa j Hesen Axa kf dikir. Hat guh me ku Hesen Axa j pesna Zipo dide dibje, Zipoy me di van saln daw da cara pşn e ku karek baş dike, eferim ji w ra!

şer me Hesen Axa sekin. Me hem hza xwe da Başr; di navbera me gundyn başr da şer germ b.

Di wan rojan da gelek tiştn xerb qewimn. Mr Sado ji me ra gelek slehn baş bi r kirin. Ker hstirn Memed Axa ji me ra tr ard sawar, nok nsk kişandin. Heya min bihst ku, dijmin me y b eman Hesen Axa j hinek xwarin, sleh cebirxane ji me ra şandye gotye: Ji we ra quwet be! Zipo, xwarina Hesen Axa ne kirye depoyan, gotye dibe ku tişt jar tev l bike; ew daye feqr fuqareyan! L sleh cebirxane girtye li şerkarn xwe belav kirye.

Helbet Zipo alkarya Mr Sado, Memed Axa Hesen Axa vedişart, ne dixwast ku mird, şerkar xelk p bihesin di derheq v şer da bikevin şik. Ten hay me end fermandaran ji v tişt heb.

L hertişt d ji bo me bo miravn xwed aqil zan gelek eşkere b. Zipo ji bo xatir Memed axa Mr Sado şer Başryan dikir. Hem axayn mintiq, Hesen Axa j di nav da, bona v yek gelek kfxweş bn ji Zipo ra epik dikutan. Ango ev şer dij gundyan b ten, l bi kr axayan dihat. Me blesewe birayn xwe dikuştin bi dest wan dihatin kuştin. Ango ew şerek birakuj b, ku him zirara xwe da me, him j da wana.

Bona v yek, nas dostn me; mirovn pşver, kesn belengaz, xebatkar; her gundyn b erd, rxat mirbeyn derdor j digotin: Gelo hn ima şer Başryan dikin? i kara we di v yek da heye?

Hin kesan j em bi xurt rexne dikirin, digotin: Va ye careke din eşkere b, Zipo meriv k ye... Şer w bi rast ne ji bo azadya gundyan e, l dij gundyan e. Ew ber mirov Hesen Axa b, piştra b mirov Memed Axa, nuha j her usa ji bo Mr sado şer Başryan dike. Wek din i ş w li Başr heye?.. Hem begzade axa ji v şer kfxweş in, naxwazin ku li tu der gund azad bin, axa began biqewirnin...

Bi raya min ev gotin hem li c bn, rast bn. L tiştek ji dest min hevaln din ku wek min difikirn ne dihat. Me j kiras rreşy li xwe kiri b wek Zipo qise dikir. Me digot: Ew minafiq in, bi axa began ra didin distnin dij me planan dikin!..

Tişt xerb, di nav dostn me yn Tirk da j hin kes, ku bi nav karker gundyan qise dikirin, ewana j digotin: Hn gelek baş dikin, eferim ji we ra! Ew Başr kevneperest in, şirkn mperyaly ne. Lxin firsend nedine wan!.. Yek ji wan ew Leng b, ku pişt Mao ber xwe dab Şx Zipo... Yek din, ku dolaxeke sorik li sty xwe badida, da nşande iqas sor e, w j bona v rş gelek pesn senay me dida digot: Kar hn dikin proz e!

Ev gotinn han j bawerya hevaln me bi Zipo xurt dikir mirdan digotin: Xuya ye, em di rya rast da ne. Şx Zipo karek baş dike. Ne usa, ew kesn zana mezin awa piştgirya me dikirin?..

L li dawy Başryan zora me bir. Ji ber ku him em di v şer da neheq bn, gelek şerkar fermandarn me bi dil can şer ne dikirin, him j Başr di şer partzan da gelek jhat xwed tecrube bn. ol yayn xwe ji me baştir nas dikirin wek şran erda xwe diparastin. Li dor me girtin, xwestin em teslm bin. Gotin: Ger hn teslm bin, ji we ra soz bext, em tu xirab li we nekin. iqa nebe hn j wek me gund ne axayan hn xapandine, şandine ser me...

Bi rast tu r li ber me ne ma b. Min bi rya btl xeber şande Zipo, min got: Ji bo me tu are ne maye, dor li me hatye girtin, yan em hem bne kuştin, yan j div teslm bin.

Zipo li himber v gotin dn dib. Di bersva xwe de digot: Teslmbn tune, div hn heya nefer daw şer bikin meydan ji wan ra nehlin! Ez ji we serketin dixwazim, ne rreşy!..

Min digot hella hella, va Zipo dn bye i ye! Rewşa me nizane, li wir di qesra xwe ya ewle da rniştye mirin serketin ji me dixwaze. Ma em bo i ewqas nsan bidin kuştin?..

Li dawy min gotina w ne kir bi Başryan ra rniştim em teslm bn. Ewana bi rast li ser soza xwe man, li me tu bbext ne kirin. Nan av dane me, em end roj kirin mvan. Bi me ra xeberdan, gotin: Em ne dijmin we ne, l biray we ne; em dixwazin ku hn j ji axayan azad bin; l mixabin Şx Zipo bi tesra axayn herm şer me kir. Vcar em we ef dikin, l careke din di ser me da neyn! Usa gotin sleh me j dan me em vegerandin. Gotin: Herin ji Şx El Azam ra bjin, bila şer me neke, bibe dost me!

L awa ku em vegern Zipo ev hem tişt bihstin, di c da ez ji xelfetya xwe avtim, fermandar ji dest min girt da yek din. Bi w j nema, dest min keleme kirin ez avtim zindan. Zipo wek dnan dikire qre qr, digot:

Ehmo, min i ehmeq kir, bawerya xwe bi te an ev selahyet da dest te. Tu nikar şivanya end qaz ordekan bik, du golikan birn; tu li ku, xelfet fermandar li ku! Te em rreş kirin, teslm by şerefa me kir pnc pere! Te kuştin heq kirye!..

Beşa 13

Di Zindan da

Mifrezeyek şerkarn me ez ji wir girtim birim Gely Beko; di dest min da keleme, serqot ling min xas... Li wir kirim zindaneke kr, hucreyek ku ro p nakeve. Li wir tek ten bm, ql xwed tune b ku j ra du gotinan bjim. Qelem kaxiz tune b ku derd xwe binivsim. Her roj nanek hişk tasek şorbe dann ji qulika bin dr ra davtin. Heya min ry novedaran j ne didt. Zeman derbaz ne dib li wir roj bi roj dihelyam.

Xuya b Zipo gelek bi min hrs keti b...

Li v zindana bin erd da hucreyn din j hebn. Carina ji wan deng ldan, tev w j ax ofa zindanyan dihat xew ne dikete av min.

Ez li wir d benda mirin bm. Yan ro yan sibe bn min bibin gulebaran bikin, yan j dardakin... Zanibm Zipo i zalim e, ji bo bav biray xwe j li ba Zipo merhemet tune...

Carna min digot: Kuro Ehmo, i ş te li van deran e! Ma te Zipo nas ne dikir?.. Xwez gotina dya xwe bikira, w şev, dema hevalan cy te doz kirin, dya xwe bigirta birevyay. Dinya Fireh e... Ewrpa, neb Amrka, Awistralya, Zelanda, Cizrn Qereb, Patagonya... Heya Sbrya biwa ji v hal tir b...

Li hucrey qas mehk mam. Piştra ez ji wir derxistim, birim cyek din ku li wir du mehkumn din hebn. Li wir penireyeke pik j heb, bi caxn hesin ku der dor xuya dikir. L li himber me erdek gewr, bi kevir ku b. Ne hşnayyek, ne gul darek... Ten tleke sincikn novedarn li ber tl...

Ji dr va, li cyek piek rast xortn teze bo karn esker perwerde dibn. Carina diketin rz dimeşn, marş dixwendin. Deng teqna tifing şeşaran dihat...

end mtro li w al dwar me alek heb. Gelo ew ji bo i b? Nebe ku ji bo kesn kuşt be?.. Rojek du kik ann saxe sax avtin w al, piştra benzn li wan warkirin agir berdan. Hexwte hewt kznn wan heywanan dil mirovan pare dikir. L merivn Zipo dikirin teqe teq dikenyan bi dar, tifing singyn dest xwe ne dihiştin ku ew heywan ji wir hilkişin, bazdin... Ji al dman hilkişya bhneke xirab ya pir goşt şewit belav b, ku me poz xwe girt b hemd xwe kire kuxe kux...

Va ye sal derbaz bn, ew hovya han tucar ji bra min nae...

Ev tişt ima li ber av me kirin, t ne giham. Dibe ku xwestin av me bitirsnin. Wek gotin em we j dikarin mna van kikan saxe sax bişewitnin...

Ji wan girtyan hn bm ku end roj ber ji w qawş yek birine gulebaran kirine. W gotye ev şer me y dij Başryan şaş e... Li w gelek teda ezyet kirine. Gotine poşmanya xwe bne, bje min şaş kir, da ku Şx el Azam te ef bike. L w camr nşan daye, gotye, ev raya min e ez ima ji raya xwe poşman bim?..

L Zipo ray may nas nake. K wek w nefikire xan e, bbext e, cass dijminan e!

Dema min ev yek bihst tirsa min zde b quduma min şikest. Min got xuya ye ev Zipo min j bikuje. Carina j min digot xwez rojk ber min bibin gulebaran bikin, da ji v ezyet xilas bim!..

L Zipo ez nekuştim. Gelo, tu dibe di dil Zipo da qas nsqalak be j merhemet ma b, yan ez bir w bm ji bo w? De haa!.. Tişt han li ba w tune bn. K zane, dibe ku planeke w y din heb... Ew i rov ye!

Rojek Xrşd hate zindan got Şx te dixwaze. Ji novedaran ra got em bi hevra derketin n qonax. Zipo bi ryek tirş av xwe li ser min gerand, ser xwe hejand got:

Tu bi minafiqan ra li hev hat te şerefa me kire pnc pere! Şukir bike ku em ji yek d bavek ne. Ne min tu z va kuşti b. L div tu gunehn xwe yek bi yek qebl bik poşmany nşand. Wek din ez j nikarim te ef bikim...

Min got: Keko, ez b gune me! Dor li me hatib girtin tu xilasya me tune b. Ger em teslm ne bna hem dihatine kuştin. Ewqas hza te winda bna bina... L min taqtq kir, min ew xilas kirin şunda ann...

Zipo bi hrs gotina min bir:

Di zagona me da mirin heye teslmbn tune! Jyan berxwedan e! Div hn hem bimirana, l teslm ne bna, ser xwe li ber neyaran nizm nekira!

Min got: Eger me qisr j kir, tu ef bike. Careke din teslm nabim!

Zipo got: Baş e! Nuha here, roja civat em te dsa bnin li pş xelk ef bikin. Ciwat s roj şunda kom dibe... L em qelem kaxit bidine te, poşmanyeke tkz binivse!

Min got: Ser seran, ser avan! Xwed emr te dirj ke, Xwed te ji ser ser me km ne

ke! Bij Şx el Azam!

Zipo ken got: Had had, Ehmo, dirj neke! Xuya ye tu j hn syaset by...

Beşa 14

Zipo ji Ezmanan Hatye...

S roj şunda di hewşa fireh a qonaq da civn hate kirin. Zpo cubbeya şxty ya kesk li xwe kiri b, şaşik da b ser xwe, di bin sya darek da, li ser textek bilind, bi brşm qedfeyan xemiland rnişti b. Li dor w qas 15-20 mihafizn w yn jin mr bi rext slehn xwe rz b bn... Li himber w qas deh gav w da merivn w yn sereke, ango xelfe, fermandar hempayn w li ser kursyan rnişti bn. Xelfe Heyder, Fermandar Reşt, Cangr, Mele sif hwd... Neh-deh kes bn. Li pişt wan j mird şerkar, xulam xizmekar hem li ser okan rnişti bn. Em pnc girt li korziyeke hewş ser pyan, dest me li ser sng me sekin bn...

Mirdn Zipo li me dinihrn di nav xwe da dikirin pistepist, usa qise dikirin:

Gelo ew ne biray Şx el Azam e?

Bel ev e...

L ima di nav gunekaran da ye? Ecba Xwed!

Gune kirye ji bo w ye. Şx bir xwe be j ef nake, edaleta w usa mezin e!..

Guney w i ye?

Em bibnin...

Y din Hella hella! digotin ser xwe dihejandin.

Şx el Azam Zipo dest bi axaftin kir ez bjim du saet, hn bjin s saet b navber qise kir. Nv saet pş bi rast min ji gotina w tiştek fm ne kir. Her kes din i fm kirin w j nizanim; l j ra epik dikutan, dikirin hella hella ku nay gotin! Xuya ye di gotinn Zipo da gelek hkmet hebn, l min fm ne dikir... Wek flozofan qise dikir, ji zman w ramann kr dirijyan... Axaftineke postmodern b!

Piştra hd hd axaftina w zelal b, ango gotinn ku dihatin fmkirin ji dev w derketin... Zipo av xwe li ser merivn xwe yn sereke, ango ser wan neh-deh kesan gerand usa got:

Xelfeyn min, fermandarn min! Min ewqas mkan da we; ewqas slehn baş, ewqas cebirxane, ewqas xwarin... Min hn ewqas perwerde kirin, taktk stratej da we, plann şer yn her baş... Min ewqas aqil da we, hn hişyar kirin... L we i kir?.. Li vir Şx sekin deng xwe piek bilind kir: Gano!..

Şx deng xwe cardin daxist berdewam kir: We ewqas sal i bi dest xist, we iqas erd azad kir? Deng xwe bilind kir: Bşerefno!..

Deng xwe daxist: Hn awa xelfe ne, hn awa fermandar in?!. Yek din di cy we da bna nuha dewletek kiri b... Ka dewleta we?.. Ez mam li van deran, li van gelyan, ol yan... Ka hn dikarin bjin: Keremke Şx min, welat azad e, dewlet hazir e!.. Şx deng xwe cardin bilind kir: Kerno, kur keran!..

Ez li himber van gotinan şaş metel ma bm. Ry min ji şerman sor b, lvn min lerizn. Ji ber ku ev gotin her usa j ji min ra bn... Laş min ricif hindik nema bizivirim ji wir birevim... Li ry wan xelfe fermandaran nihrm: Wek ptek b livn sekin bn. Dest wan di ser junyn wan da, bi edep rnişti bn. Di ry wan da ne nşann şerm, ne yn qehr hebn...

Axaftina Zipo bi v away dewam kir xilas b. Zipo gelek xebern din ji wan ra got, ku wek jehr bn, kik bixwe p dimire... Bi xilasbna axaftina w, xelk w hewş, mirdan xizmekaran, ber herkes j ew neh-deh merivn sereke, ku Zipo xebern din li wan barandi bn, rabn ser pyan epik ldan, kirine qrn hella hella, gotin: Bij Şx el Azam!

Zipo piştra veger wan xelfe fermandaran, got: Nuha dora we ye, i dibjin?

Dema dor hate wan, min got belk ewana rabin nerazbna xwe ji bo v axaftin nşandin. Bjn Şx min, ma ne eyb e te ewqas gotinn xirab kir ji bo me, ew gotin li te naşikn! Qe nebe fermandarn w bjin: Em her roj li ser y ne, nav şerda ne, li ber mirin ne. Wek te li sy rneniştine...

L ka, k dikare van tiştan bje!

Dema dor hate wan, ew yek bi yek rabn, pesna Şx xwe dan gotin: Tu pir rast dibj, Şx min ezz! i bj heq te ye! Mixabin, me ne kar emr fermann te bi c bnin!

Yek ji wan got: Şx min, tu iqas xweş qise dik! Te dinya li ber min ron kir...

Piştra yek girse qirante derket, ku j ra digotin Mele sif, w j pesn senay Zipo da ku nay gotin. Mele sif Zipo kire cy ewlya embyayan. Got Ew qereman welat me ye. Yek wek w zana mrxas heya ro ne hatye. W aqil da me, av me vekir... Ew rya rizgary ji me ra nşan da... Ew ji me ra ly Xud ye, pxember zeman e!

Pişt her gotineke Melle sif, mirdan dikirin hella hella digotin Bij Şx el Azam!

Ez şaş metel ma bm. Dema w got, Şx Zpo pxember Zeman e, min b hemd xwe di dev xwe da kire mire mir got: Haşa haşa!

Yek nz min herhal ev gotin bihstin bi dengek hrs got:

Te got i?!

De were v belay heyran! Tu nabj, ez di ry zman xwe da belak teze bnim ser xwe... L min aql xwe z top ser xwe kir got:

Mn got, yaşa yaşa, Şx Mezin!

Mirov ser xwe hejand b ryek ken got: Haa...

Mele sif her usa j riş wan kesan kir ku neyartya Zipo dikin, rber serokatya w nas nakin, di heq w da tiştn ne baş belav dikin, dibjin: Zipo haşa- yek sergerde ye. Ew li ku, Şxt li ku! Zipo zemanek meriv Hesen Axa b gelek xirab bi gundyan kir. Nuha j bye meriv Memed Axa dsa gund belengazan dixapne. Ew li ku, rberya gundyan li ku?!.

Mele sif got: Ew kesn ku bawerya xwe bi Şx el Azam naynin, ew minafiq in, Eb Cehl in... Got: Qetl wan helal e!

Mirdan hem bi hevra kirin qrn: Mirin ji minafiqan ra!

Himber van gotinan ez di cy xwe da ricifm. Ez j tev li wan bm min got: Mirin ji minafiqan ra!

Pişt Mele sif, yek bejnziraf bi ryeke dirj, ku j ra digotin Xelfe Heyder, ji zipo zn xwest, dest bi axaftin kir. W j wek Mele sif gelek pesn senay Zipo da, heya li ser w zde kir li dawy j usa got:

Şx min mezin, bi rast meriv ji te fm nake, tu ewqas zana kr ! Carna difikirim, gelo tu ji ezmanan hat?..

Zipo, himber v şelafya ne dt, ser poz xwe bilind kir, wek kr kr difikire demek bdeng ma, piştra usa got:

Dibe dibe!..

Yek-du kes din derketin pesna Zipo dan, wana j btarn din kirin. Piştra Zipo cardin megafon girte dest xwe got:

Mele sif zana ye, alimek hja ye. Gotinn w gelek li c ne, l dsa j km in. Xelfe Heyder pek nzk rasty b, l ne bi temam... Min Pxember ji z da derbaz kirye, nuha j bi Xwed ra ketime lec!

Himber van gotinan ez cardin şaş metel mam b hemd xwe ew gotin cardin hatin ser zman min, hindik nema bjim: Haşa haşa!.. L vcar ew kes tenişt min bi ber av min ket min xwe ragirt. Ma ehmeq v dinyay ez im! Madem ewqas nsan; mele, profesor, rojnamevan pesn senay Zipo didin, w digihnin erş ezmanan, madem ewqas nsan li ber w xar dibin, ma bi min i ketye, gid! Qe nebe Zipo bir min e... Piştra j min deng xwe bilind kir bi hem quweta xwe got:

Bij Şx el Azam, Zipo!

Pişt min mirdn w meydan hem bi hevra kirin qrn gotin: Bij Şyx el Azam, Zipo! Bi v deng ol ya hejyan...

Dor hatib dadgehkirina me.

Yek ji hempayn Zipo derket pşy, deng xwe bilind kir got:

Nuha j dor hate curmkar gunekaran... yek bi yek gaz me kir, em ber bi pş n, da fada xwe bidin, poşmanya xwe nşandin ef bixwazin. Ber nav min gotin. Ez ber bi pş m, end mtro li pş Zipo sekinm, min dest xwe da ser sng xwe, xar bm temenna kir. Piştra j ev rapora dest xwe, ango gunekarname xwend. Min curm şaşyn xwe yek bi yek gotin li dawy j usa got:

Ey Şx Mezin! Ey cimaet! Wek hn dibnin, gunehn min pir in! Min heya daw ber xwe ne da. Ez bi minafiqan ra, bi kevneperestan ra li hev hatim!.. Bi v away teslm bm ew mirovn tev xwe j teslm kirin. Heriqas nyeta min pak b, dora me hatib girtin, ger em teslm ne biwana hem bihatana kuştin, ango ev hza mezin w ne mana... Min got bi syasetek wan xilas kim şunda bnim, ew hz dsa ji Şx Mezin ra lazim dibe... Min usa j kir. L dsa j min şaş kir... Divya b em heya daw ber xwe bidin, şer bikin, bn kuştin j teslm ne bin! Ji ber ku di zagona me da teslmbn tune! Mird şerwann Şl El Azam tucar teslm nabin!

Bi v away ez dij w zagon derketim, min rreş kir, curmeke mezin kir heq min kuştin e! Serda j, ji ber ku ez biray Şx el Azam im, curm min du qat e! Ger ew biryara kuştina min bide, xwna min j ra helal be! L ger min ef bike, ew j mezinahya w ye... Ez soz didim, nuha şunda şaşyeke usa nekim...

Bi v away min gotina xwe xilas kir, cardin li pş Şx xar bm, piştra meşm m cy xwe y ber. Di civat da bdengyek b, tu dib pel dar nalive kes bhn nagire nade. av herkes, wek arenaya Romyan lı ser Zipo, li ser Sezar me b. Herkesek difikir di dil xwe da digot: Gelo Şx Zipo di derheq biray xwe da w i biryar bide?..

Hing Zipo dest bi axaftin kir usa got:

Bel, Ehmo rast dibje, curm w mezin e, ew dij zagona me derket ry me li ber xelk reş kir. Div şerkarn me li ber neyarn me tucar ser xwe xar ne kin. i ji bo mal perey dinyay, i ji bo can xwe y şrn...

Ji xwe di şer da, yan li girtgeh di bin eza cefa da, hn hatin kuştin hn bibin şehd rasterast biin cennet... Li wir koma hr gilmanan li benda we ye... Bax baxeyn bi mrg man, fkyn cure cure... Kanyn ku j hungiv rn diherikin, şerbetn kewser...

Heya nuha bi sedan şerkarn me di rya heq da şehd bn. Ewana nuha li cennet ne. Cy we j hazir e... Bes hn şaşy nekin, ji rya heq dernekevin Şx xwe ra sadiq bin...

Ger hn sax man, ji xwe welat li dawya v şer proz w azad be ji we ra bimne. Axa beg d w nemnin ev dinya, tev zev zozan, pez dewar, bax baxe, em ya hem delalyn xwe ji we ra bimne. Li v dinyay j hn di cennet da bijn...

Ref pşn kire qrn, gotin: Her bij Şx el Azam, Zipo! Pişt wan xelk hem hewş bi yek deng ev gotin ducar kirin: Bij şx el Azam, Zipo!

Erd ezman bi v deng hejya. Kes j ne fikir ne got ku Lao Zipo, ma ev şer te dij axa began b, yan dij gundyn başr b, ku zora axa began biri bn, erd bi dest xwe xisti bn, azad bbn?..

Zipo ji v hella hellay gelek kfxweş b axaftina xwe ajot: Ehmo bir min be j, li himber edaleta me ferq nake. Heq w kuştin e!..

Himber v gotin ez ji qudum ketim, junyn min lerizn, hindik nema ji br va biim bikevim erd. Min di dil xwe da got: Lao Zipo, tu i b eman b vcdan! Te ez ji bo poşmany xapandim dsa j min bikuj... Ez qehirm hindik ma b ku bikim qrn, van gotinan bjim qe nebe ber mirin dil xwe p sar bikim. L Zipo axaftina xwe ajot usa got:

Bel, curm Ehmo mezin e. L ji ber ku şaş gunehn xwe dibne ji me ef dixwaze, soz dide cardin şaşyeke usa neke ji me ra sadiq be, hing div em j mezinahya xwe nşan din w ef bikin...

Hing li meydan cardin b hella hella bi yek deng gotin: Her bij Şx el Azam!

Quwet hate junyn min min j tev wan got: Her bij Şx el Azam!

Piştra ew gunekarn din j derketin pşy, yek bi yek curm gunekaryn xwe gotin ef xwastin. Zipo ew j ef kirin. Ji xwe ger nyeta wi bi ef tune bana, ew civn dadigeh saz ne dikir, em rasterast didane dest celladn xwe dikuştin.

Civn bi v away xilas b ez j azad bm.

Beşa 15

Li ris zilzile b, em j hejyan

Zipo ez serbest hiştim l xelfet ji dist min girt serfermandar da yek din. Ez j di qonax da hiştim. Got, tu middetek li ber av min be alkarya min bike.

Ew tiştn ku w roj di cvn da qewim bn ji bra min ne di. varek, dema em li ser xwarin bn me piek vexwarib, cesaret hate min j pirs:

Keko, w roj te ima ewqas xeber ji me ra gotin? Wek bşerefno! gano! Kerino kur ker!.. Him j li pş ewqas xelk?.. Ka ez bir te me, tiştek nabe, meriv ji bir xwe y pik ra carina tiştn han dibje dinya xirab nabe... L ew merivn te yn sereke bn, hevaln te yn salan. Xelfe fermandar bn. Gelo tu nabj ewana hrs bikevin, dil wan ji te bimne, bixeydin biin?..

Zipo ken got: Ehmo, Tu hn ji ecemty xilas ne by. Tu raconn axa şxan nizan. L div hn b. Min bi zanet ew tişt kirin, him j li pş ewqas xelk... Div ew wek xulamek hed xwe bizanin, doza mezinahy nekin. Ez wana bi van gotinan li pş xelk pik dikim, ps dikim, rreş dikim; kesayetya wan dikim pnc pere b v away wek kikan terbye dikim!.. Ger di destpk da li wan giran b j, hd hd hn dibin v miamel qebl dikin. Heya usa dibe ku roj t bi van gotinn min n xirab kfa wan t! Serda j zanin, ger bi hrs kevin, bersva min bidin, ji vir sax dernakevin, belayn mezin b ser wan... Wana ten ne bihstine, l bi avn xwe dtine j... Ger can xwe xilas bikin j ev xelfet, fermandar hukim ji dest wan die. Ma ew k ne, end pere dikin?!. i di dest wan da heye min daye wan. Bila rnin ji xwed ra şukir bikin!..

Gotinn Zipo baş diketin ser min. Bi rast j Zipo rovyek yeman e, z hn raconn axa began, şx meşaxan bye...

* * *

Pir ne bor, şer me dij Başryan cardin germ b. Me rş dibire ser wan, l ew gunekar dikirin, me digot şer berberya me dikin... Şer me y dij Hesen Axa j cardin teze b b. Ango me di du cepheyan da şer dikir ku ev tişt ne hsan b. L şer me y dij Hesen Axa gor ber sist b b. Dema Hesen Axa di ser me da nehata, em di ser da ne din.

Bi v away şer dewam kir . Ne me dikari b zora wan bibin, ne j wan dikarib zora me bibin. Li pişt me Memed Axa hinek dewletn ecneb wek ris hebn. Li pişt Hesen Axa j hinek dewletn Ewrp Amrka heb.

L wek herdu al j ji hal xwe raz bn... Em li yan bn, l hal me ne xirab b. Tr pere, sleh, xwarin heb. Cy me germ b, cila me nerm b. Me hisreta jinan j ne dikişand, li der dora me tr xwe heb... Serda j nav deng!.. Nav deng me giha b ar koşey dinyay, radyo tlevzyonan, rojnameyn mezin bi me ra miqabele dikirin...

Helbet dema behsa me dikim, behsa serok giregiran dikim. Hal neferan mirdan ne usa b. Ew li ol cyan nv bir, nv taz digeryan, pir caran li der, ser erd radizan. Di germa havn de diqijiln, di serma zivistan da dişewitn. Nexweş diketin din, şehd diketin din...

Ev yek ji bo wan tiştek ad b. Ewana ne şx axa beg, l mird şervan bn. Qedera herkes cuda ye...

Cy wan li al din, ango pişt mirin awa b nizanim; l Zipo digot raste rast diine cennet!

* * *

Salek-du sal din bi v away n. L piştra nişkva rewş guhar. Piştgir me y mezin, Ap Sovyt nişkva zilzile b tk , ku tiştek usa heya di xewnan da j ne dihate bra me. Hing em Memed Axa b pişt man. Dinya ma ji Amrka xarzy w Hesen Axa ra. Ewana gor dil xwe hesp xwe bezandin...

Hing rewşa me gelek xirab b. Memed Axa keti b derd can xwe ne dikari b wek ber alkar piştgirya me bike. Heya me bihst ku Memed Axa lyek şandye cem Hesen Axa, xwestye pvendyn xwe p ra xweş bike. Em j bib neb li are dermann teze geryan, da ku r-olaxek bibnin, bi Hesen Axa ra li hev bn. Bona v yek Zipo ez bi dizikan şandime cem Hesen Axa. Got:

Here bje, gelek silav hurmetn Zipo ji te ra hene. iqa nebe em dost ber ne. Kesn xrnexwaz fsat ketin navbera me em berdane hevdu. Ma em hevdu ima zde bişnin? Em li hev bn dijminan zdetir şa nekin. Bila Axa r bide em vegerin ser axa xwe, wek ber aşit b gund me... Zipo her usa j ez hr hr tem kirim got:

Bi şev dizikan here dizikan vegere. Neb ku hay Memed Axa j bibe. Ger ew p bihese hal me xirab dibe!..

Da ku kes nebne bi şev rketim min rya xwe bi daristanan olan xist, ber bi sib gihştim Crkan, gund me y ber, Qonaxa Hesen Axa. Ji ber ku gund me b min hem qul eper dirbn w baş nas dikir, tu ql xwed heya ber der qonax ez ne dtim. Li wir nowedaran ez girtim, dtin sleh tişt li ser min tune ji bo xiraby ne hatime, ez birim huzr Hesen Axa.

Hesen Axa awa ez dtim naskir ecp ma, got: Lao Ehmo, tu li van deran i diger? Ma tu hat kuştina min?!

Min got: Xwed neke, Axa! Ma awa ez te dikujim, ew tişt caran dibe! Ez hatime dtina te. Min ji Şx el Azam ji te ra gelek silav hurmet anne. Ez ly aşity me...

Ser van gotinan Hesen Axa kire teqe teq ken, got: Şx el Azam ly aşity haa!.. Hela tu li v ecba giran binre!

Ez dirj nekim, Hesen Axa emir da xulaman ji min ra ay xwarin ann. Min xwar vexwar, piek bhna xwe stend. Hing Hesen Axa mesele vekir got:

De bje Lao Ehmo, gotina te i ye?

Min ew gotinn Zipo yek bi yek ducar kirin hin tişt j di ser da zde kirin. Li dawy j min got: Zipo dixwaze em li hev werin. Tu axay me y ezz , r bide me da ku gund vegerin ser axa xwe, ev şer bigh daw di navbera me da wek ber aşit be. Mixtar j dsa tu k dixwaz bila ew be...

Hesen Axa piek bdeng ma, fikir bi ryek tirş veger min, got:

i erd e, i tişt e; ev gund hem mal milk min e!

Min got: awa dibe Axa? Tu j baş dizan ku nv erd v gund ya me gundyan e...

Hesen Axa got: Bel, usa b, l nuha ne usa ye! We temamya erd xwest, şer derxist, l winda kir. Temam b mal min!..

Min got: Nuha em aşit dixwazin, bila şer bigh daw. Em pirsn xwe bi rind, bi dan stendin areser bikin...

Ber werin slehn xwe teslm kin, xwe bavjin bext min, piştra em li ser aşity qise bikin...

Qe nebe em herdu al j ji bo middetek şer bisekinnin...

Hn bisekinnin, l heya li y ekdar şqya hebin, ez şer nasekinnim!

Tişt xerb, me psra Hesen Axa berda b, l w psra me ber ne dida... Ez kor poşman vegerm cem Zipo. Min got hal mesele ev e... Zipo kete fikaran. Piştra veger min got:

Gotina Hesen Axa li c ye! Me dil w camr gelek şand, zirareke mezin da w. Aşit bi hsan nabe... L em ber yek al ji bo middetek şer bisekinnin, bibnin hela rewş awa dibe...

Me usa j kir. Zipo gaz rojnamevanan kir ji ar al dinyay bo s mehan şer yek al sekinand. Mirovn aşitxwaz, heya peya şerkarn Hesen Axa ji jı ve yek kfxweş bn, gotin Eferim ji Zipo ra, tiştek baş kir! Hvyek b ku em Hesen Axa bi hev ra rnin v pirs bi rind areser bikin.

L Memed Axa ji v yek gelek aciz b, gaz Zipo kir got: ev awa dostayet ye? Tu b hay min bi dijminn min ra li hev t. Ma me usa qise kirib?

Zipo got: Na axa, eva taktk e! Ez bi w ra tucar li hev naym. Min xwest ku dinya alem ra nşandim ez ne şqya me, ne şerxwaz im, l Hesen Axa aşit naxwaze. Ev yek ji bo te j baş e. Ji ber ku gelek kes dibjin, Memed Axa nahle Zipo dev j slehan berde...

Memed Axa bi v gotin qane neb; l rewşa w j ne baş b, zde di ser me da ne hat. Ji xwe Hesen Axa j li cy ku şer bisekinne, rşn xwe li ser me giran kirin. Bona v yek j, pir ne bor, me j ber w da şer cardin germ b.

Beşa: 16

MEMED AXA ME Jİ GUND DERDİXE

L di qedera me da hn tiştn xirabtir hebne. Zde waxt derbaz ne b ku Hesen Axa lyek şande cem Memed Axa, l laf gef xarin, got: Z Zipo teslm me bike meqern w belav bike! Yan na, em riş gund te bikin, him Zipo merivn w bigrin, him j gund zeft kin, mal li te xrab kn!..

Bi rast j Hesen Axa hem hza xwe li ser snor Flikan civandi b ku rş bike. Helbet ev mranya Hesen Axa ji piştgirya Amrk b. Amrk j ji dr va li Memed Axa laf gef dixwarin digot: Zipo teslm Hesen Axa bike, yan j ji gund xwe derxe! Bi tkna Sovyt, Memed Axa b pişt ma b d ne dikari b li himber wan ber xwe bide. Gaz me kir, Zipo ez j girtim cem xwe, em n qonaxa w. Di r da Zipo ji min ra usa got:

Tu dizan Memed Axa ima gaz me dike?

Min got: Na?

Ew bje ji gund min derkevin, ez d nikarim we bihewnim!

Na canim!

Bel belꅔ

Gotina w rast derket. Memed axa te digot di nav end rojan da end sal pr bye, usa ketye. Bi dengek gelek xemgn dest bi axaftin kir usa got:

Hn baş dizanin, rewşa dinyay guhar, dostn me tk n. Nuha Hesen Axa bi piştgirya Amrkyan laf gefan li min dixwe we ji min dixwaze, dibje bingeh wan j belav bike; yan na, behsa şerek mezin dike Mixabin hal me dest nade, hza me tr nake ku em dij wan ber xwe bidin.

Bi v gotin ry Zipo zer zepal b, wek bhna w ikya b. Min got nuha ji br va bie ji ser kurs bikeve erd, me ruswa bike L k zane, dibe ku ry min j usa b Memed Axa ji qelna xwe nefesek kr kişand, dman berda axaftina xwe ajot:

L dil we bila rehet be Ez dost we me we tucar teslm dijmin xwe dijmin we nakim!..

Pişt v gotin Zipo nefesa xwe berda piek reng hate ry w. Helbet min j usa b Zipo wek hewl da ku xwe bavje dest py Memed Axa, l av xwe li min ket, xwe ragirt, ser xwe bilind kir, şiklek qure da xwe got:

Helbet tu Memed Axa y, xanedan , li te bav kal te ew dişk! Em wek ivkek ji ber nrvan firdane, wek dareke mezin li guly te hwirne

Memed Axa ji v gotin kfxweş b axaftina xwe ajot:

Bel ez we teslm dijmin b eman nakim. L, mixabin, gelek xemgn im, d nikarim we bihwirnim Hn j dibnin, ne ten Hesen Axa ye. Ger ew ten biwa, bi destan xwed me bi hevra ber w bidaya L mixabin Amrk meydan vala dtye li me gelek zor dike

Min dt ry Zipo dsa guhar, reng avt

Memed Axa got: Zipo Efend, tu mirovek baqil , xwed tecrube y. Ger em şer wan bikin dawya me w xirabtir be, dibe ku her tişt winda bikin L dinya fireh e Tu y herhal bikar ji v mintiq dr, li chek ku dest Hesen Axa nagih, ji xwe ra welatek dost bibni, l bihwir Yan j hn dikarin derbaz yayn başr bin şr xwe li wir bimeşnin

Zipo di cy xwe da wek mmyak hişk hol b b ma b. Dev w venedib ku tiştek bje. Memed Axa rewşa w dt deng li xizmekaran kir, got: Ji me ra avek teze, ay qehwe bnin!

Av hat, ez hema rahiştim, qedehek av tij kir da ber lv Zipo. Zipo av vexwar hiş w piek hate ser w. Piştra wek mirovek teslmby, sty xwe xar kir, got:

Bel Memed Axa, tu dil xwe neşne. Ma tuy i bik! Dijmin xurt e zalim e. Qedera me i ye, di enya me da i hatye nivsandin, ew dibe. Em di van du s rojan da bifikirin, ji hevaln derva bibirsin biryarek bidin, da li kder bo me mkana sutar heye, em biin ku

Memed Axa wek bi telaş lez bez got: S roj zde ye!

Em herdu j şaş metelmay li ry w nihrn. Me xwe xwe fikr: Gelo, ev i ş e? Em bi salan li vir bn, l Memed Axa nuha ji bo s rojan j sebir nake, dixwaze di rojek da, heya w saet, me biqewirne!..

Memed axa li ry me y ecbmay nihr got: Ji min dixwazin ku ro sibe we teslm bikim. iqas z ji gund derkevin ji bo we ewqas baş e. ş van segbavan xuya nabe, te dit nişkva rş kirin hatin

Baş e Axa!got Zipo. Heya sib zna me bide, em z derkevin

Zipo piek sekin, bhna xwe stend dsa devam kir: Xuya ye em cardin hevdu nabnin. Ewqas salan te em hwirandin, piştgirya me kir. Me gelek nan ava te xwar vexwar. W j li me helal bike!

Hem helal xweş be! got Memed Axa. Em dsa j dost hev in Piek sekin dewam kir: Tiştek din j bjim: div ew tiştn ku li vir pk hatin, ango pvendyn me bila wek sir bimnin. Bo me j bo we j

Helbet, got Zipo, di v war da ser didim sir nadim; sir xwe li v yay dihlim diim!..

Kar toz j gelek bi krhat b ji bo me herdu alyan, got Memed Axa. Nuha şunda j em dikarin bi dest merivn xwe bimeşnin. Ji me ra j pere lazim e, ji we ra j

Ser ser min! got Zipo. Bila merivn me bimeşnin Ez biim j hinek merivn min dikarin li van yayn dor, bi taybet li Başr bisekinin tev karn din v kar j bi r va bibin...

Memed Axa ser xwe hejand got: ima nebe!

Bi v away me xatir xwe xast ji qonaxa Memed Axa derketin, me ber hesp xwe da Gely Beko. Di r da midetek ji Zipo tu deng derneket, wek ketib nav fikar xeyalan. Min j ji tirsan deng xwe ne dikir. Piştra veger min got:

i dibj Ehmo, em ku da herin?

awa Keko?

Em herin kjan welat?

Ez i bjim, tu dizan

Ez dizanim, l raya te i ye?

Ma em herin Başr ne tir e? Li yayn Başr hza me heye, hevaln me hene

Zipo nişkava avn xwe li min gewr kirin bi dengek hişk got:

Lao tu dn by! Ma tu dixwaz me hemyan bid kuştin?!

Min got: Keko, hevaln me yn fermandar bi salan e li wan yan in. Ji wan heya ro kes ne hatye kuştin. ya mezin in, fireh in, b ser bin in. Em dikarin te li wir xweş biparzin.

Zipo zdetir bi hrs ket got: Lao tu i ehmeq ! Te ji min ra got, ji kesek din ra ne bje. Ma ew ez yek in?! Dema bizanin ez li wir im, ya olan w bombe bikin bişewitnin, ekn kmyew li me bibarnin, me hemyan bikujin!..

d min deng xwe bir tışt ku hat ser zman min ne got: Pek, heya nuha dizani bn ku tu li vir, gely Beko y, ima li vir ne barandin?..

Beşa: 17

ME GELY BEKO VALA KİR Bİ RYAN KETİN

ava em gihan Gely Beko, Zipo siwar derxistin r gaz mirovn xwe yn sereke kir ji bo civnek. W şev heya dereng xew nekete av me. Roja din ber sib meriv me yn sereke kom bn. Qas bst kes bn. Zipo mesele ji wan ra vekir. Ji xwe hay wan j ji xeberan heb ku Hesen Axa Amrk li Memed Axa zor dikin, da ku me ji gund xwe derxe bingeh me y v gund rake.

Zipo raya kes ne pirs. Wek her car li cy herkes fikir b biryar da b... Dest bi axaftin kir Got:

Div em Gely Beko vala bikin. Ez end kesan bi xwe ra dibim. L y din, hem merivn me, şerkarn me yn Gely Beko div derbaz başr bin, xwe bigihnin cem hevaln me li wan yan Ten du-s kes me li vir bimne ew j pvendyn me Memed Axa hin karn taybet bi r va bibin

Zipo ji nav xelfe fermandarn xwe pnc kes ku bawerya xwe zde bi wan dihat hilbijart got:

Dema ku ez li dr bim cimaet hn dare bikin. Dibe ku midetek em hevdu ne bnin, l awa me cy xwe kir ez bi we ra pvend daynim.

Heval ta ji destpka civn bdeng gelek xemgn bn. Zipo j bi dengek xemgn qise dikir. Piek sekin, criband ku deng xwe xurt bike axaftina xwe ajot:

Ji bo me demeke nu dest p dike rşn dijmin xurt in, her usa j em hin dostn xwe winda dikin cardin bi ryan dikevin... L xemgn ne bin. Ev ne cara pşn e. Cara pşn em ji Crkan derketin, l me cimeeta xwe leşker xwe ava kir. Ango bn xwed terqet ord Nuha em ji Flikan derdikevin, l xwed kerm e. Em dinya alem bi doza xwe bihesnin, dostn teze pyda bikin bi piştgirya xelk alem bi saya man dewleta xwe kin!..

Ez xwe xwe fikirm: Gelo ev Zipo i dibje, w xwe şaşkirye i?.. Va ye em direvin, kuna mişk li me hesret bye, ew behsa dewlet dike, hella hella!.. Li ry hevalan nihrm, ewana j bi v gotin piek şaş b bn. Zipo j herhal ev tişt fm kir bi dengek xurt wek bi xwe bawer usa got:

Ev riya me riya heq e heq li pişt me ye! Mirovn bi bawer di rojn han da xuya dibin diin cennet. Yn b bawer sist j ji xwe heq xwe winda dikin dibin cennem Xelfe fermandarn min, hvya xwe winda nekin! Heya di zindan dijmin da, di bin eza teday wan da be j, div em bi mran ber xwe bidin, ser xwe li ber wan daneynin. Dema em yekitya xwe biparzin, ber xwe bidin em bi serkevin!

Di vir da deng Mele sif hat bihstin:

Berxwedan jyan e!

Y din bi yek deng ducar kirin:

Berxwedan jyan e!

Zipo axaftina xwe ajot: Hn bibnin em tofanek bnin ser Hesen Axa Amrk! Ez Şx el Azam im, ez şan wan bidim!..

Di vir da deng Xelfe Heyder hat bihstin: Her bij Şx el Azam!

Pişt w, hemyan bi hevra ducar kirin: Her bij Şx el Azam!

Zipo axafina xwe ajot: Ez diim, l av min li ser we ye. Sedaqet ji şx xwe ra doza me ra di rojeke han da xuya dibe Tucar bi derewn dijmin minafiqan neyn xapadin! Hin kes hene dibjin em xwe bavjin bext Hesen Axa, belk xilas bin L me dt i hate ser wan. Hesen Axa ew xapandin, kirin minafiq bi dij me bi kar ann. Di wan da br bawer, şeref nams ne hişt. Pişt ku kar xwe bi wan xilas b, hing j merhemet ne kir, ew bi ldan ezyet tke tke kir kuştin...

Van tiştan baş bikin ser mird şerkarn me. Gelek ji wan saf in, nezan in, dikarin bi gotinn dijmin bixapin Wan baş hişyar bikin, da ku nekevin rya xirab. Ev kar li ser we ye, kar xwe baş bikin. Rojname radyoya me di v war da i lazim e bila bike

Her usa j hn baş zanin, di v r da bbext tune. Em bbextan tucar ef nakin cezay her giran didine wan Bbext li ku bin, bikevin kuna kewroşk j ji dest me xilas nabin dest me digihje wan Em goşt wan tke tke bikin bavn ber kikan

V car j Deng Fermandar Cangr hat bihstin:

Mirin ji bbextan ra!

Me hemyan bi yek deng ducar kir: Mirin ji bbextan ra!

Zipo got: Ez ji we ra dezgeyek hazir; sleh, pere, şervan, i lazim e dihlim. Ji xwe pere ne zehmet e. Xeraca xwe bistnin, talana xwe bikin per lazim e bi destxinin. Bo pere r-olaxn din j hene, hn zanin Plann we, taktk stratec j hazir in d dimne bi mran şer xwe bimeşnin welat azad bikin, bibin devlet

Piştra Zipo xatir xwe ji wan xwest: Hem ketin dor, xar bn dest w ma kirin. Zipo j ry wan. L Xelfe Heyder Mele sif bi gr qrn xwe avtin ling Şx Zipo bi v yek ra wek nerazbna xwe nşanda, got: Na na! L bi d w j got: Xwed badeta we qebl bike!..

Bi v away civn giha daw.

* * *

W var ku mixurbe ket, em li hespn xwe siwar bn bi rketin. Em bi şev r va bina, da ku kes nezane, dijmin p nehese em diine kder

Zipo ez Fermandar Cangr bi xwe ra dibirin, tev s mihafizan. Me zde kes ne girte cem xwe, da ku bala xelk nekişne.

Em hem li hespn baş siwar bn. Me du heb j hstirn barkir bi xwe ra dibir. Li yek xwarina me barkir b. Li y din j heqbeke mezin giran dardakir b. Ber ku em bi rkevin, Zipo gaz min kir, ew heqb ji min ra nşan da got:

V heqb tu li hstir bar bike av te tim li ser b; tij zr zv dolar in

Min got: Xuya ye em xezneyek bi xwe ra dibin. Ma ewqas tişt ji me ra lazim e? Di r da nabe bargiran?..

De keremke! got, Zipo. Aql Ehmo ewqas e!.. Lao ma ji zr dolaran zirar t? Bar me bila ew bin giran bin Ji me ra lazim dibe, di tengasy de dibe ku ew me xilas kin

Zipo ji bo ku ney naskirin, tebdl qiyafet kiri b. Ango cubb şxty şaşika kesk derxisti b, kiri b trek, kumek meleyan da b ser xwe.

Beşa: 18

ŞEV ROJEK Lİ BAJAR MR SADO

Em dine welat Mr Sado. Zipo digot: Min ewqas xizmeta w kir, şer gundyn Başr kir. Nuha j dora w ye, div ew j li me xud derkeve. Him j welat w fireh e, gund bajarn w pir in Bila cyek talde nşan me bide em l bihwirin. Ma Hesen Axa Amrk i bizanin em li wir in?..

Du roj du şevek em n. Cangr du mihafizn me di derheqa v r da gelek serwext bn. Şevan j wek ronahya roy rya xwe derdixistin.

Roja duduyan, ber bi vare em ji emek mezin derbaz bn gihan paytext Mr Sado, li xanek bn mvan. Me zik xwe tr kir, piek bhna xwe stend w şev li xan razan. Sb z Zipo ji min ra got: Had Ehmo, dora te ye. Here qesr, Mr bibne j ra bje ku dost te, Şx el Azam li vir e. Dixwaze zyareta te bike, qehweyek te vexwe. Her usa j bje, ql xwed nizane ku em li vir in. Da ku him ji bo me, him ji bo Mr tu serş nebe

Ji xan derketim, qesra Mr pirsm m, heya hatim ber der qesr. Min ji novedaran ra got: Dixwazim Mr bibnim.

Yek ji novedaran li ser cil min nihr got: Ohoo, tu k y Mr bibn? Here rya xwe da!..

Min got: Min ji dostek Mr ya bi nav deng silav anye

K ye ew dost bi nav deng?..

Himber v pirs dudil mam, bjim yan nebjim?.. Min dt wek din r nema got:

Şx el Azam.

Novedar piek sekin, fikir, piştra ser xwe hejand got:

Min nav şxek han ne bihstye! Piştra veger ji heval xwe pirs: Fadil, te navek usa bihstye?

W j ser xwe hejand got: Na!

Y ber cardin ji min pirs: Eva şx kjan welat Erebstan ye?

Min got: Na, ne ji şxn Erebstan ye. L yek ji Şx Kurdistan ye. Mr Sado w baş nas dike, dost hev bi dil can in

Novedar piek fikir, di dev xwe da kire mire mir piştra veger min got:

Deqek tu li vira bisekine, ez bipirsim werim. Novedar qas deh deqe şunda bi merivek navsere ra veger hat. Mirov ji min ra got:

Ez keyay Mr Sado me. Tu k y ji ku t? Min got ez Ehmo me, biray Şx el Azam im. Di şer Başryan da ez fermandar hzn w bm

Keya got: Haa Şx el Azam, Zipo Şer Başryan

Min got: Bel!

Hing bi ryek ken got: Tu bi xr hat! Keremke em biin hundir. Em ji dry bxe ketin hundur, ji nav baxek delal, ji ryeke bi gul ek derbaz bn, ji deryek mezin ketin hundur qesr li odeyek ku herhal ji bo mvanan b, rniştin. Keya ji xizmekaran ji bo min qehwe xwest piştra veger min got:

Nav min El Mect e Tu bi xr hat! Şx efend awa ye? awa b rya te bi v der ket? Gotineke te heye, keremke bje. Ez bigihnim Mr Sado. Mr nuha kar w heye, gelek mijl e

Min hal mesele j ra got. awa bihst ku Şx Zipo j li bajr e di xanek da dimne, şaş metel ma, ser xwe hejand got Hella hella! Piştra veger min, got:

Nuha tu here xan li wir benda min bisekine. L neb ku hn ji wir derkevin kesek we bibne Ez v mesel bi Mr ra qise bikim netc bigihnim we

Ez vegerm m xan, i b i ne b yek bi yek ji Zipo ra got. Zipo piek ket nav fikaran. L dsa j got: Baş e Helbet keya nikare bi ser xwe biryar bide. Mr w gaz me bike dostayetya xwe nşande

Piek şunda me dt li dora xana me eskeran girtin. Zabitek j li ber dr rniştye, ne kes dihle b hundur, ne j dihle kes derkeve Gelo ev i ş e?..

Zipo li v hal nihr got: Herhal ji bo parastina me ye! Xuya ye Mr Sado qmeteke mezin dide me

Di v n hatin da gelek bala min kişand: li v bajar li her meydanek pteke mezin kiri bn, wek dvan Hem j y eyn meriv bn. Her usa j li hem dwaran, li camekann dikanan da sretn w yn mezin dardakiri bn. Gelo ev k ye? Min xwe ne girt ji dikanderek kal pirs:

Xalo, bibexşne, ew meriv k ye?

Dikandar ecb ecb li ry min nihr got: Herhal tu xerb v welat y awa w nas nak? Ew Mr Sado ye, bav v welat ye

Min got: Haa, ev mesele!..

Ev yek bala Zipo j kişandi b, Ji min Cangr ra got:

Hn dibnin, xelk serok xwe ra awa hurmetkar e, awa qedr w zane! L we heya ro tmsalek min j nekir, resmek min j li dwaran ne xist

Min got: Keko, ew mr e, l tu şx . Xuya ye v mr wek kafiran kirye L evtişt di Misilmany da dibe? Tmsal resim gor dn me ne heram ın!

Zipo bi hrs got: Lao Ehmo, ewqas dibjim, l dsa j te hin tişt fm nekirin. Gune j bo belangazan in, ne ji bo serokan şxan. Hertişt ji wan ra helal e!..

d min deng xwe bir... Ji xwe ew ji me ra b şaretek. Her gotineke Zipo li ser heval hogiran wek emir ferman b. Pişt w roj me j dest p kir tmsaln w dane kirin li gel yayn bin hukma me da di malan da sretn w yn mezin daleqandin

Ber bi var merivek bi ciln swl hat, bi zabit ber dr ra qise kir piştra hat hundir, got Ehmed efend k ye?

Min got Keremke, ez im.

Got: div tu bi me ra wer

Em bi hevra derketin n. Mrik ez birim qesr dsa di w od da dam rniştandin. Piek şunda El Mect hat. Bi ryek sar dest bi axaftin kir usa got:

Ehmed efend. Ji Şx Zipor ra gelek silav me bje. Rast e, em dost hev in. L hn b xeber hatine. Xwez ber ku hn bn we merivek xwe bişanda ji me bipirsya. Mr Sado dibje ez gelek xemgn m, l mixabin rewş ne misad e. Hesen Axa yek ji dost me ye, dema bizane me Şx li vir kirye mvan, c day, w ji me bixeyde. Serda j Amrka, dijmin me y her mezin Him Hesen Axa, him j Amrk ji nuha va lan kirine, dibjin: Neb neb kes c bide Zipo!

Min got: Ma heyran, ew ji ku bizanin ku we c daye me? Va ye em bi veşart hatine ql xwed p nizane! Cyek usa ji me ra nşandin ku r p nakeve kes bi me nahese

El Mect ken got: Tişt usa nay veşartin, heval Ehmed Ji nuha va dinya alem bihstye ku hn li bajar me, paytext Mr Sado ne!

Min got: awa?!

Bel! Radyo dibjin, rojname dinivsin ku hn v sib ji em mezin derbaz vir bne Hesen Axa ji nuha va me gunekar dike.

Ez şaş bm mam. ji dev min ev gotin derketin: Hella hella! awa bihstine?..

Ed w yek baş nizanim Cassn wan pir in v zeman tişt nayne veşartin

Min cardin b hemd xwe got: Hella hella!..

Di navbera me da piek bdeng b. Ez xwe xwe fikirm: Gelo awa hay wan j b? Tu dib hinan di r da, yan li v bajar em nas kirin xeber gihandin neyarn me?..

El Mect cardin dest bi axaftin kir:

Bona v yek em gelek xemgn in ku nikarin Şx bikin mvan. Ji ber ku dijmin p hesyaye, hebna we li vir him ji bo we him ji bo me gelek xeter e. Mr j silav xwe dişne bo Şx, dibje iqas z ji bajr derkeve baştir e... Merivn me şev dikarin tev we heya ber m bn, da ku tiştek xirab neqewime

d gotin ne mab bjim. Rabm, xatir xwe xast zabit ku ez anbm, cardin bi min ra heya Xan hat.

Min hal mesele yek bi yek ji zipo ra neqil kir. Zipo gelek ber xwe ket qehir. Got: Ma dostayet usa dibe?..

L tiştek tune b em bikin. Zabitan gotin, xwe hazir bikin em şev bi rkevin. Usa j b. Me alaf da hespn xwe, ew avdan; l xwarin di gewrya me da ne Tar ket ne ket me hstirn xwe barkir, li hespn xwe siwar bn di bin avdrya mifrezeke esker da bi rketin.

Esker em ji m derbaz kirin vegern.

Beşa 19

Jİ BO SER ME MLYONEK DOLAR DANNE!

Bel, Mr Sado bbext derket awa hay xwe j b em ji welat xwe qewirandin. Dsa baş e ku em teslm Hesen Axa ne kirin... Zipo di r da keti b mitalan, digot:

Gelo eva rast e, hay wan ji me bye tu dib? Nebe ku Sado merivn xwe henek xwe bi me bikin, me bixapnin?..

L mixabin xeber rast b. Radyoyeke pik di dest me da heb, bi pl kar dikir. Me di saya w radyoy da him guhdarya radyoya me dikir, ya ku me li Gely Zipo rast kiri b, him j guhdarya BBC radyoyn din y dinyay dikir. BBC di xebern xwe yn sib da behsa me kir usa got:

T gotin ku Memed Axa Şx Zipo ji gund xwe kirye der. Ew tev end hevaln xwe yn sereke ji gely Beko revyaye xwe avtye bext Mr Sado, nuha mvan w ye... Hesen Axa gotye, Mr Sado dost me ye, div v tişt neke c nede diz keleşn han... Amrk j gotye ku Şx Zipo yek eşqya ye div kesek c nede mirovn han nebe piştgir curmkaran!.. BBC her usa j got: L Mr Sado gotye ev tişt bi tevay derew e, me ry Şx Zipo hevaln w ne dye, ew ne li welat me ye...

Rodyaya me j ev xeber bi temam derew derdixist digot: Neyarn me kesn minafiq derewan dikin. Şx li ser erda xwe ye bi mran şer Hesen Axa dike!

Zipo gelek bi hrs b. Berek va ji Mr Sado ra dida xeberan, berek va j digot: Gelo hay wan awa b ku em ji Gely Beko derketin hatin cem Mr Sado? Em ji wir şev derketin heya me hevaln xwe yn sereke ra j ne got ku diin kder... Nebe ku di nav me da cass hebin?..

Zipo usa digot av xwe li der dora xwe digerand. L ez bm, Cangr b s mihafizn me yn din ku Zipo bi xwe bijarti b, girti b cem xwe. Gelo Zipo di me da dikete şik? Bi rast dema ez li avn w yn bi şik tij dinrm ditirsyam. Kar Zipo aqil nagih, dikare yek-duduyan ji me wek cass lan bike bi dest y din bide kuştin!..

Pişt ku em ji m derbaz bn man ser xwe, me li cyek talde, bin darek da end deqe bhna xwe stend Zipo ji min Cangr ra got:

Raya we i ye, em i bikin? Pş me girtye, paş me girtye. Ne mr Sado me dike mvan, ne j em dikarin vegerin gely Beko...

Ez Cangr li ry hev nihrn, em i bjin? Tişt ku du roj ber min ji Zipo ra goti b dsa hat ser zman min; l min xwe ragirt, min hing dersa xwe girti b... Tu nabj Cangr j wek min fikirye! Got:

Şx min, heval me li yayn Başr in. Ewn Gely Beko j nuha ne gihane wir. Em ima nain? Ev der d erda azad e hukma Mr Sado j li wir derbaz nabe... Li cy ku mineta xelk bikin, em xwe bavjin yan. Em Başryan dest bidin hev, şer hem axayan bikin...

Ry Zipo tirş b, veger avn xwe li min gewr kirin got:

Ev gotinn te ne. Te ji Cangr ra got, ne?..

Min got: Tobe, min ji Cangr ra tiştek ne gotye!

Zipo veger Cangr, got: Cangr, lao tu dizan ku ez biim yayn Başr i dibe? Tab, nizan, ji ku bizan; aql te tr nake! Roja din Hesen Axa Mr Sado, tev Amrkyan wan yan dşewitnin, ek kmyew, heya atom davjin! Ew me hemyan qir dikin. Ez ne di derd can xwe da me, l naxwazim ewqas heval xwe, xelk b gune b qirkirin...

Cangr wek curmeke mezin kirye sor zer b got:

Tu ji me baştir dizan Şx min. Tu awa emir bik em usa bikin...

Zipo axaftina xwe ajot: Him j bawerya min bi wan başryan tune. Me ewqas şer hevdu kir, ewqas meriv ji hev kuşt. Ew mixtarn wan Xell Cell j meriv nglz Amrkyan in, bi Hesen Axa ra didin distnin. Em bi dest wan kevin ew ji Hesen Axa xiraptir bikin...Tu j v gotin cardin negre ser zman xwe!

Cangr tirsya bdeng b. Zipo piek sekin biryara xwe da:

Em biin gund Ferhan Axa. Ferhan Axa heval min eskery dost min bi dil can e. Car min ji talana Başryan end hesp j ra şandi b gelek kfa w hati b. Digot: Tu li Cem Memed Axa i dik, were cem min. Gund min pir in, xweştir in, erda min av ye, bi bhn bereket e. T da pembu, kunc, kindir heya gula xaşş digih... Were ez gundek bidim te bi kfa xwe t da rn ji derd Hesen Axa xilas be. Em herin ba w. iqas nebe heval eskery ye, wek Mr Sado li me bbext nake. Heriqas axa ye j, w Hesen Axa di waxt da ji hev du mr kuştine, neyar hev in. Bona v yek, w j gelek alkarya me kir. Sleh xwarin ji me ra şandin. Em herin wir...

Bi v away me ber xwe da rojhilat, hesp xwe zengu kir n.

Ber bi var em gihan gund Ferhan Axa. Qonaxa w ji ser gund ra, di nav bax baxeyek mezin da b, ku dora xwe serbiser bi bedestenek dihate pan. Me hesp xwe raste rast ajote ber dery mezin bilind. Mihafizek me ji hstira xwe hat xar der kuta. Piek şunda yek xort hat der vekir. Me silav day, w got: Eleykmselam! Hn k dipirsin? L tişt xerb, wek usl me kurdan ne digot ku Hn ser avan hatine, kerem kin, peya bin...

Zipo got: Em mvan Ferhan Axa ne.

W xort got: Ez j birazy Ferhan Axa me. Mixabin ew ne li mal e ro sib j nay. Ez we bibim mala mixtr. Ew j ne byan ye birazy Ferhan Axa ye.

Zipo ji v gotin aciz b. Adet ne ew b ku tu bi ber der yek, l ew te negire hundur bibe ber der yek din... Dsa j tiştek tune b em bikin, tev w xort n mala mixtr.

Pişt rniştin xrhatin, ewana ji me pirsn, gotin: Hn ji kuda tn, kuda diin?

Me got: Em ji gund Terxan tn dsa vedigerin w. Em mery Cimşd Axa ne. Karek me bi Ferhan Axa heye, em w bibnin vegerin...

Mixtar, ku nav xwe Bextyar b, got: Hn ser seran, ser avan hatine. Ap min Ferhan j nşalla ro sib were.

Ji me ra ay ann bo xwarin hazir kirin. Gundyn ku bihstin, hatin di od da kom bn. Pişt ku sohbet piek germ b, mixtar Bextyar got: Dibjin li al Flikan li Gely Beko yek sergerde derketye, bi nav Zipo. Xwe li şxty danye, l talana xelk dike. Radyoy gava din behsa w dikir...

Em li ry hev nihrn. Zipo zer b, Cangr sor b. Mihafizn me hindik ne ma dest bavjin slehan. Da ku şaşyek nekin, Zipo bi av xwe şaret da wan got:

Bel me j nav w zat bihstye. L ew mesela talan derew e... Radyoy i digot?

Digot Memed Axa heya nuha ew bi kar anye nuha j bi zora Hesen Axa ji gund xwe qewirandye. Zipo ye cem Mr Sado, w j qebl ne kirye... Dibjin Zipo li ser yan as bye. htimal e ku xwe bavje bext mr axayn din... Her usa j dibjin dijmin w Hesen Axa ji bo ser w mlyonek dolar danye; ango k w bigre teslm Hesen Axa bike, mlyon xwe di dest da w bistne...

Gundyek ji w al deng xwe bilind kir:

Mlyon dolar j ne km pere ye bavo, ma xilas dibe! Talya merivan hebe, ew Zipo t ber der merivan!..

Em cardin li ry hevdu nihrn. Zpo usa zer zepal bb, te kr lxistana dilopek xwn j ne di...

Yek ji wir got:

Usa ne bje Silman, ew pere heram e!

i heram e lo, wek şr dya min helal e! Ew j mirovek talanker sergerde bye. Ger b girtin ceza xwe bibne ne baş e?

Yek belengaz ku ber bi dr rnişti b, got: L wek ku min bihstye, ew şxek mezin e, alimek giran e. Dibjin nexweşan xweş dike; kor diin cem w dibnin, kd bi lingan dikevin...

Yek din got: Heya dibjin jinn ku zarokn xwe nabin, ji wan ra nivştan dike, w deq dibin xwed zaro...

Gundy bi nav Silman got: Helbet dibe! Meley gund Cebecr j usa dikir, l marifeta w ne nivşt b. Fen ft w piştra derket meydan gundyan ew qewirandin...

Gundyek rsip got: Haşa haşa! Dibjin Şx El Azam mirovek bimbarek e, wek melekan e, w tişt nake...

Ser v gotin ez b hemd xwe kenm. Zipo ew kena min dt av xwe li min gewr kirin. Piştra veger ji gundyan pirs:

Li v gund di gundn dor da mirdn w şx hene?

Bel bel, hene, gotin.

Yek ji gundyan zde kir: Mirdn w yn usa hene ku, xwe li ber w didin kuştin...

Vcar j Zipo li ry min nihr wek rovyek ken.

Gundyn nav od bi v away ketin nqaşek, ku hinan digot meriv Zipo bigre teslm bike per xwe bigre, hinan j digot ev tişt nabe, bbext ye... Mixtar bi xwe j, wek tiştek hatye br, av xwe li ser me gerandin, da em k ne? Hal me li sergerdeyan die yan nae?.. Piştra j tev axaftin b usa got:

Gundno, dev ji nqaşeke usa b mane berdin! Em mirovn xanedan in. Heya sergerde şqya be j, ger b ber der me, em w teslm kes nakin. Ji xwe Ap min Ferhan j goti b, dibe ku Şx Zipo di al me da b. Tu xiraby p ne kin, l ne hlin li gund bimne, bo me ne baş e... Dijmin me ji xwe gelek in, em wan zde ne kin. Dijminahya xwe Hesen Axa cardin germ ne kin. Ger hat, j ra r nşandin, bila derbaz be here gundek din...

Ser v gotin Zipo ket telaş şaret da min, ku em rabin. Bi rabna Zipo em her pnc din j rabn ser pyan, Zipo got:

Gundno, madem Ferhan Axa ne li vir e, bi zna we! Em nuha biin piştra dsa bn.

Gund ji nişkva rabna me şaş metel ma bn. Mixtar ecbmay got: Ma ima ecele dikin, we hn xwarina xwe nexwar, usa dibe?

Zipo got: Dibe dibe! Wek me xwarye, spas! Ji Ferhan Axa ra j silav me bjin. Bjin ku heval te y eskery, dost te y bi dil can hat . Ew ku s hespn kihl dyary te kiri bn...

Hespn me di hewş mixtr da bn. m xwe hn tr nexwari bn, em l siwar bn, me heqbn xwe li hstiran bar kir, vegern gundyan got:

De xatir we!

Gund Mixtar Bextyar heriqas gotin: Oxra we bi xr be! l gelek ecbmay li me dinihrn. Hing ji nav gundyan yek got:

Gelo eva ne Şx Zipo ye?!.

Yek dudoy din gotin: Bel bel, ew e!

Yek xwe avt ber hesp Zipo got: Şx min kuda di, were bibe mvan me!

Yek-duduy din gotin, Xwed ew ji me ra şandye, bernedin bie!

L Zipo wek tirsya b, got: Zarono mesekinin! hesp xwe zengu kir. Me j hespn xwe dan ber zenguyan, her usa j bi şeşarn xwe end gule berdan bi toz dmenek ji gund derketin.

Deng Silman ji dr va heya me dihat: Heywax hey, mlyon dolar !..

Me middetek hespn xwe bezandin, heya ku em mn bn kes bi d me nay. Ji xwe mixurbe j d ketib erd. Li ser kanyek me piek bhna xwe stend, hesp hstirn xwe av dan. Ji sib da paryek nan ne keti b gewrya me. Di tr me da piek nan penr heb, me derxist xwar.

Zpo ji Ferhan Axa ra dida xeberan digot: Hela li v bşeref binre! Texmn kirye ku ez di al w da bm... Helbet meriv di al dost xwe da die. L ew dost ne bye, bbextek bye. Herhal ji bo w tirsye ji mal revye. K zane, belk j li mal b, xwe ji me veşart... Şeytan dibje şev bavje ser qonax bişewitne, ew zar z xwe j tevl!

Cangr hema rab ser pyan got: Şx min, tu emir bike ez s heval nuha vegerin, qonaxa w li ser w hilweşnin! Ji xwe di oda Mixtr da hindek nema rabim li wan biweşnim...

Zipo got: Xwed ji qreta te raz be, Cangr! L usa nabe. Nuha ne wexta w ye. Em div ber ji xwe ra sutarek bibnin. L nşalla ew wext j b, em hesab xwe ji hem bbext bşerefan bibirsin...

Em li hesp xwe siwar bn bi r ketin.

Beşa 20

BELK FİLLE ME BİHEWNİN...

Em din, l din kder em j nizani bn!

Li pala y di şikeftek da me piek bhna xwe stend. Payz b şev d li van yan sar bn. Ji bo ku cy me eşkere ne be, me agir j daneda. L tişt baş, me end betanye girti bn cem xwe. Me yek bin xwe ra, yek j ser xwe ra dirj kir di xew da n. Her s mihafizn me li ber şikeft bi dor nobe girtin.

Sib bi şevaq em rabn dsa bi r ketin. end roj b di ryan da em westya bn. Me tr xwe ne xwari b venexwari b. eteyn me yn ser y hn van tiştan bn, jyana wan her roj usa b. L bir min Zipo, ango Şl el Azam hn van tiştan ne b b. Cy w tim germ b, cila w tim nerm b. Xwarina w j tim xweş b, sifra w dewlemend b ku ji şr ivkan p ve hertişt heb...

Ji ber ku end roj b em di r da bn, hal me j ne baş b. Cil me di nav toz hery da ma bn, rya me dirj b b. Em bi v hal xwe li haydtan bn... Zipo li hal me nihr got:

Gelo di v nz da gund bajar tunin? Em berberek bibnin tiraş bin. Xwarineke germ bixwin.

Cangr got: Du saet w da bajarek pik heye, bi nav Qelasor. Li wir berber j heye aşxane j.

Zipo ji xwe wek şxek xwed ryeke reş dirj b. Min got: Keko, ma tu j dixwaz rya xwe kur bik?

Zipo got: Bel. Ev r ji bo min ne baş e, min nas dikin...

Dema em hatin nz bajr: Zipo got: Baş nabe em hem bi hevra herin. Dibe ku nas derkevin. Malm e li ser me perek mezin danne... Em li vir bisekinin, Ehmo tu bi mihafizek herin, i lazim e bigrin werin. Ji bo min qatek cil efendyan, cotek qondire şewqeyek j bne.

Me usa kir. Ew li wir man ez mihafizek n. Me xwarin, qatek cil, şewqeyek, du s kiras tiştn r kurkirin (meqes, neynik, gzan, sabn, fire) kir vegern. Min cil li ser xwe cribandin, l dsa j yn fireh, ango gor qalib Zipo kirn; ji ber ku Zipo qelew b, du qat min dikir...

Me di w gely da li ber avek xwarina xwe xar rya xwe kur kir. Riya Zipo min kur kir, ji xwe bawerya w bi kesek din ne dihat ku gzan bide dest sty xwe li ber dayne! Zipo ne ten rya xwe, siml xwe j da kurkirin.

Min got: Keko, ma b siml awa dibe? Kurd me i dibjin?..

Zipo got: Dev ji Kurdan berde, lo, ro ne roja mrany ye! Tu nabn dinya alem bi d me ketye...

Bi rast j dinya alem bi d me keti b. Me guhdarya xebern BBC kir, digot: Sergerde Zipo end merivn xwe duh li gund Ferhan Axa hatine dtin. Zipo ye ku xwe bavje bext Ferhan Axa, l w der qonaxa xwe j ra venekirye gotye z ji vir herin! Hesen Axa mlyonek dolar ji bo ser te danye... Pişt ku gundyan ew nas kirine, Zipo mervn xwe bi lez bez ji gund revyane!..

Zipo digot: Hella Hella!.. Xeber i z li dinyay belav b? Gelo btla van gundyan heye i? Piştra j ji Ferhan Axa ra dsa da xeberan, got: Min ji we ra goti b da... Ew bşeref li wir bye der qonaxa xwe ji me ra venekir. Bila be, lo Ferhan, rojek firsend bikeve dest me j, xwed kerm e!..

Zipo şal şapik Kurd avt, cil teze li xwe kirin, şewqe da ser xwe, qondire kire p b wek efendy bajarek... Got: d bi v qilafet kes min nas nake, rehet bin!

Bi rast j Zipo pir guhar b. Heval me y novedar ku ji w al hat hay xwe ji tiraş cil guhartin tune b, ber Zipo nas ne kir, xerb xerb l nihr, wek rast yek nenas hatye. L pişt ku nas kir, got: Wey, Şx min, ma tu y?!

L bi rast, ez bma min j nas ne dikir.

Piştra me metareyn xwe ji ava w kany tij kir bi r ketin. Zipo got: Em ber bi Rojava biin. Li wir gundek fillan heye, filleyn Rom, ew dostn min n baş in. Ew bi şer me Hesen Axa gelek kfxweş bn. Res wan end caran meriv xwe şandin Gely Beko, cem min. Yek ji mezinn wan, Petros digot: Rojek ku ket tengasy di al me da were... Dery me ji te ra vekirye. İro ew roje, em biin!.. Me ji Misilmanan tu xr ned, belk Fille me bihewnin...

Em li hespn xwe siwar bn ew dan ber zenguyan... Şev rojek bi v away n. Em ji deşteke fireh derbaz bn, ji dora golek zivirn, di gelyeke kr dirj da hilkişn. Ji beza end roj li van ryn yan, naln hespn me d weşya bn, heywan di nav kef kopirk da ma bn. Di ser rya xwe da em ji end gundan derbaz bn, l egle ne bn. Carina li ser kanyek, yan mrgek me bhna xwe stend hesp hstirn xwe berda ku birin.

Di r da Zipo digot: Me ji Petros hevaln w ra gelek berx şerj kirin, ka em binrin ew me awa diezimnin. Ew j wek Mr Sadoy bbext bşeref Ferhan ne kin baş e!

Xuya ye av Zipo d tirsya b. Min j pirs: Keko, sebeb dostayetya wan filleyan bi me ra i b?

Zipo got: Di navbera Hesen Axa wan da dijminahyeke kevn heye. Ji xwe navbera Hesen Axa hem crann xwe ne baş e. Hesen Axa yek şerrd e, li v mintiq bela xwe bi herkes gerandye. Nuha j li ser cizrek ew fille şer hevdu dikin. Ka golek heb, ro em ji ber derbaz bn, cizr di w gol da ye.

Roja duduyan ber bi var dra gund ji dr va xuya kir dema mixurbe ket em gihan gund Petros.

Me ji xortek mala w pirs, xort ket pşya me em birin. Em li pşya dr ji hespn xwe hatin xar. Mala w maleke mezin ji kevir sip b. Der dor bi darn porteqal lmon, bi guln qetmer xemil bn. Petros awa der vekir li himber xwe em dtin, ber em nas ne kirin, got: Kerem kin, hn k dipirsin?

Dil min li hevxist, min got herhal eva j wek Mr Sado Ferhan Axa dery xwe ji me ra bigre... Zipo got:

Em te dipirsin, dost min hja Petros, ma te ez nas ne kirim? Hela baş binr... Petros avn xwe li ry Zipo gerand got:

Ma tu ne Şx...

Zipo got: Bel bel, ez im...

Petros got Wey Şx Zipo, tu y haa!.. Ber bi şx ew hembz kir, got: Tu bi ser seran hat! Qisr menre, bi v qilafet walleh min tu nas ne kir. Te rya xwe girtye, cil xwe guhartye, b cubbe şaşik... Piştra veger me: hn j xr hatine, de kerem kin, em biin hundur.

Hing dil min rehet b tirsa min rev. Min got gawir xelk ji axayn me camrtir derket va ye himbza xwe ji me ra vekir... Li ry Zipo nihrm, ew j gelek kfxweş b.

Petros emir da xizmekaran ku hespn me avdin bibin tewl, m bidin. Min dsa şaret da mihafizan, heqbn ser hstir daxistin bi xwe ra ann. Em ji dery qonax derbaz bn, hilkişn oda mvanan. Hundur qonax j bi xale kursyn rniştin, şemdan awzeyan, bi tmsaln pik resmn rengn baş hati b xemilandin. Xuya ye Petros yek dewlemend e ehlikf e...

Em rniştin hal xatir hevdu pirs. Petros ji xizmekaran ra got: Mvan me ji rya dr tn, nuha t bir ne, ay qehwe, ava porteqal bnin xwarin hazir kin.

Pişt ku ay qehwe hat, Zipo dest bi axaftin kir usa got:

Heval delal Petros, herhal hay te heye ji tiştn ku hatin ser me...

Petros got: Bel heye. Van rojana radyo rojname bi xebern derheqa we dagirt ne.

Zipo got: Mixabin em mecbr man, me Gely Beko terk kir. Hevaln me yn din şervann me derbaz Başr bn. Hinek j wek ber li Crkan, Flikan c warn din ne ber xwe didin, şer Hesen Axa dimeşnin. Helbet ji bo min ne dib biim ser y. Min got li cyek usa bim ku him ewle be, him j hay min ji dinyay hebe, da ku bikaribim v şer bimeşnim... Da min rya dostn xwe yn sereke girt hatim vir...

Petros got: Tu bi ser seran hat. Te rind kirye, biryara te li c ye. Pek kes dizane tu hat vir?

Zipo got: Na, ji me p ve kes nizane. Me ji ql xwed ra ne gotye.

Eva baş e! got Petros. Bila kes nezane. Heya ku ez resn me ra qise bikim, em i bikin, tu li ku cwar b. Ez hvdar im, resn me i lazim e bikin. Tu dost me y hja y ro ket tengasy, i dikeve ser me div em pk bnin.

Zipo got: Xwed ji te razbe! Tu kur camran wek dostn rast qise dik. Li ba me gotinek heye, dibjin dost di rojn reş da xuya dibe...

Petros got: Bel usa ne. Li ba me j gotineke nz w heye. Dibjin: di rehety da dost, di tengasy da dijmin pir in!..

W şev, pişt şveke delal, bi kebab birinc fk, bi req şerav, me di qonaxa Petros da di hemameke delal da xwe şşt, ciln teze li xwe kirin di ciln qştk da xeweke rehet kir... Di jyana xwe da min rehetyeke usa ne dti b. Sib j me ser av xwe şşt li dor sifreyeke dewlemend rniştin ku t da hertişt heye.

Pişt taşt, Petros got: Hn li rehetya xwe binrin, ez herim cem res me, mesela hatina we p ra qise bikim.

Beşa 21

FİLLEYAN J EM KİRİN DER

Pişt ku Petros ji mal derket, ez Zipo j daketin bxe, piek geryan. Cangr j ji dr va av xwe li ser me b, ango i dibe i nabe...

Li bxe cure cure gul kullk andi bn. Reng wan bala merivan dikişandin bhneke xweş didan. Darn porteqal lmon bi fkyan dagirt bn. Me ji darek porteqal j kir xwar. Du zarokn Petros, ke lawek li dor hewz dilstin li ser av keştyn leystok digerandin. Zipo av xwe li ser daran, kullkan wan zarokan gerand got:

Ev der i xweş e, Ehmo, wek cennet ye. Xwez meriv li cyek usa bij...

Min got: Bel, rast e. L welat me j xweş e, Keko, ger xwedit l hebe...

Welat me xweş e, l b aşit ye, tim bi şer pevn e. Va ye emr me j derbaz dibe die... Meriv li vira malek tev baxey w bikire, jinek j bne zarok t da bilzin... d ne şer pevna dinyay, ne derd axayan... Per me j heye, tra end malan dike!

Ez ecbmay li ry w nihrm:

Min got: Keko, ma tu rast dibj, yan henekan dik?

Zipo hema bersva min ne da, ketib nav fikar xeyalan. Piştra i ji ser w derbaz b nizanim, got: Henekan dikim lo! Ma li gund fillan i ş me heye? Him j vira nzik Hesen Axa ye, rehet nade me.

Pişt nvro Petros veger, l ry w ne diken, wek hin tişt baş ne meşyane. Zipo j pirs:

Xr e, Heval Petros, tu piek xemgn xuya dik?.. Serok ji bo me i dibjin?

Tiştek xirab tune, got Petros. Serok dibjin, bila Şx end rojan bibe mvan m, em bifikirin i bikin. L bila kes p nehese...

Bi v away em end rojan di mala Petros da li benda biryara rersn Romyan man. Cy me rehet b, xwarin vexwarin tr heb, Petros j camr ji bo rehetya me texsr ne dikir; l iqa nebe em wek hepsyan bn. Em ji mal dernediketin kes j ne dihate cem me.

Piranya waxt me bi guhdarya radyoyan syra tlevzyon derbaz dib. BBC y din carina behsa me dikirin. Di yek-du roj pşn da digotin: Ne xuyay ye Şx Zipo li ku ye. Hinek dibjin li ser y as bye, hin j dibjin ye Başr...

Zipo bi v xeber kfxweş b got: Xuya ye ra me winda kirin...

L hin xebern xirab j hebn. Wek: Hesen Axa li d ra Zipo ye, cy w doz kirye, ro sib ew b girtin... Yan j, gor hin xeberan Zipo hatye kuştin!

Xuya b ev xebern han bi dest merivn Hesen Axa dihatin belavkirin, da ku moral dost heval şervann me bişkne. end roj b hay hevalan ji me tune b, gelo em n kder, li ku ne?.. Hing tesra van xeberan zdetir dib.

Zipo got: Div em dereng nemnin, bi hevaln xwe ra pvend daynin. Petros got, hn dikarin tlefona min bi kar bnin. me bi rya tlefon bi hevaln xwe yn Ewrp ra pvend dan. Helbet, me cy xwe eşkere nekir, l me got cy me baş e, ewle ye, bo me xem ne kin. Heval pir şa bn ev xeber di nav end saetan da li dinyay belav b.

Hevalan gotin, ji bo piştgirya Şx mezin heval li her der seferber bne. Civnan dikin, tlan dikişnin, pere komdikin hwd...

Radyoya me bi xwe j wek her tim bi hella hella b. Hevalan dsa btaran dikirin, digotin Şx Zipo li yayn welat e, ser erda xwe ye, wek mran şer Hesen Axa axayn din dike!..

Zipo, her iqas zanibe derew in j, ji van gotinan hez dikir kfa w dihat. Digot: Eferim ji hevalan ra! Syaset usa ye, propagande usa dibe!..

L roja sisyan ber xeberan guhar. BBC radyo tlevzyonn din digotin Hesen Axa gotye Zipo li gund Romyan e ew v tişt tucar qebl nake. Eva dijminahyeke mezin e. Div Rom yan Zipo teslm w bikin, yan j ji gund xwe bikin der. Ne usa ew dibe seseb şerek teze di navbera w Romyan da...

Bi bihstina v xeber ry Zipo j, y Petros j zer zepal b.

Petros got: Gelo, Hesen Axa awa p hesya ku tu li vir ? Tişt ecb!

Zipo got: Ecb ku awa ecb! Tu dib eva bnamsa ji xeyb dizane, wek şx ne ez im, ew e!

Me li ser v mesel, li ser cassn Hesen Axa qise dikir ku, ji Petros ra telefon hat. Petros got: Ji qesr gaz min dikin, herhal ev mesele ye... Ez biim bm.

Bel, texmna Petros rast b. Resn Romyan j ra gotine ku, Rewş xirab e. Hesen Axa zor dide me em ji bo şerek teze ne hazir in...

Zipo got: Bel, Heval Petros, xuya ye ji me ra dsa r xuya dike. Em biin, l ku da?..

Zipo gelek xemgn bare b, wek per baskn w şikya bn. Petros j gelek xemgn xuya dikir. Digot: Mixabin, tiştek ji dest min nay. Heya serokn me min gunekar dikin, dibjin, ev bela te li ser me pa!..

Zipo ji hevaln Ewrp ra tlefon vekir. Wana j xeber bihsti bn keti bn telaş. Gotin ger dikarin du-s roj destr bidin me, em li areyek bigerin. L Romyan j gelek ecele dikirin ku em derkevin. Li dawye Petros bi hevaln xwe ra qise kir em w şev ji gund derxistin, derbaz mezrak kirin. Em du roj j li wir man. Radyo tlewzyona Romyan j xebern di derheqa me da wek derew nşandan. Gotin: Li vir merivek usa tune. Dibe ku b hay me hatye, l ji gund derbaz bye, ye...

Roja sisyan ji me ra tlefon hat. Hevalan gotin wan ji welat Kont Zorodn soz girtine, bila Şx derbaz wir be. Li wir gelek dost hevaln me hene ku dikarin li me xwed derkevin.

Petros j ev plana me gelek li c dt. Got: Kont Zorodn mirovek xurt e zora Hesen Axa nay. Dema ew pişt bide we, d kes nikare pş li we bigire...

Zipo ev plan qebl kir. Ji xwe bo me ryeke din ne ma b...

Petros bi rya hevaln xwe ji me ra pasport nasnamn sexte da kirin. Ji ber ku vir w da d hesp bi kar ne dihatin, me bi per xwe cpeke teze kir. Şukur per me pir b, heqba me tij zr dolar b... Şofr me j Fert b, yek ji wan mihafizn me. Her usa j d ne dib ku mihafizn bi sleh bi me ra werin. Me ten Frt bi xwe ra girt, Cangr du mihafiz din j hesp sleh girtin vegern cem hevaln me yn y.

Bi v away em ji gund Romyan derketin n gihan welat Kont Zorodn.

Beşa 22

Lİ WELAT KONT ZORODN

Em bi rehet derbaz welat Kont Zorodn bn raste rast n adresa ku hevalan da b me.

end mirdn Şx li v welat kar dikirin. Tişt baştir, li v welat hin gund Kurdan j hebn. Kurd me, malm e, yan ji ber zulm kotek axayan, yan ji xizany bo nan karek gelek caran terk welat kirine, li ar al dinyay belav bne... Li nav Kurdn v welat j nav deng Şx hati b bihstin ji nuha va mirdn w b bn.

Heval mirdan em birin iflgek li dora bajarek. Xwedy itlg nasek wan b. Gotin: Ev der ewle ye hay kes p nabe ku hn li vir in. Li vir strehet bikin, heya ku nas dostn soz dane me, v mesel ji bin va areser bakin, da ku Şx bikare li vir bimne şoreşa xwe bi r va bibe...

Zipo got: Ma we bi Kont ra qise ne kiri b?

Gotin: Na, hn hay Kont Zorodn tune. L y ku me p ra qise kirine, ew j merivn Kont n sereke ne. Wan gotin: Metirsin, em cy Şx li vir kin!..

Welat Kont Zorodn fireh b. Ew, her usa j xwed leşkerek xurt b tirsa w ji kes tune b. Di zeman ber da di navbera w Hesen Axa da gelek şern xwnrj b bn, l di hem şeran da Kont Zorodn zora Hesen Axa biri b gelek erd w zeft kiri b. Bona v yek Şx Zipo gelek kfxweş b digot: Gotina Petros rast e, dema Kont Zorodn piştgirya me bike, pişta me nay erd. Em zora Hesen Axa bibin vegerin welat xwe, hukim bikin...

L dsa j tirsa w heb. Ev şer Kont Zorodn Hesen Axa, di dema bav kalan da b bn d ber da ma bn, gelek waxt b ku li hev hati bn navbera wan xweş b. Bona v yek, Zipo digot: Dibe ku Kont Zorodn nexwaze pvendyn xwe Hesen Axa xirab bike...

Bi v away em end rojan li w itlg man. Di v navber da heval bi kar me mijl bn. Bi rya nas dostn xwe, hewl didan ku rojk ber ji bo me destr derkeve, da em li v welat bimnin. L tirsa Zipo rast derket. Merivn Kont Zorodn di v war da b bn du beş. Hinekan digotin bila Şx li welat me bimne, bo me j baş e. Hinekan digotin, nabe, pvendyn me bi Hesen Axa ra nuha baş in, em van pvendyan xirab ne kin...

Pişt ku Kont hişyar b em li wir in, leşkern wan itlg girtin bin qontrol. Ji me ra gotin, eva ji bo ewleyya we ye. L her usa j dixwastin bizanin em i dikin, k t k die...

Carna em derdiketin di nav erd itlg da digeryan, l dr va ne din. Neyarn me dsa ra me winda kiri bn. Radyo tlevzyonan di derheqa me da gelek tişt digotin. Hinekan digotin li cem Romyan in. Hinan digot, ji wir derketine ne welatek din... nav gelek cyan digotin ku em ecb diman...

L nizanim awa b, Hesen Axa hevalbendn xwe dsa cy me doz kirin, gotin Zipo li welat Zorodn dimne. Li wir bi merivn xwe yn welat din ra dide distne...

L Kont Zorodn got: Ev xeber şaş e, merivek han li welat me tune!

Gelo wana awa hn bn ku em li vir in. Dibe ku di nav hevaln me da cass hene, dibe ku ji xelk v welat hin kesan ev xeber gihandin neyarn me... L yek ji merivn Zorodn ku hati b dtina me, got: Amrkyan ew agah dane wan. Wana guhdarya tlefonn we kirine Hesen Axa p haydar kirine.

Zipo got: Ew awa dikarin li vir, li welat we guhdarya tlefonan bikin? awa zanin ez bi kjan tlefon bi k ra qise dikim?..

Meriv got: Nuha ev tişt di saya pykn ezman da gelek hsan bye... Amrkan di saya wan da dikarin guhdarya hem tlefonan bikin... Div Şx bi xwe tlefon neke, deng w nas dikin. Div hn di tlefonan da navan hin tiştan eşkere ne bjin...

Bi rast ew tişt ne kete ser me, l dsa j xuya ye van camrana zanin. Me got nah şunda em j hesab van tiştan bikin.

Min ji Zipo pirs: Keko, temam, me ji Hesen Axa axayn din fm kir, em şer wan dikin; l va Amrkan ji me i dixwazin? Ka me mirşkn wan ra gotye kiş?..

Zipo got: Amrka axay her mezin e li dinyay, him j cendirmey dinyay ye! Bona v yek, naxwaze bindest ser hildin li tu cy dinyay...

Min ser xwe hejand got: Hella hella, bext me y xirab...

end roj din derbaz bn. Me bihst di v navber da lyn Hesen Axa tn diin ji Kont Zorodn dixwazin ku me teslm wan bike... Dibjin: Em baş zanin ku Zipo nuha li welat we ye. Hesen Axa dibje em dost hev in, usa nabe. Van sergerdeyan gelek maln me şewitandine, pez dewarn me talan kirine, mirovn masm, jin zarok kuştine...

Bib neb tirs telaşek em girtin. Min got: Keko me xwe avtye bext Kont, ma ew bbextyeke han bi me dike?

Zipo got: Bext axa mr hukumdaran tune! Carina dikarin bo mesleheta xwe bav biray xwe j bifroşin!

Rojek yek ji memrn Kont y dereca bilind hat itlg, silav li me kir got: Mixabin Hesen Axa bi hebna we li vir hesya. Me heriqas got Şx merivn xwe ne li vir in, l ewana baş zanin ku hn li vir in. Dibjin wan teslm me bikin. Ango rewş ne baş e... Bi van gotinan dt ku reng me avt, usa dewam kir: Na, netirsin, em we teslm nakin. L em dixwazin hn welat me terk bikin!

Zipo bi dengek xemgn perşikest got: Hn dewletek xurt in, ger me bihewnin Hesen Axa bi we i bike?

Na, nikare tiştek bike. L em naxwazin pvendyn xwe xirab bikin. iqas nebe em cran hev in. n hatina me, dan stendina me heye bi hevra...

Bel, xwendevann delal, ez dirj nekim, dawya daw welat Zorodn j ji me ra ne b yar em cardin bi ryan ketin.

L em bina k der? Per me heb, heqbn me tij zr zv dolar bn. Mirdn me yn v welat j di nav xwe da pere zr dabne hev gihandin me. Di bin me da cpeke teze, di berka me da pasport j hebn. L evana hem bi i ra dibn? Li v dinyaya fireh ji me ra welatek tune b... Ji me ra bajarek, gundek, malek tune b... Em wek mişkek bn ku ji kuna xwe derketye, pisg li d ye dinya l teng bye!..

Ten cyek heb ji bo me, ku himbza xwe ji me ra vebike, ew j ol yayn welat me, daristan şikeftn me bn... L ji bo v j kek min Zipo dil ne dikir... Malxirab te digot t da dil gurik ne maye, ewqas tirsye. Zipo dixwast xwe bavje sya axa mr hukumdarek li wir di nav ewleyy da bij...Beşa 23

MEŞA SER ROMʅ

Me got, vcar em biin welatek dr ku ne cnar Hesen Axa be. Ji ber ku gelek kes naxwazin li ber poz xwe dijminek peyda kin. Gotinek heye, dibjin: Bila dr be, bila gur be!

Me jpa xwe ajot ber bi rojava n, du roj du şevan şunda gihan bajar Gondolya. V bajar nav xwe ji belemek girtib ku j ra digotin gondol. Ke kolann v bajar bi ava deryay dagirt bn ji ser ra ew belem din dihatin

Em li wir, li mala hevalek me bn mvan. Şukur li her der heval hebn, mirdn Şx wek hebn tizbyan li van welatan belav b bn...

Me got w şev em bhna xwe bistnin roja din bi hukumeta v welat ra pvend daynin, xwe bavjin bext wan. Hevalan digotin serokwezr v welat, Snyor Ancelo yek sosyalst e, ango dost karker gundyan e. Ew herhal ji me ra xwed derkeve, me teslm dev gur neke

L mixabin nv şev ku em hn teze keti bn xewa şrn, polzn wan li dery me xistin em girtin birin, avtin zindanek. Digotin, Hn b destr ketine welat me!

awa hatin girtina me ya v welat hat bihstin, him li welat, him j li ar al dinyay b hella hella. Radyo tlevzyon rojname bi xebera me dagirt bn. Resmek Zipo bi cubbe şaşik, nizam ji ku pyda kirine, li malpera pş ya rojnameyan b. Gelo ev Zipoy me i nsan giranbuha bye! Nuha bav min xweş bya ev yek bi av xwe bidta; ew bav min ku digot: Zipo nabe meriv!

L carina j difikirm, ew hem hella hella ji başya w ye, yan ji şaşya w ye?.. Di gundan da carina rovyek rya xwe şaş dike, dikeve nav malan, di qulek da as dibe. Hing gund dor l digrin,dikine hella hella şemate ku nay gotin. Gelo ev hal me j li hal rovy han naşibihe?..

L ji ber i dibe bila bibe, Zipo j ji v eleqeya mezin him şaş b, him kfxweş b. Digot: Ehmo, şan şoreta me ji ya Şakal Karlos derbaz b!

Min got: Şekal Karlos k ye?

Ohoo! got zipo: Tu j tiştek nizan! Karlos İspanyol Pir bi nav deng b. J ra digotin şakal, ango tor Salan ber hate girtin nuha di heps da ye.

B hemd xwe min got: Keko, xwed ne ke, li te j usa ne kin?!.

Ry Zipo tirş b got: Dev xwe bi xr veke, lo! Ma ez Karlos yek in? Ew anarşst b, ez Şx im, bi d min ewqas xelk t.

Bel belꅔ

Pişt girtina me xeber hat ku Hesen Axa merivn xwe cejn dikin. Her usa j Hesen Axa xeberek belav kirye, gotye: W sergerdey em di nz da bnin welat xwe, bavjin zindanꅔ

pir nebor, lyn Hesen Axa tev rojnamevanan hatin Gondolya, da ku me bibin

Em ketin tirs teşqeleke mezin. Bi taybet Zipo di nav ar dwarn zindan da bi ax of b, nizani b i bike. Ji xwarin vexwarin hati b birn. Carina ser xwe li dvaran dixist, ji hevalan ra dida xeberan, digot: Vana i ann ser me?! Ka ev Snyor Ancelo dost bindestan b, ka himbza xwe ji me ra vekirina?..

Bi bihstina girtina me heval mirdn Şx j him li welat, him j li gelek bajarn Ewrp dinyay keti bn xem teşqeleke mezin. Ji bo Snyor Ancelo tl li ser tlan dibarandin, civn meş dikirin. Hin ke lawan dest p kirin bo şx xwe şewitandin hem dinya bi v yek ecb ma.

Hing nizanim i b, Snyor Ancelo got: Em Şx Zipo hevaln w teslm Hesen Axa nakin. Ew tişt gor qannn welat me nabe; l em wan mehkeme bikin, gor curm wan ceza bidinꅔ

Bi v xeber Zipo piek rehet b, reng hate ry w. Ji xwe end roj şunda em ji heps derxistin di malek da bi c kirin. L gotin heya ku rewşa we zelal be, hn nikarin ji vir derkevin biin cyek din. Ango di w mal da j dsa em wek heps bn. Dora mal bi polzan girt b. K hat k , bi agah destra wan b

Hesen Axa merivn xwe ji v yek gelek aciz bn, hrs ketin. Dij Gondolya laf gef xwarin. Hesen Axa porteqaln Gondolya avtin erd wek dnan da bin phnan... Qirewetn ku ji welat wan kir b, da ber meqes

L Mirdn Şx j bi v yek gelek kfxweş bn, spasyn xwe ji Snyor Ancelo ra şandin. Bi meş civnan, bi beyanan hella hellayek derxistin ku nay gotin! Ne ten mirdn Şx, Kurdn din j hati bn heyecan, tev hin kesn ku heya duh ji Şx hez ne dikirin, digotin: Ew yek bereday ye, meriv Axa began e L nuha nizanim i guharti b, hati bn man, tevi civnn ji bo piştgirya Zipo dibn dibezn dihatin Bajar Rom.

Xelk kom bi kom, ref bi ref bi ryan ketin ber bi Gondolya. Hatin li meydana bajr civyan, bi def zirne, bi hawar qrn meşyan

Ji bo şx digotin: Serok Me! Hinan digotin Roja Me!

Digotin: Eva meşa ser Romay ye! Em bibin dewlet!

Ez bi van gotinan şaş metel dimam. Gelo i dewlet e, i ş e?! Ev xelka van gotinan ji ku derdixe? Em ji zindan hn duh derketin, nuha j dsa di dest van xaparzan da ne, li me i bikin hn ne xuyay ye. L ev mird hempa dibjin dewlet dewlet!..

Ne ten hella hellaya Kurdan b, rojnamevan kesn syas j ji ar aly dinyay ji bo kirina roportajan ji bo dtina Zipo dihatin Rom.

Zipo bi alyek bi v eleqey kfxweş b. Poz xwe bilind dikir wek tu dib Sezar e, yan Anbal e, ajotye ser Rom!.. Carina xwe wek serok dinyay didt! Digot: Lao Ehmo, eva j ş xwed ye, ivka dewlet li ser me hwir Tu nabj gund Crkan, coleg xulamya Hesen Axa li ku, ev tiştn ku nuha diqewimin li ku?.. Em wek di xewnek da ne!..

L carina j wek ji xewn hişyar dib, ry rasty ya sar didt. Fm dikir ku ne Sezar e, ne j Anbal Ne Garbald ye, ne j serok dinyay Hal me nz ya Karlos Ispan ye, gotinek heye, şqya nabe hukumdar dinyay! Em nuha di dest xelk da ne qedera me di navbera du lvn wan da ye. Sibe ji me ra i bne ne xuyay ye Hing j aciz dib, ji heval mirdan ra dida xeberan, digot:

Vana ji min i dixwazin, ima psra min bernadin? Bes e d, ez westyam!..

Me bi rya awqatn xwe ser li hukumeta Gondolya xist, got: Me xwe avtye bext we; wek penaber destra me bidin, em li welat we bisekinin. Tu zirar nadine we nadine kesi

Ji bo ku dil wan nerm bikin, wan qane bikin ku em ne merivn şerxwaz in, Zipo civneke apemeny kir yekal şer sekinand. Ji bo v yek emir da hevaln xwe ku şer ji bo midetek ne xuyay bisekinnin. Hevalan gotina w bi c ann. Her usa j nameyek ji Snyor Ancelo ra şand, got: Me yekal şer sekinand dixwazin ev pirsa nav me Hesen Axa bi rya dan stendin areser be. Em hv dikin ku hn j di v war da rola xwe bilzin. Hn awa minasib dibnin em usa bikin

Zipo bi rast j d ji v kar bzar b b, dixwast rojk ber destr bistne li v welat yan j li welatek din, bi ser firqet bij. Rojek ji min ra got: Lao Ehmo, ev şer pevn, ev rev ko bes e d. Ma derd gundyan bi me ketye! Per me heye, em xwe ra li cyek xweş koşkek bikirin, li kfa xwe binrin

Zipo, da ku dil van Gondolyan xweş bike, carina xwe li cy qereman wan mezin, avaker dewlet millet wan, li cy Garbald datan digot: Ez Garbaldy Kurdan im Carina j Zipo meth senaya dn sa dikir, heya xwe wek Mesh zeman nşan dida! Zipo ji keşş wan her mezin, ji Papa ra j nameyek şand hurmeta xwe dyar kir

L ev hem pere ne kirin. Hesen Axa guh ne dida şer rawestandin dsa ya xwe dikir, digot: Zipo teslm min bikin! Heya digot: Em biin Zipo bnin, ew bikeve kuna mişk j pere nake, ji dest me xilas nabe!

Zipo ji ve yek gelek aciz dib, wek dikete tirs lerz digot: Heyran, me dev ji v Hesen Axay berda, ew psra me bernade. Bi d me ketiye, wek şrek xwe bavje ser nra xwe!.. Eva i merivek nad e, ji me i dixwaze?..

Snyor Ancelo j digot, Ez we mehkeme bikim Zipo ji v mesela mehkem j gelek ditirsya digot: Lao, ger cezayek end meh be, tiştek nabe, bila bidin L ez ditirsim vana kuştina wan jin zarokan kesn bgune dernin pşya me mala me bişewitnin!.. Ji xwe vana sosyalst in min ji sosyalstn welat me j pir kişandye!..

Min, wek nizanim, j pirs: Keko, ma te mirovn bgune j kuştin?!.

Zipo bi hrs ket: Huş lao, tevmede, yek dibihse!.. Guh erd heye...

B hemd xwe kenm. Min baş dizani b ku kesn han bgune masm ne yek dudo bn, bi sedan bn

Her usa, Snyor Ancelo di bin dest da xeber gihande me, got: Ger ji welat min herin baş dibe. Ez we teslm Hesen Axa nakim, l hn ji bo min bn barek giran

Me got ima, Hesen Axa bi we i dikare bike, hn ima j ditirsin?

Gotin: Em ji w natirsin, ew bo me ne tiştek e. L li pişt w Amrka heye wan li ser me giran kirye Ger hn ji xwe ra welatek din bibnin, herin, bo we j baş e, bo me j!..

Beşa 24

CİZRA DR, B HUKUMET, B POLZ, B ESKER...

Bi v away em ketibne dudily, gelo em li vir bimnin bi qedere xwa raz bin, yan em biin cyek din? Hin nas dostan ji Zipo ra digotin: Neb ku tu ji vir derkev, metirse, ew te mehkeme nakin. Bikin j tiştek j dernakeve.

L tirsa Zipo derbaz ne dib.

Tişt xerb, Hesen Axa j wan rojana hin lyn xwe şandin cem me, bi nav rojnamevany... Ewana digotin:

Kek Zipo, ma tu ima venager welat? Hesen Axa dibje, bila netirse were. Em w zndan nakin, naşnin. Em tişt by ji br bikin... C xatir Zipo li ba me heye. Me ewqas sal bi hevra kar kirye, pişt nuha j dikarin bikin...

Himber van tiştan Zipo dudil dib. Carina digot: Em li vir bimnin, bila me mehkeme bikin, qedera me i ye, ew dibe... Carina digot: Em vegerin xwe bavjin Bext Hesen Axa... Carina digot: Ma welatek din tune ku em biin?..

Zipo ketib halek usa, car caran bi ser xwe dikişya odeyek bi kes ra qise ne dikir. Hevalan ra dida xeberan. Heya min j ne dikari b j ra tiştek bjim. Ditirsyam xirabyek bi xwe bike... Carina ji derva mvan dihatin, kesn ecneb, bi wan ra qise dikir; belk xwed j ra ryek veke... Li dawya daw i b nizanim, varek Zipo gaz min kir got:

Ehmo, tişt mişt xwe komkin, hazir bin, em şev bi r kevin.

Min got: Keko em diin kder?

Em derbaz Germanya bin!

Bel, nv şev em bi cpa xwe bi r ketin. Bi me ra du hevaln din j dihatin ku li Germanya diman r nas dikirin. Hay emna Gondolyan ji na me heb merivn wan heya ser snor bi me ra hatin, piştra vegern n. L li Snor Germanya li pasport me nihrn, em nas kirin dane sekinandin. Gotin:

Vegerin, wek me hn ne dtine! Di welat me da di derheqa we da biryara girtin heye!

Em ji wir kor poşman vegern. Da ku şopa xwe winda bikin, me ew cpa xwe li wir teslm hevalek kir, li bajarek ser snor otomoblek kir kir ber xwe da welatek din...

L ew j ne b, me ber xwe da welatek din...

Bi v away em di navbera welatn Ewrp yn pik mezin da n hatin. Kes der xwe ji me ra venekir... Kes ne got: Hn ji ber zulm revyane, keremkin li vir sutar bin! Wek em bi ora cuzam ketibn!..

Zipo digot: Ecba giran! Ewqas mirdn min, ewqas Kurd ji van welatan destr girtine, wek penaber b deng beng li van deran dimnin, l ez şx wan im, mezin wan im, cyek nabnim ku t da sutar bim, gelo ima?..

Rojname, radyo tlevzyon bi derketina me ji Gondolya hesya bn, wek keftarn ku bhna xwn girtine, bi d ra me keti bn. Xebern wan dsa bi roka me dagirt b. d henek xwe bi me dikirin. Digotin, Şx Zipo bye foyek li ser welatn Evrpa digere, l nikare dakeve!

Heval mirdn Şx j li ser xwe dixistin, por xwe dirikandin, wek şn dikirin...

Xwendevann delal, ez dirj nekim. Em bi v away bi rojan di navbera snoran da n hatin, welat nema ku me li dr nexist. Li dawy hevaln me gotin ku wan, bi salixya hin dostan hn bne ku li behreke mezin, li cizreke dr ji me ra c heye. Li wir ne hukumet heye, ne polz, ne esker... Li wir mirovn dewlemend dimnin, ango k per xwe heye ew dikare bimne. Kes tiştek napirse... Ango ev der wek qaax revokn wek me mna cennet ye!

Zipo got, Walleh, eva ya her baştir e! Per me tr heye; heqb enteyn me tij zr dolar in. Ma em ima sekinne?..

Bi rast per me gelek b. Heqba me hn tij b. Mirdn me v dawy j gelek pere da bn hev ji me ra an bn. Bi v away me hazirya xwe kir ber xwe da qirax behr. Li wir keştyeke mezin li benda me b, ku bi rkeve ber bi w cizra dr ya dewlemendan...

end saet şunda em gihan bajarek pik li qirax behr. Em li wir li qehwexanek rniştin li benda rbern xwe man ku bn, me bibin bigihnin keşty. Li wir, dema heval din rabn ji me ra ay-qehwe xwarin bnin, Zipo, wek barek giran ji ser mil w rabye, veger min got:

Ehmo, eva baş b. Ox, em xwe bavjin w cizra germ d dev ji qal qir berdin, li rehetya xwe binrin! Şukur per me heye. Helbet li wir jinn delal j hene!

Bi rast bi v gotin kfa min j dihat. Dsa j min got: L Keko, ew xelk ku hvya xwe bi te gir daye, em wan ra i bjin?..

Zipo ken ser xwe hejand: De berde lo! Bila ew j ji xwe ra şxek din bibnin. Ez d westyam, bzar bm. Di min da d teqet ne ma. Tu nabn end meh in, em ji ber dev gur ji vir direvin w. Bostek erd xwed tune em li ser bihwirin. Ez carina dibm herim teslm Hesen Axa bim!..

Min got: Xwed neke! Hesen Axa b merhemet e...

ibkim?.. Ji v rev tirs d bzar bm. Nuha j li ber me ryeke teze vebye. Cizra germ dr... B hukumet, b polz, b leşker b pirs... Xra Xud ye!

Hevalan ay-qehwe xwarin ann. Me xwarina xwe hn nv ne kiri b ku rber hatin. Gotin: Bot ku we bibe keşty hazir e. Bila Şx Zipo keremke!

Keştya ku wan nşan me dan ji dr va xuya dikir. Keştyeke mezin delal b, di nav ronahy da diiris.

Şx rab, em s kes j tevl. L wan merivan gotin: Hem bi hevra nabe, div Şx ten siwar be, da kes nas ne ke, ne keve şik. Bot heya pnc deqan vegere we j bigire bibe.

Me xwest tiraz bikin w ten ne hlin, l Zipo got: Tiştek nabe, bila usa be!

Zipo ber ku li bot siwar be, got: Ehmo, ew heqb li ku ye?

Min got: Di ereb da ye, ez bi xwe ra bnim.

Na na, tu bne ez bibim tir e... i dibe, i nabe! Hn qelebelix in, dibe ku di bot da c ne mne...

Min di dil xwe da got: Hella hella! Bawerya kek min herhal bi min j tune... m, heqp an teslm w kir. Xwez min ne kira! Rberan dema dest avtin ku bibin bot, gotin: iqas j giran e! Gelo sleh tişt ne be?..

Na na, got Zipo, kitbn min in...

Zipo , tev rberan li bot syar b yalla! Bot, piek ber bi keşty , piştra veger ber xwe da ep bi lez bez ji ber avan winda b...

Em bezn ber bi behr. Gelo va bot kuda ? Pnc deqe, deh deqe, nv saet derbaz b, kes tune! Saetek derbaz b, kes tune! Me ji xelk wir pirs: Gelo ev keşt die kder? Gotin: Ev keşt şev li vir e, sibe j die Misr.

Me got: Heywax hey, Şx me ji dest me girtin birin! Gelo ew di ku da birin?.. Em w şev li ber qirax av n hatin. Xew ne kete av me. Bi hvya ku rber şx belk şunda bn... L i feyde!

Di eyn dem da heqb ketin bra min min xwe bi xwe got: Bext me y xirab, Şx , zr dolar j tevl n!..

Roja din j em wek merivn şerpeze gj li wan deran geryan. Keştya mezin delal j dı sib da kişya b b... Me dt ku em bala polzan dikişnin, ew heval me y Germanya got: Em vegerin Rom, hevalan agadar bikin, belk bi hevra li areyek bigerin.

Me ber xwe da Rom, şev dereng n gihştin hevaln xwe.

Beşa 25

ZIPO DI DEST HESEN AXA DA!

Hn me dev xwe venekiri b, bjin, me Şx winda kir, hevalan bi r dengek gelek xemgn gotin:

Lao, we i kir? Şx di dest Hesen Axa da ye!

Min got: Na canim, hn henekan dikin!

i henek, hela werin guhdarya radyo tlewzyonan bikin!..

Bi rast j ne henek b. Zipo ketib dest Hesen Axa...

Radyo tlewzyonn dinyay hemyan, ber hertişt ev xeber didan. Digotin Şx Zipo awa ketye bot hema du kesn wek zebella bi mil w girtine yek j derzyek l daye, Zipo ji br va ye. Dest py w girdane, bandek li ser av w xistine, avtine ser textik birine.

end saetan şunda hiş Zipo hatye ser w. Pişt w hertişt girtine kaset tlewzyon nşan didin. av Zipo vedikin, ew dike of pf, li der dora xwe dinre, ku li ser deryayek ne, ar al av e tiştek din xuya nake. Ne bejyek, ne j keştyek... Hing dengek nas dibihse:

Xr hat Kek Zipo! Dawya reva te d hat... Tu nuha di bota Hesen Axa da y!

Zipo dinre ku, yek ji peyayn Hesen Axa, heval xwe y zaroty Cefo ye. Yek xwnxwar b merhemet ku di xwna dehan kesan da dest w heye. Zipo li Cefo izbandtn din li deryaya dora xwe dinre, dikeve fikaran dibje:

Ger min ne kujin, ez xizmeteke baş bikim ji Hesen Axa ra. Hn j ra bjin ew zane...

Cefo bi awirek tj l dinre dibje: L Hesen Axa awa bawerya xwe bi te bne? Te j ra ewqas bbext kir...

Bel, min şaş kir, l poşman im. Firsend bidin min, şaşyn xwe rast bikim. Ez j kfxweşim ku diim ba Hesen Axa. Ger we bi zor ne bira j nyeta min heb ez bi xwe vegerim bm. Ji xwe Hesen Axa ne biyan ye, xal min e, quran!..

Ew hem kesn nav od ku tev me li pş tlewzyon bn, ecbmay li ry hev du nihrn: Gelo, Şx awa van tiştan dibje, ma em xewnek dibnin i?!. Ez zdetir şaş b bm. Min heya nuha ne bihsti b ku Hesen Axa xal me ye! Ew ji ku derket?..

Bi van gotinan em hem şaş metel mabn, l kes ji me cesaret ne dikir ku dev xwe veke tiştek bje. Wek em b bn wek gjan, per baskn me şikyabn...

* * *

Roja din j xebern derheqa Zipo berdewam kirin. Zipo birin Crkan, derxistin hizr Hesen Axa. Zipo xwe avte ling w got:

Axa, min kir tu neke! Ez gelek poşman im. Ez xulam te me! L fsad ketin navbera me, tkilyn me xirab kirin, ez ji r derxistim birim... Hem w Memed Axa kir. Pişt w j wan Romyan kir... Her usa j İnglz Amrkyan!.. Ewana xwestin em şer hevdu bikin, welat me axay me sist bikeve... Nuha j Amrkyan ez girtim, teslm te kirim ku tu min bikuj xelk me hevdu qir bike, wek lehyan xwn birije. L bi rast ez naxwazim xwn birije... Ez aşit dixwazim!

Zipo digot: Ez ne şx mx im! Walle ez bi Pnc quriş j nakim! L v xelk bawerya xwe bi min anye. Ten ez dikarim wan bidim sekinandin, ji y daxinim bnim. Bona w min ne kuje, Axa! Ma tu min bikuj i bi dest te keve? Tu i dixwaz ez bikim...

Bel, xwendevann delal, axaftina kek min Zipo bi v away dajo di. W xwe j, em j rezl ruswa kirin. Ew Zipoy ku li ser y, li Flikan ji hempa mirdn xwe ra digot: Li himber dijmin, di zindan da, di bin eza cefay giran da j wek camr canikan ber xwe bidin, ser we here j nizm nekin, şerefa xwe biparzin!.. Ew b yek din hati b. Nuha ji bo can xwe y şrn xwe davte dest lingn dijmin xwe... Him j di roj saeta pşn da, b eza cefa, b ldan...

W ry me li ber xelk reş kir, ser me nizm kir.

* * *

L dsa j Hesen Axa Zipo ef ne kir avte zindan. Digot ez w mehkeme bikim heq w dardakirin e! Ji ber ku bi dehan sedan kes kuştye, mirovn b gune, jin zaro kuştine, mal xelk şewitandye, pez dewar xelk talan kirye, r birye xerac girtye...

Bi girtin zindankirina Zipo li Crkan gund bajarn dor axayan peyayn wan bi rojan cejn dlan kirin, li def zirn xistin ku nay gotin! L mirdn Şx, gund belengaz j ketibn nav şnek. Şx xwe dabne dest dijmin, dil wan bi v dişya, ev li alyek, şx wan li ber dijmin ser xwe dan b xwe rreş kiri b, ew j li aly din...

Bi v ş dil teqet ne dikir. Hin jin xortan dsa dest p kirin, li vir w xwe şewitandin, xwe avtin av xwe di şaxuran da avtin jr...

Pir ne bor, merivn me xeber belav kirin, gotin: Derz li Şx xistine, derman dan, bona w ew usa qise dike. Ango gj bye nizane i dibje... Meş civnan cardin dest p kir. Hevalan digotin Amrk Cuyyan Şx Zipo girtine teslm hesen Axa kirine. Li hin welatan mirdn me rş birin ser balyozxane konsolosxaneyn Amrk Cuyyan. Di dema van rşan da end kes birndar bn end kes j mirin.

Di nav end rojan da dsa hevalan mirdan pişta xwe rast kirin di refn me da hella hellayek dest p kir, vcar ji ber j zdetir. Digotin:

Şx ser me ye, dest dirj w nekin!

Şx roja me ye!

Şx dinya axiret rber me ye, can me qurbana w!

Ez ecb dimam. Gelo eva i millet e?!. Zipo hempayn w, xelfeyn w i dibjin, ew j ducar dikin. Wek di ser van da aqil zan ne maye...

Hin kesn xwed aqil zan helwesta Zipo rexne kirin, gotin: Usa nabe, Şx divya b wek camran ber xwe bide, doza xwe biparze. L gotinn wan wek bi ber b ket , ne hate bihstin.

Bi rast ez bi xwe j li himber helwesta kek xwe Zipo, gelek şyam, ber xwe ketim, l i ji dest t. Ger tiraz bikim j k guh dide min. Him j iqas nebe Zipo kek min e, ma ku xelk himber teslmbna w tiştek nake nabje, ez ima bikim?..

Li welat şer heval mirdan dsa germ bb. Gelek kesan ji min ra gotin ku Her welat baş dibe, tu dikar cy Şx tij bik. Ji xwe li Gondolya heq rniştina min tune b. Zr dolar j tev Zipo bn giha bn dest Hesen Axa... Ango perek baş j tune b ku bi zora peran ji xwe ra ryek bibnim, li welatek cwar bim. Bare, bi r ketim m, di end rojan da giham Gely Zpo.

Beşa 26

ME Jİ BO AŞİTY İ KİR İ NE KİR!..

Li gely şer germ b. Xelfe fermandaran digotin: Şx di dest dijmin da hsr e. Derz l xistine, bona w usa dike dibje; hiş w ne li ser ye. Em di rya şx da bimeşin, ber xwe bidin, da ku Şx rizgar bikin...

Me her usa j ji Şx ra end awqat girtin ku w li dadgeha Hesen Axa biparzin. Nuha hn bjin Hesen Axa dad dadgeh! Eva awa dibe?.. Rast e, Hesen Axa yek zordest e guh nade van tiştan; l dibjin Amrkyan dema Şx girtine teslm w kirine, j ra şert danne ku Şx gor usl edet dinyay mehkeme bike, her usa j darda neke. W j soz daye wan...

Ne ku dil Amrkyan bi Şx dişewite, l naxwazin ku mirdn Şx bibin dijmin wan...

rşn şervann me her berdewam b. Hinan j, ku piran jin bn, bombe dnamt li laş xwe gir didan, din nav merivn Hesen axa, li ber mal dikann w xwe diteqandin zirarek mezin didan.

L pir ne bor lyek ji ba Zipo hat, yek ji awqatn w. Nameyek an b ji kek min Zipo. Di nam da digot: Bila kes ji bo min xwe neşewitne neteqne. Eva kirineke şaş e. Dinya alem v yek wek hovt dibne ji bo me ne baş e.

Me got: Şx rast dibje ev tişt sekinand.

end roj şunda di apemeny da beyaneke şx derket, digot: Ez şer bisekinnim bi r olaxn aşitxwaz doza xwe bimeşnim. Em bi rya danustendin ji v pirs ra areyek bibnin. Bila şervann me ji roja 1 lon, ango roja aşity p ve şer yekal bisekinnin...

Em xelfe fermandarn Şx di nav xwe da civyan, me got: Gelo ev xeber rast e yan derew e? Gelekan got: Tiştek ne bye, Şx me di zindan da ye, em ima şer yekal bisekinnin? Ger b sekinandin j, bila dual be, bila Hesen Axa j bisekinne.

Awqatn me ev xeber birin gihandin Zipo. L du roj şunda bi nameyeke teze vegeryan. Zipo di nameya xwe da ji me ra dida xeberan, digot Hn k ne ku dij biryara min derdikevin?!. Ma ez di zindan da me hn d guh nadine gotinn min? Ma hn bn meriv?!. Ez dikarim di zindan da j ser we lxim! Ez ji mirdan ra bjim, mird we pare pare kin!

Pişt v namey em hem tirsn ew kesn ku digotin Şx hsr dijmin e, div em bi ser xwe biryaran bidin, hem bdeng bn gotin: Madem Şx usa dixwaze, bila usa be!.. Herhal ew tiştek zane, evana taktk in...

Bi v away me şer di 1 lon da bi yekal sekinand me wek daxwaza w got: Temsla me Şx el Azam dike. Ew dikare bi Hesen Axa ra bide bistne, ji bona areserya pirsa gundyan ji bona aşity...

end roj şunda awqatan xeberek teze ji Şx ann. Digot: Hem hza xwe derbaz Başr bikin. Eva helwestek e, ji bo aşity...

Me j usa kir.

Heya Zipo goti b, Ger Hesen Axa dil bike r bide, bila şervann me ef bike, ew hem werin sleh xwe teslm bikin ev şer d bi temam biqede. Me j got: Ev tişt dibe, Şx i emir da em p ra ne... Ji xwe em j d ji şer pevn bzar b bn. Me digot, ger em Hesen Axa li hev bn em bikaribin vegerin gund xwe, ser axa xwe, tiştek baş e...

L tişt ecb, Hesen Axa guh ne da gotin daxwazn han. Got: Ez bi sergerdeyan ra nadim nastnim, ew ne himber min in. Ef-mef j tune! Bila bn tev sleh xwe b qeyd şert teslm bin, ceza j i ye, bikişnin. Ewana ewqas merivn min kuştine!..

Ango gor daxwaza Hesen Axa, em bi sedan meriv biin bikevin zindana w. Belk me bikuje, belk heya heyay zindan da birizne... Ev tişt ne dib. Hesen Axa wek dixwast em li ser y bimnin...

Di v navber da dadgehkirina Şx Zipo dest p kir giha daw. Hesen Axa di heq w da biryara kuştin da, l bi c ne an, ew biryar wergerande hepsa b daw. Ango Şx me w tim di zindana w da bimana. digot: Ger heval mirdn w rehet nesekinin ez biryara xwe biguhurim w darda bikim...

Ango Şx di dest Hesen Axa da wek rehne b, bo ku dest py me girde... Me car r dab dest, ne dikari bn j xilas bin...

end roj şunda xeberek teze hat: Zipo digot: Ew başr kevneperest in, mirovn Amrk mirovn Cuyyan in, div em şer wan bikin!

Himber v ferman em ketine nav xem fikaran. Gelo em li Başr sutar b bn gundyn Başr j, camran ji me ra cy sutar nşan da bn, dijayetya me ne dikirin, heya iqas ji wan hat, alkarya me dikirin, nan av didane me, nexweş birndarn me din li gund bajarn wan derman dibn. Me y ima şer wan bikira, di v tişt da kara me i b?

Başryan j ew tişt bihsti bn lyn xwe şandin cem me, gotin: Ew daxwaza şx şaş e. Bi raya me ne bi dil w ye j... Hesen Axa v tişt dixwaze. Axa begn mintiq dixwazin ku em wek ber şer hevdu bikin, hevdu qirkin. Ew ji bo we j xirab e, bo me j...

Hevalan gotin: Wek gotina Başryan e, ma em ima hevdu qirkin?.. Raya min j ev b. Li dawy me, ji bo ku dil Şx rehet bikin, hin laf gef li Başryan xwarin, l me şer wan ne kir. Ew cara pşn b ku gotina Şx bi c ne dihat...

Zipo ji bona v yek gelek aciz b, li me laf gef xwarin, l tişt ku ji dest dihat tune b. Ne ji fermandaran ne ji şervanan, kes ne dixwast sty xwe bibe ber kr.

L Şx me di zindan da j vala ne disekin, plan li ser plan dikir, ji me ra r nşan dida kar derdixistin. Ji me dixwast ku em ji bo aşity kar alak bikin. Pşnyarn xwe j ew bn:

Div em d doza mixtary ne kin; dara gund wek ber bila di dest Hesen Axa da be. Ew k dixwaze bila ew bibe mixtar... Zipo digot: Mixtar ji me gundyan ra ne hewce ye. Desthilati sedem zulm neheqiy ye. Div em ji tişt han dr bisekinin... Daxwazn usa di dema me da kevneperest ye...

Her usa, div em ji Hesen Axa d doza erd j ne kin, erd bila hem y Hesen Axa be. Zipo digot:

Gundit j kevneperest ye! Mirov gund hsr erd ye, teng difikire. Erd milk barek e li ser pişta mirovan... Ger em dıxwazin bibin mirovn azad, div ji erd xilas bin...

Zipo, her usa j digot: Bila Hesen Axa efek derne ku gund bikaribin vegerine gund, yan j kder dixwazin bila herine wir; ev tr me dike.

Me j di gor ayet hedsn teze yn şx xwe kir. Met got mixtar j bila Hesen Axa ra, erd j. Em mirovn azad in van tiştan naxwazin, li xwe bar nakin. Bila aşit be bes! Bila Hesen Axa efek derne tra me dike...

Ji bo aşity em li der hundur seferber bn. Bi meş civn, bi weşana radyo rojnamey, bi hella hella!.. Me heyet rkirin ji der welat, şand ba Hesen Axa. Me trn rakirin... Me li def zirn xist, govend kişand... Me ji bo aşity i kir, i ne kir!..

L li ba Hesen Axa tu guhartin tune b. Wek w guh xwe ker kirye... Dema qise dikir j ew gotinn ber digot: Ef mef tune! Ger aşit dixwazin, bila li himber min şert daneynin, tev slehn xwe bn, teslm bin, ceza xwe i ye bikişnin!..

Himber v helwesta hişk b eman, Şx dsa j gelek pesn senay Hesen Axa bav kal w dida. Digot: Evana mirovn xanedan in. Li Crkan der dor gelek karn baş kirine. Gelek rindya wan gihaye me gundyan. Me gelek nan Hesen Axa xwarye... L me qedr v tişt ne zanye... Me şaşit kirye phna xwe li nan xwe xistye!..

Himber van gotinan di nav me da li dervay me, gelek kes şaş metel diman. Digotin, gelo Şx ima usa dibje? Ma ew nizane Hesen Axa i len e. Şx bi xwe ne b ku tim digot Hesen Axa wek mar e, tucar bi gotina w bawer neynin. Ew bav kal w ev erd bi zora hle şr ji dest gundyan girtine em bi salan zrandine, wek xizmekar xulam bi kar anne... Em dixebitin, ew dixwin! Ev erd heq me ye, wek şr dya me helal e...

L me, xelfe hempayn Şx digot: Vana şx fm nakin. Şx kr difikire, i dike dizane... Evana hem taktk in...

Hin kes j ji v hal gelek aciz dibn digotin: Aşit elbet baş e, delal e; l bedla xwe ev e ku em teslm Hesen Axa bin? Em ima dev ji doza mixtary erd berdin? Em ima derketin ser y me ewqas sal şer kir? ima ewqas mirovn me jyana xwe di v r da dan? Em ima kober şerpeze bn?.. Ne ji bo erd azady b? Nuha j em dibjin dsa wek ber bila Hesen Axa me dare bike, erd dsa di dest w da bimne. Eva awa dibe?..

L mird hempayan gotin: Vana minafiq in, dij emr fermann Şx derdikevin! rş wan kesan kirin, li hin cyan bi ldan kuştin ew bdeng kirin...

Beşa 27

BİLA CİMAETA ME TUCAR VALA NESEKİNE!

Meh sal bi v away derbaz dibn din. Zipo li zindan, em li ser y Hesen Axa di qonaxa xwe da b.

L şervann me d li ser y bzar b bn. Hinan digotin: Madem em tiştek nakin, şer tune em ima li ser van yan in? Hinan digotin: Ji xwe d daxwazeke me j nema ji bo şer; em ne mixtar dixwazin, ne j doza erd dikin. Hesen Axa d mihtac colegan j nine. Hing sleh ji bo i, şer ji bo i?..

Ji ber v carina şervann me tifinga xwe davtin ber xwe didan gund bajaran. Bi şervanan j ne dima, carina fermandar j end kes digirtin dora xwe direvyan. L me j dema ew digirtin ceza dikirin. Ceza giran bn, pir caran j kuştin b. Ji ber ku rev li doza Şx xanet b, ji rya heq derketin b... Me merivn taybet perwerde kiri bn ji bo v tişt. Ew bi d wan diketin, i li bajaran, i li gundan, heya i li Ewrpa, ew digirtin dikuştin.

L dsa j pş li rev ne dihat girtin. Tişt baş ew b ku ji gund bajaran xort ken teze dihatin, yn ku cimaeta me ew di derheqa v doza proz da haydar dikirin, digihandin dişandin... Ewana cy revokan tij dikirin.

Bzar ne ten li y b, li gund bajaran, li dervay welat j di nav cimaeta me da sisty xwe nşan dab. Mirovan digotin: Gelo, ewqas sal derbaz bn, tiştek ne b. Ka ew daxwazn me yn ber i bn? Me ber i digot, nuha i dibjin?.. Gelek kesan xwe didan alk. Wek ber ji dil bexşş ne didan, wek ber xerac bi rehet kom ne dib...

V yek bala Zipo j kişandi b. Bo van tiştan em gunekar dikirin. Di nameyn xwe da digot, Hn baş kar nakin, sist digirin. Br bawerya we ne kr e. Hn di tesra minafiqan da dimnin! Her usa j ji me ra r olaxn teze nşan dida. Digot, Usa bikin ku bawermend şervann me tucar vala nesekinin.

Helbet, di v war da me j texsr ne dikir. Me sebep dittin, xelk diann heyecan rz dikirin ji bo alakyan. Hal rewşa Şx me sedem her mezin b ji bo van alakyan.

Me her sal roja revandina Şx wek şneke mezin bi kar dian. Me rojan ber dest p dikir, meş civn dikirin. Xortan li bajaran kokteyla molotof davtin vir w, erebe weldigerandin dişewitandin.

Carina rojname kitbn ku me ji Şx ra dişand ne didan, me dest bi alakyan dikir...

Poz Şx me sedemek din b ku em ji bo w gelek caran bi ke kolanan diketin. Şx z bi z bi arsim diket, ji poz w av dihat, yan j bi taybet dema razan di bhngirtin da zehmet dikişand. Ji ber ku toxtoran baş bala xwe ne didan...

Digel poz w por w j sedemek din b ji bo tevdan alakyn me. Car por w kur kiri bn li ber av w şewitandi bn... Car j nngn w yn bir girtibn avtbn op. Me bona v yek gund bajar tevlihev kirin. Me got: Por nngn şx bidine me, ewana emanetn bimbarek in, sibe lazim dibin...

Car j gotin Şx jahr kirine. Awqatn w bi dizikan nimne ji por w girtin şandin Ewrupay, bo ku l bikolin Şx jar bye yan na...

Bala me her usa j li ser xwarina Şx b. Şx me gelek ji şorba nskan hez dikir, l wan şorbeyn ecneb didan. Gelo di şorbeyn ecneb da k zane i heye? Dibe ku ji goşt berazan dibe... Şx bona v yek end saet girva birity kir. L me li der dinya alem hejand; gelek mirdn Şx bi rojan mehan xwe bir hiştin. Me meş kir slogann şoreşgerane bilind kirin:

Bo Şx me şorb niskan!..

V dawy me sedemek din dt bo meş alakyan: Roja byna Şx... W roj em cimaet kom dikin didin ser rya Crkan... Helbet Hesen Axa j merivn xwe seferber dike pş li me digire. Di v tevdan da carina sleh diteqin end kes dimirin, yan j birndar dibin...

Welhasil kelam, cimaeta me tucar vala nasekine, bo welat millet kar xebat her berdewam e! Nas dost j li van alakyn me dinihrin dibjin. Eferim ji cimaeta Şx Zipo ra, gelek alak in!..

Di van alakyan da bi taybet para xort, jin zarokan gelek e. Şx j v yek zane di nameyn xwe da tim ji wan ra, bi taybet ji jinan ra silavn xwe pşkş dike.

Beşa 28

ZİNDANA KR SİR ZİPO

Şx ji bo şervann ser y j li are dermanan gerya ku ew li cy xwe vala nesekinin. Bona v yek Şx gaz min kir, bi awqatn xwe ra xeber şand k ez herim Crkan w di zindan da r bi r bibnim. Tirs xof bi min girt, min got: Lao hn dn bne, ez biim Hesen Axa, ger min nekuje j, min j bavje zindana kr, cem Zipo! awa ez bi ling xwe herim?..

Awqatan ez temn kirim ku, tiştek usa nabe. Gotin, Him Şx, him j Hesen Axa soz dane, ku bi te tiştek nabe. Wek l di vediger...

Ev tişt nekete ser min. Ez bjim bi gotina Zipo bawer bikim, l ji y Hesen Axa awa bawer bikim? Him j ew ima gaz min dike?..

L areyek din tune b, Zipo gotye ku, Tişt ku bjim dikarim ten Ehmo ra bjim...

Tev Awqatan bi r ketim m. Dema em gihan qonaxa Hesen Axa, awqat hilkişn cem Hesen Axa novedaran ez girtim, raste rast birim qat bin, cem Zipo. Min di dil xwe da got: Bel, tirsa min li c bye, va ye ez j avtim zindan!

L piştra, şukur wek tirsa min derneket. Hesen Axa bi rast j li ser gotina xwe ma. L helbet, ne ji bext w, ji bo rvebirina plana w usa lazim b...

Pişt end salan min kek xwe Zipo careke din didt. Me ber bi hevdu hemle kir, hevdu himbz kir middetek usa man. Piştra min avn xwe li ry w der dor gerand. Dsa r berdaye, l rya w wek ber ne reş qeytan e, qir l ketye... Ry w piek zer e, l ji qelewya xwe daneketye, belk end kloyn din girtye. Siheta w wek ku digotin xirab ni ne, baş xuya dike. Oda w fireh e, baş hatye raxistin. Cila w, kursy rniştin, masa xebat... Di dwaran da refn bi tij kitb... Radyo tlevzyonek... Li ser mas tlefonek... Penireyeke pik bi caxn hesin...

Min got: Keko hal rewşa te baş xuya dike, cy te j ne xirab e!

Zipo bi keneke tahl bersva min da: Er er, hela tu li vir end mehan bimne, ez hal te bibnim!..

Piştra, ji min pirs: Bir y tr ? Dibe ku ji rya dr haty...

Min got: Ji rya dr hatime, l tr im, me di r da xwar. Him j ma meriv dikare li vir xwarin bixwaze ji bo mvann xwe?

ima nexwaze, ma vira ser y ye? Zindan be j, li qonaxa Hesen Axa ye. Hesen Axa xanedan e. Dest avte tlefon, du numere zivirandin, li benda deng ma got: İsmal, ji me ra ay bne!

Digotin di zindan da j tlefona Şx heye, carina ji hin xelfeyn xwe ra tlefon dike; l me bawer ne dikir digot: Herhal ew j lawe ftirayek e davjine şx me... L bi rast j va ye tlefoneke w heye. Min bi mereq j pirs:

Keko, ma tu bi v tlefon dikar ji der va tlefon bik?

Na, ew ten ji bo qonax ye. Dema tiştek lazim be ji wezfedaran ra vedikim. L bila kes nezane, carina Hesen Axa destr dide, heya bi xwe ji min dixwaze ku tlefon hin meriv xwe bikim.

Ez ecb mam min got: awa destr dide heya ji te dixwaze?..

Zipo ser xwe hejand: Lao tevmede! Helbet bi kr w ney destr nade. L ez zindany w bim j, ew j mihtac min e... Ma ez nebama şer disekin? Merivn me derbaz Başr dibn?.. Bel, awqat tn diin nameyn min ji we ra tn. L hn napirsin, Hesen Axa awa destr dide ji v zndan nameyn min werin bigihjin we?..

Min got: Bel rast e, gelek caran dihate bra me...

Carina j kar bi lez e, nabe ku ez li benda awqatan bimnim, div saetek ber mesaja xwe bigihnim hevalan... Hing tlefon bi kar tnim.

Bel...

Piştra bi keneke tahl xeberdana xwe ajot: Him j, heq me li ser Hesen Axa heye, ewqas zr dolarn me gihane Hesen Axa...

Hat bra min dil min jan da. Min got: Bi rast Keko, ew ketin dest Hesen Axa, ne?

Hesen Axa nkar dike, dibje, Hay min j tune. Ew bnams Cefo pişt ku ez anme vir, heqb girtye revyaye.

Ma Cefo ne li vir e?

Na. L bipirsin, ger we ra w doz kir, bi gewrya w bigrin!

Ger heya nuha hem ne xwarye?..

Ma ewqas pere di gewrya w da die?

Piştra Zipo hate ser mesela gazkirina min got:

Min gaz te kir, ji ber ku hin tişt hene, sir in, ten bi te bawer dikim bjim. Tu biray min . L usa bike ku min rreş dernex...

Bi mereqeke mezin, min got: Keremke keko, helbet tu dikar bi min bawer bik. Ser min die l sir ji dev min nae.

Eferim, div usa be!

Zipo li penir nihr, piştra nz min b wek di guh min da dibje, bi dengek gelek nizm got:

Ehmo, tu zan, ez li vir hsr im di dest Hesen Axa da, kng bixwaze min dikuje. ez, bo ku min nekuje, ji min i dixwaze dikim dibjim. Ew nameyn ku bi dest awqatn min ji we ra tn, hem br rayn Hesen Axa bi xwe ne, tiştek min t da tune. Awqat j bi rast awqatn Hesen Axa ne, hem meriv w ne. Ew bi dek dolavan xapandine tr kirine...

Min b hemd xwe got: Hella hella!

Bel, mixabin usa ye. Ango Hesen Axa, awqat ez hin hevaln me, ku ew j merivn Hesen Axa ne wek cass ketine nav me, em hem bi hevra wek lstikek dilzin...

Min b hemd xwe gotina w bir j pirs: Keko ew cass k ne?

Nuha nabe, ez piştra ku waxt hat ji te ra bjim. L tu j dikar texmn bik... Mesela xwe ji belayn Dro biparze, ew yek gelek xeterbar e!..

Min got: Him!.. Pek, tu ima bi zanet beşdar v lstik dib?

Ez mecbr im. Usa nekim roja din Hesen Axa min bikuje. Ger heya ro nekuştim ji bo w ye, bi rya min cimaeta min dare dike. miry min li cem w pnc pere nake, ez ji w ra sax lazim im...

Beşa 28

ZİNDANA KR SİR ZİPO

Şx ji bo şervann ser y j li are dermanan gerya ku ew li cy xwe vala nesekinin. Bona v yek Şx gaz min kir, bi awqatn xwe ra xeber şand k ez herim Crkan w di zindan da r bi r bibnim. Tirs xof bi min girt, min got: Lao hn dn bne, ez biim Hesen Axa, ger min nekuje j, min j bavje zindana kr, cem Zipo! awa ez bi ling xwe herim?..

Awqatan ez temn kirim ku, tiştek usa nabe. Gotin, Him Şx, him j Hesen Axa soz dane, ku bi te tiştek nabe. Wek l di vediger...

Ev tişt nekete ser min. Ez bjim bi gotina Zipo bawer bikim, l ji y Hesen Axa awa bawer bikim? Him j ew ima gaz min dike?..

L areyek din tune b, Zipo gotye ku, Tişt ku bjim dikarim ten Ehmo ra bjim...

Tev Awqatan bi r ketim m. Dema em gihan qonaxa Hesen Axa, awqat hilkişn cem Hesen Axa novedaran ez girtim, raste rast birim qat bin, cem Zipo. Min di dil xwe da got: Bel, tirsa min li c bye, va ye ez j avtim zindan!

L piştra, şukur wek tirsa min derneket. Hesen Axa bi rast j li ser gotina xwe ma. L helbet, ne ji bext w, ji bo rvebirina plana w usa lazim b...

Pişt end salan min kek xwe Zipo careke din didt. Me ber bi hevdu hemle kir, hevdu himbz kir middetek usa man. Piştra min avn xwe li ry w der dor gerand. Dsa r berdaye, l rya w wek ber ne reş qeytan e, qir l ketye... Ry w piek zer e, l ji qelewya xwe daneketye, belk end kloyn din girtye. Siheta w wek ku digotin xirab ni ne, baş xuya dike. Oda w fireh e, baş hatye raxistin. Cila w, kursy rniştin, masa xebat... Di dwaran da refn bi tij kitb... Radyo tlevzyonek... Li ser mas tlefonek... Penireyeke pik bi caxn hesin...

Min got: Keko hal rewşa te baş xuya dike, cy te j ne xirab e!

Zipo bi keneke tahl bersva min da: Er er, hela tu li vir end mehan bimne, ez hal te bibnim!..

Piştra, ji min pirs: Bir y tr ? Dibe ku ji rya dr haty...

Min got: Ji rya dr hatime, l tr im, me di r da xwar. Him j ma meriv dikare li vir xwarin bixwaze ji bo mvann xwe?

ima nexwaze, ma vira ser y ye? Zindan be j, li qonaxa Hesen Axa ye. Hesen Axa xanedan e. Dest avte tlefon, du numere zivirandin, li benda deng ma got: İsmal, ji me ra ay bne!

Digotin di zindan da j tlefona Şx heye, carina ji hin xelfeyn xwe ra tlefon dike; l me bawer ne dikir digot: Herhal ew j lawe ftirayek e davjine şx me... L bi rast j va ye tlefoneke w heye. Min bi mereq j pirs:

Keko, ma tu bi v tlefon dikar ji der va tlefon bik?

Na, ew ten ji bo qonax ye. Dema tiştek lazim be ji wezfedaran ra vedikim. L bila kes nezane, carina Hesen Axa destr dide, heya bi xwe ji min dixwaze ku tlefon hin meriv xwe bikim.

Ez ecb mam min got: awa destr dide heya ji te dixwaze?..

Zipo ser xwe hejand: Lao tevmede! Helbet bi kr w ney destr nade. L ez zindany w bim j, ew j mihtac min e... Ma ez nebama şer disekin? Merivn me derbaz Başr dibn?.. Bel, awqat tn diin nameyn min ji we ra tn. L hn napirsin, Hesen Axa awa destr dide ji v zndan nameyn min werin bigihjin we?..

Min got: Bel rast e, gelek caran dihate bra me...

Carina j kar bi lez e, nabe ku ez li benda awqatan bimnim, div saetek ber mesaja xwe bigihnim hevalan... Hing tlefon bi kar tnim.

Bel...

Piştra bi keneke tahl xeberdana xwe ajot: Him j, heq me li ser Hesen Axa heye, ewqas zr dolarn me gihane Hesen Axa...

Hat bra min dil min jan da. Min got: Bi rast Keko, ew ketin dest Hesen Axa, ne?

Hesen Axa nkar dike, dibje, Hay min j tune. Ew bnams Cefo pişt ku ez anme vir, heqb girtye revyaye.

Ma Cefo ne li vir e?

Na. L bipirsin, ger we ra w doz kir, bi gewrya w bigrin!

Ger heya nuha hem ne xwarye?..

Ma ewqas pere di gewrya w da die?

Piştra Zipo hate ser mesela gazkirina min got:

Min gaz te kir, ji ber ku hin tişt hene, sir in, ten bi te bawer dikim bjim. Tu biray min . L usa bike ku min rreş dernex...

Bi mereqeke mezin, min got: Keremke keko, helbet tu dikar bi min bawer bik. Ser min die l sir ji dev min nae.

Eferim, div usa be!

Zipo li penir nihr, piştra nz min b wek di guh min da dibje, bi dengek gelek nizm got:

Ehmo, tu zan, ez li vir hsr im di dest Hesen Axa da, kng bixwaze min dikuje. ez, bo ku min nekuje, ji min i dixwaze dikim dibjim. Ew nameyn ku bi dest awqatn min ji we ra tn, hem br rayn Hesen Axa bi xwe ne, tiştek min t da tune. Awqat j bi rast awqatn Hesen Axa ne, hem meriv w ne. Ew bi dek dolavan xapandine tr kirine...

Min b hemd xwe got: Hella hella!

Bel, mixabin usa ye. Ango Hesen Axa, awqat ez hin hevaln me, ku ew j merivn Hesen Axa ne wek cass ketine nav me, em hem bi hevra wek lstikek dilzin...

Min b hemd xwe gotina w bir j pirs: Keko ew cass k ne?

Nuha nabe, ez piştra ku waxt hat ji te ra bjim. L tu j dikar texmn bik... Mesela xwe ji belayn Dro biparze, ew yek gelek xeterbar e!..

Min got: Him!.. Pek, tu ima bi zanet beşdar v lstik dib?

Ez mecbr im. Usa nekim roja din Hesen Axa min bikuje. Ger heya ro nekuştim ji bo w ye, bi rya min cimaeta min dare dike. miry min li cem w pnc pere nake, ez ji w ra sax lazim im...

Beşa 29

ŞER HESEN AXA TEZE DİBE, LİSTİKA KIŞIK...

Zipo li vir axek kişand axaftina xwe ajot:

Ez bm ser mesela min ima gaz te kir. Tu j zan, cimaeta me pişt girtina min sekinandina şer, demek dirj b kar xebat ma. L, mirov ku vala sekin tim xeter e. Bzar dibe, şeytan dikeve ruh w, gil gotin dike, yan berberya hevdu dike, direve, yan j ser hildide...

Bel, usa ye...

Me li bajar gundan, li hundur der ji v yek ra are dt. Ango ew nuha ji bona min gelek alak dikin. Bo roja revandina min, bo siheta min, bo roja byna min hwd... Eva gelek baş dimeşe, bila bi v away bimeşe... L yn ser y gelek waxt e ku betal in. Ev j bib neb bzar dike. Ji ber ku kar tune, hinek bi hevdu dikevin, hinek tiştn xirab difikirin, hinek direvin... Div em v yek ra areyek bibnin.

Min got: Rast e, li ser y bi v away nameşe...

Di w navber da yek novedar ji me ra ay an .

Tişt ku ji dil min derbaz dib, min digot, herhal Zipo dixwaze em mirovn xwe yn ser y bek belav bikin. Hin vegerin c war xwe. Yn ku nekaribin vegerin, wek gundyn me Crkanyan, ew j li Başr cwar bin, yan biin welatn dereke, Ewrpa, filan... L fikra min şaş derket. Tişt ku Zipo dixwast bje ne ev bye...

Eferim! got Zipo. Te j ev tişt fm kirye. L tişt ku em bikin i ye? Em nikarin wan belav bikin, ango ji y daxinin. Ji ber ku Hesen Axa ji v tişt ra tucar raz nabe. Ger biba, me ev mesele ji zva areser dikir. Ka tişt ku em dixwazin i ye? Me dev ji hem daxwazn xwe berda. Em ne erd ji w dixwazin d, ne j mixtary. Me end caran got r bide, wan ef bike, bila gund vegerin slehn xwe j teslm te bikin... d em i bjin? L ew qebl nake.

ima nake?

Ji ber ku ew naxwaze gund vegerin gund xwe, ser erd xwe. Em revn gund bi temam ji w ra ma. Nuha dest danye ser zev zozann me j, naxwaze şunda bide. Bona v yek naxwaze ku ev şer bisekine, di navbera me da aşit be. Xelk der dor, heya Ewrp Amrkan j ra dibjin, Va ye gund şer sekinandine d tiştek ji te naxwazin, eva xra Xwed ye! Tu ima bi gundyn xwe ra li hev nay? L ew, wek min got, naxwaze. Hebna me li ser y maneyek e ku bi me ra li hev ney.

Zipo piek sekin xeberdana xwe ajot: Helbet sebep ne ten ev e, sebebn din j hene. Him j dixwaze me dij Başryan bi kar bne...

Min got: Bel, raste e!

Him j, ev şer bo darekirina gund j bi kr w t. Ber tu dizan ji bo mixtary hilbijartin dib. Pişt ku şer derketye nabe. Hesen Axa şer dike mane mixtar bi dest xwe tayn dike. Dema be j wek adet dibe, l Hesen Axa k nşande ew dibe mixtar... Nuha xelk gund, heya pismamn w, biraz xarzyn w j dixwazin ku bo mixtary hilbijartin be, di v war da Hesen Axa tiştan bi dar zor neke. L Hesen Axa şer dike mane pş li van hem tiştan digre. Dibje: Ma hn dixwazin celo culo mixtar gund me hilbijrin? Ew bi kr rt pxwasan, bi kr dijminn me t! bi v away wan bdeng dike. i gotine: Crvan li benda tav ye, cotkar li benda baran; gur ser y j li benda mij dman...

Min got: Fm dikim, şer gor dil w ye. L Keko, are i ye?

Zipo piek fikir, ser xwe hejand, got: Ez j ji nav dernakevim... Mixabin em bare ne... Ez li vir zindan me, hn li ser y as bne... Ger em hevaln ser y daxinin d tu hewcedarya w bi min namne, ew min bikuje... Tu fm dik?

Min got: Bel, fm dikim...

Div em hza xwe li y biparzin. Bona w j ew li y bettal nesekinin, bettal xeter e; div alak bin...

awa?

alakya y i ye? Div herin bn, şer bikin! Li wir bi gotin def zirn nabe...

Min got: Va ye me end sal e şer sekinandye, em bi k ra şer bikin, Keko?

Zipo bi qehr got: We ima bi Başryan ra şer nekir, gotina min li erd xist?

Ma ew dibe, Keko? Em li wir sutar in. Ewana ewqas alkarya me dikin, em ima şer wan bikin? Dij Başryan hevaln me naxwazin şer bikin. Him j, em şer dernin ew koka me bnin! Ma tu dixwaz ku hza me bi şer Başryan bihele, nemne?..

Na, ez w naxwazim. L em dikarin şer Hesen Axa teze bikin...

awa? Hing Hesen Axa te sax dihle?

Zipo careke din xar b di guh min da got: V tişt Hesen Axa bi xwe dixwaze!

Ez ecbmay mam. Kpeya ay ji dest min ket, got şing şikya.

Zipo got: Tiştek nabe, i bela heye di ser w da here!

Min got: Ew awa dibe, Keko, Hesen Axa awa v tişt ji me dixwaze?

Ji xwe dek dolav lstik ev e. Em riş ser w bikin ew rş ser me bike... Ev j wek lstika setrenc ye; l ferq ew e ku di v lstik da şah wezr nayne kuştin, heya pir hewce nebe, hesp qela fl j nayne qurbankirin. Bo şerek han peya tr dikin...

Ez ecbmay piek fikirm min j pirs: Baş e, Hesen Axa awa merivn xwe dide kuştin?

Zipo ser xwe hejand got: Lao Ehmo, tu j iqas saf , tucar naguhur! Ma ima nede kuştin? Zeman ber mirovan, ji bo ku qeda belayan ji xwe dr xinin, heya zarokn xwe dikirin qurban. Guney axa, mr hukumdaran bi peyayn wan nay. Qmeta xulam xizmekaran, belengaz feqran li ba wan end pere ye?!

Ser van gotinn Zipo ez bdeng bm ketim fikaran. Min xwe bi xwe got: Eva i lstikeke b eman e, b vcdan e!..

Zipo li hal min nihr pirs: ima bdeng by Ehmo, i difikir?

Min got: Tiştek tune, Keko.

Na na, tu usa kr difikir, tiştek heye... Bje, tişt ku nakeve ser te i ye?

Min got: Keko, ma zarokn xelk ne gune ne? Wana bawerya xwe bi me anne, Hvya xwe bi me girdane, ji bo erd azady xwe avtine y. Em awa wan usa bixapnin, bi jyana wan bilzin?..

Ser van gotinn min Zipo zer sor b. Piek sekin wek teqya bi qehr got:

Haa, mesele ev e?!. Pek Ehmo, jyana min li ba te pnc pere nake? Ango Hesen Axa min bikuje baştir e? Kuro tu fm nak, ez wek mirşka hkzrn im li ba Hesen Axa. Dema ez hk nekim ew ser min jke!

Min got: Xwed neke Keko, ez qet w tişt dixwazim?!

Baş e, tu ima fm nak? Tu dibj zarokn xelk jyana wan... Ma jyana wan jyan e? Ji xwe ew bo şer mirin hatine ser van yan... Mereq ne ke, jinn Kurdan her sal deh qat wan, bst qat wan zaro tnin dinyay... L ez Şx im, rber wan im. Merivn wek min di sedsal da car tn dinyay! Ez bimrim ew şoreş hem tk die. Ew xort, ew gund, ew xelk hem b ser dimne! Ez bimrim, dinya wan tar dibe. Ew bi dev xwe dibjin, ez roja wan im! Ma jyana min wan yek e?..

Himber van gotinan ez d bdeng bm. Nebim j i feyde dike?.. Nikarim dij Zipo derkevim. Hema ji Hesen Axa ra bje min j bike zindan, belk j min bide kuştin...

Zipo got: Ehmo, min ber j ji te ra goti b, di van karan da diltenik nabe, div dil te ji pola be. Dudil neke here kar xwe bi ser xe. Tu bir min , bawerya min bi te t, pişta min li erd ne xe!

Min got: Ser seran Keko, ez wek te bikim, tu bim min piştrast be!

Eferim!

Min d baş fm dikir lstik i ye Zipo Hesen Axa ima gaz min kirine. Pişt w Zipo plan i ye, ez i bikim, hr hr ji min ra got. Min di veger da bigota ku Şx dixwaze em şer bikin, ji ber ku Hesen Axa heya ro tu daxwazn me bi c ne anye. Usa nabe! Hesen Axa me dixapne, dixwaze hza me belav bike. Em mihletek bidin pişt w dest bi şer bikin... Yek ji Awqatn Zipo ji min ra pvend daynin, di derheqa tiştn ku bn kirin em hevdu haydar bikin...

Zipo tlefoneke pik btl j derxist da min. Got: Eva tlefona destan e dema ji bo kar lezik lazim be meriv bi kar tne. Tu dikar bi rya vna li min biger. Her usa j numra tlefona xwe da min ji min ra nşan da meriv awa v tlefona pik bi kar tne. Min yek du criband fr bm.

Zipo ez tem kirim got: L div tu v tlefon baş biparz. Vna ji kes ra nşan nede bi w tlefon kesek din neke. Eva pir mihm e!..

Zipo ji bo hevalan nameyek j nivsandi b, ew name da min got: Min tişt lazim e di vir da nivsandye. d kar te temam e. Oxra te bi xr be, z here dest bi kar bike!

Me cardin hevdu himbz kir ez bi r ketim...

Beşa 30

ŞER ME HESEN AXA HER BERDEWAM E

Li gely heval bi heyecaneke mezin li benda min bn. awa giham wir xelfe fermandaran dora min girtin, gotin:

Heval Ehmo, te şx dt? awa ye, i dike?

Bel min dt. Baş e. Ji we ra pir silavn xwe hene, ji av we ma dike. Dibje şervann me wek misknan rnenin, bila şer bikin.

Şer?.. Bi k ra?

Bi Hesen Axa ra...

ima? Ma me ji bo aşity sleh bdeng ne kiri bn?

Bel kiri bn, l Hesen Axa j bo aşity tu gav ne avt. Tu daxwazn me bi c ne an. Şx dibje usa nabe, mihletek bidin dsa dest bi şer bikin... Min derxist nama Şx j da wan. Ka kerem kin, ev j nama Şxe...

Hevalek bi heyecaneke mezin name vekir bi deng xwend. Di nam da Zipo behsa rewşa dinyay welat dikir, zor dida ajtasyon li dawy digot: Xwe j bo şerek hazir bikin!

Pişt ku hevalan guhdariya nam kirin midetek bdeng man, herkes li ry y din difikir tiştek ne digot. Xuya b sebeb şer ne keti b ser gelek hevalan. Xwe xwe difikirn digotin: Gelo end sal e me şer sekinandye, me got em cardin slehan bi kar naynin, me ewqas behsa aşity kir... Heya me bo xatir aşity dev ji hem daxwazn xwe berda. d ne erd dixwazin, ne j mixtary... Em li benda veger bn, da biin gundn xwe, bav bira, nas dost xwe bibnin... Nuha i b ku cardin em behsa şer pevn dikin?..

Bel, şik tune ji dil hevalan evtişt derbaz dib. L cesaret ne dikirin tiştek bjin. Herkes li benda yek din b. Hing dengek hat bihstin, ew deng Dro b:

Hevalno, ima bdeng in? Madem ku Şx me dibje şer teze bikin, helbet tiştek zane... Em bikin! Gotina Şx gelek li c ye. Hesen Axa ji bo aşity tu gav ne avt. Dikari b qe nebe efek derne em vegerin gund xwe...

Yek din tev axaftin b, got: Heval Dro rast dibje, qe nebe efek derxista...

Hinekn din gotin: Bel bel, Şx me dibje, em p ra ne!..

Bi v away me hemyan j raya xwe nşan da ku, gotina şx bi c bnin.

Zipo di nama xwe da ji pnc kes komteyek kiri b ku gor emir fermann w şer dare bike. Yek ji wan ez bm, yek Dro b, yek Soro b, ku v dawy ji cem Hesen Axa rev b, tevli me b b... yek Cangr b, yek j Ferzende... Em civyan, me got beyanek dernn, heya du mehan mihlet bidine Hesen Axa, ger ji bo aşity gav ne avt, em dest bi şer bikin şerek girantir be...

W var radyoya me beyana me belav kir v beyan li welat dinyay deng da. Radyo tlevzyonn dinyay gotin: Şx Zipo ultmatomek da Hesen Axa hazirya şerek teze dike!..

Hinekan j gotin: Gelo Şx Zipo di zindana Hesen Axa da ye, ku ne ivk ji ser difire, ne karwan ji ber derbaz dibe... awa dibe ku ji wir rxistina xwe dare dike beyana şer dide?..

L k i dibje bila bje, me dest bi kar xwe kir gor gotina Zipo meşand. Di navbera mirdan da, dost hevalan da hvyek teze b. Digotin: Şukur eyan b ku Şx teslm ne bye. Ev tiştn ber hem taktk bne... Va ye Şx cardin ala berxwedan bilind kir. Şoreş v car ji ber germtir be. Bij Şx el Azam!

Li al din Hesen Axa j zor da b beyanan. Digot: Dema Zipo merivn xwe behsa danustandin aşity dikirin, me digot evana derew in, dixwazin waxt qezenc bikin. Gotina me rast derket. Kerem kin, Zipo merivn xwe awa şer dixwazin...

Hesen Axa carina j Başr gunekar dikirin digot: Me xeber girtye ku merivn Zipo ji gundyn Başr slehn teze teqemen girtine derbaz mintiqa me kirine. Ew di nz da dsa vir w bombe bikin xwn birijnin... Başr van eteyan xwed dikin berdidine ser me.

Bi v away rewş her di germ dib. Hn du meh me j temam ne b bn ku li vir w teqn bn. Hin ji merivn Hesen Axa, hin ji al me hatin kuştin.

Carek, ku nv şev b di xewa kr da bm, tlefona min lda. Min vekir ku Zipo ye. Got: Ehmo, heya s rojan div tu rşi ser qereqolek Hesen Axa bik li mintiqa yay Zirzire. Nav qereqol j da.

Min got Keko, ew der gelek as ye baş t parastin. Cyn din hene, ji bo rş hsantir in...

Zipo qehir: Lawo ez i dibjim tu w bike! Helbet ez tiştek zanim...

d cy gotin ne ma b. Min got: Ser seran, ser avan!..

Min komek şervan hazir kir m. Helbet ez ji menzla slehan dr mam, ez fermandar bm, ne dib ku bm kuştin... L hevalan maşalla wek guran rş kirin, gotin Ya Şx El Azam! di ser qereqol da n, wek mşan di ser da girtin, dane ber bombe guleyan...

Di v şer da me pnc meriv Hesen Axa kuştin, zirarek mezin da qereqola w. Di şer da s şervann me j şehd bn şeş kes j birndar...

Hevalbendn me ev rş bi coşeke mezin proz kirin.

Pişt v rş min ji Zipo ra tlefon vekir agah day. Zipo got: Haya min j heye... Eferim ji we ra!

L Hesen Axa pişt v rşa me gelek şemate kir, bi taybet Başr gunekar kirin li wan gelek laf gef xwarin...

Ji ser v byer end roj derbaz bn, merivn Hesen Axa şevek rş ann ser me, yek du gund Başryan j şewitandin pireke wan ser av teqandin.

Pişt v rş j Zipo end caran tlefon min kir ji min ra hedef nşan dan. end mehan da car-du caran me alakyeke han dikir. Her usa p hesyam ku tlefon ne ten li ba min e. Li ba Dro Soro j tlefonn han hene ew j ji min vedişrin... Car di civna komt da tlefon lda, me hersyan hevra dest avte berika xwe! K zane, belk li cem y din j heb...

Bel xwendevann delal, ez dirj nekim, ji destpkirina şer teze vir da s-ar sal derbaz bn, l şer bi v away dom dike t . Geh em rş dikin, geh Hesen Axa... Carina mn diteqin... Ji her du al j mirov dimirin ocax kor dibin. Şn dikeve malan, dibe gazin hawara d bavan, jin zarokan...

Dibe ku b bra we, em mesrefa v şer awa derdixin? Sleh cebirxane awa dikirin, xwarin ji ku t?.. Na, ew ne mesele ye. Şukur kar toz berdewam e... Hatina ji toz him tr me dike, him tr Hesen Axa... Di v war da merivn me yn Hesen Axa, heya merivn me yn Memed Ferhan Axa bi hevra kar dikin... Şer tiştek din e ticaret tiştek din... Ev karek global ye!

Şer berdewam e, l kar xebatn ji bo aşity j berdewam in. Li v welat, şukur mirovn aşitxwaz km nabin. Ew j carina beyanan didin, heyetan dikin dişnin, dibjin: Ev şer zirar e tu tişt areser nake. Dev ji v şer berdin, li hev werin!

Em dibjin: Rast e, l em aşit dixwazin, Hesen Axa naxwaze...

Hesen Axa j dibje: Evana sergerde ne, eteyn ser y ne. Heya ew neyn tev slehn xwe teslm ne bin, ez şer nasekinnim...

Zipo j end mehan da car ji zindana kr mesajn xwe dişne ji bo aşity plann xwe pşkş dike. Dibje: Bila Hesen Axa bi min ra rne, ez v mesel areser bikim, bila xwn ne rije!

Em j ji derva dibjin: Bel rast e, miftey aşit di dest Şx el Azam da ye. Ew rada me ye. Bila Hesen Axa w azad bike p ra rne. Em tiştek din naxwazin!..

Ez dema guhdarya van gotinan dikim, dikenim. Li hal gundyan dikenim, li hal aşitxwazan dikenim, li hal me hal xwe dikenim...

Bel xwendevann delal, şer me Hesen Axa bi v away berdewam e...

Di v navber da dya min j, ji ber reva me girtina Zipo dyax ne kir heqya xwe.

roka me ya heya vir min nivsand. Nuha şun da w i bibe, dawya rok awa b, ez j nizanim. Dawya Zipo, dawya me yn ser y, ya gundyan ya Hesen Axa?..

Ev tiştn ku hatin ser me, mixabin ji me ra ne bn ders; l dibe ku nesln teze j dersek bretek bistnin...

* * *

Ha, min tiştek ji bra kir, ew roka zr dolaran Cefo... Ger behsa w nekim, rok nve dimne.

Na, min ev mesele ji br ne kirye ne avtye pişt guh xwe. Mesala zran mihm e. Pişt ku ji Crkan, ji dtina Zipo vegeryam, min cassek bi d Cefo xist. Cass ra w heya İstembol ajot, ji wir j derxist ku ye Gondolya. Bi d w heya Gondolya . Li w j bi rya nas dostan hn b ku Cefo bi heqbeke gelek giran li keştyeke mezin siwar bye, ye w Cizra dr... Cizra germ a dewlemendan...

Pişt w cass me ne karye bie.

L ez tiştek din j hn bm: ber me Hesen axa bi d heqba zran ketye cass bi d Cefo xistine. L ew heya kder ne, gihane Cefo, yan ne gihan, em hn ne bn.

Helbet ez dev ji v mesel bernadim. Nuha li benda aşity me. Ango Hesen Axa Zipo li hev bn, aşit be ez serbest bimnim... Da ku bi rkevim, bi d defn biim w Cizra dr. Cefo bibnim, i lazim e bikim, defn bigrim bm... Qe nebe para xwe j bistnim belk li wir cwar bim, bimnim...

Li w cizra germ; b hukumet, b polz, b esker...

* * *

roka me hal mesele ev e, rame li d bav guhdaran be!

Axay me li om e, xwel li ser kom e!

Axay me hov hovan e, rber me Bekoy Ewan e, xwel li ser me hemyan e!

Lstik lstik lstikvan, hin pez , hin se, hin şivan!..

D A W

Heziran 2009- Stokholm

 
PSK Bulten 2009